LiberQuartuſdecimus
poſſunt. Nam de ꝓfundo extrahit hūores: non tamenſubtileſ ſed pīgues Nō aūt calefacit mox ſed diuturnotempore impoſitū vt taxia.¶ CXIII.¶ De zucharo et candi¶ Actor.¶ Uchara et candi. vt fertur. vltra mare vel ī hiſpania ortū habēt ex cānis que zucharine cognomināt̉. Oitur en̄ ꝓuchara intra cannaꝝ. ſicut medulla intra ſambucuꝫ vel arūdinē. ¶ Iſaac libro.ii. zuchara calida eſt ⁊ humida in primo gradu. Colatdiſſoluit: ⁊ extenuat: Uentrē humectat. abſqꝫ vlla morſura ſtomachuꝫ mūdificat. Non nunꝙͣ tamen in coleram rubeaꝫ mutatur: ſi colericis detur ꝓpter eius dulcedineꝫ. Sicut em̄ acetoſitatis acumē coleraꝫ rubeaꝫextinguit. ſic dulcedo rei acetoſe ꝯtraria. colerā rubeaꝫaugmentat et nigrā. ¶ Plateariꝰ. zuccaꝝ eſt calidumet humidū temperate in gradu primo. Uirtuteꝫ habꝫinfrigydandi: et humectādi: relaxandi: et nutriēdi: Fitautē zuccarum de canna mellis in partibꝰ trāſmariniset in ſicilia. et in hiſpania. Nam verſus feſtum iohannis baptiſte cannā mellis accipiunt incole: que fere ſimilis eſt alijs cannis: niſi ꝙ iſte ſunt dulces et interiꝰſolide. Ille vero .ſ. paluſtres ꝯcaue ſunt et īſipide Incidūt em̄ has per minima fruſtula et piſtant: poſtmoduꝫin lebete ponūt et ad lentum igneꝫ vſqꝫ ad ſpiſſitudinēbullire faciūt et ſpumant. de qua videlicet ſpūmā fitzuccaꝝ ſophiſticatū: qd̓ eſt alio leuius: intuſ cauernoſius: ac ꝑ hoc ab illo diſcernitur. Cū ergo zuccaꝝ emit̉:tortella frangatur: et guſtetur. Nā ſiqͥdem intꝰ ſit foraminoſū valde vl̓ guſtu nō ſentiatur valde dulce: ſedquaſi euaneſcit in ore: ac nō crepet in cōmaſticatōne:id vanū atqꝫ ſpūmoſū noſcitur eſſe. Bonum vero zuccaꝝ faciūt reſidente ſpiſſo liquore p̄fato: qͥ fere infrigidatꝰ ponitur in vaſe rotūdo. Sicqꝫ ponitur ad ſolemin eo. et tam ꝑ ſolis calorē ꝙͣ ꝑ decoctōnem longaꝫ dirū fit et album zuccaꝝ: qd̓ ſeruari poteſt ꝑ qͥnquenniūet hoc in loco non nimis frigido: nec multum calido.Cuiꝰ vſus in multis eſt neceſſarius: et in cōfectōe medicinaꝝ dandaꝝ acute febricitātibꝰ ¶ In ſirupis ſi dueſint libre: vna ſit aque Si etiā multū ſit de aqua nō nocet: ꝓpter diuturna decoctionem. Et notādum ꝙ zuccaꝝ valet tuſſientibꝰ et ſitientibꝰ ac laborantibꝰ cumaquā ī calida regione nō habeāt Prodeſt etiā ꝑtiſiciscōſumptis et aſmaticis: poſitum in potibꝰ eoꝝ et in cibis. Reficit em̄ eorum extenuationem reprimitqꝫ ſiccitatem¶XIIII.¶ De eodem ¶ Conſtantinus in panteg.Uccarū temꝑatum. ſed tamē aliqualiter calidum. Huiꝰ actō melli vicinatur. Cum farinacoctum indigeſtiuū eſt: cum oleo amigdalinonutritiuum. Sed epatis cōſtipatōnem facit: et in renibꝰ lapides. ¶ Auicenna. zuccaꝝ eſt vniuerſaliter in fine primi calidum. et in ip̄o humidum. Antiquuꝫ verodeclinat ad ſiccitatē in primo et eſt humiduꝫ in ip̄o: etqͣnto magis antiquatur: tanto plꝰ exiccatur. Eſt auteꝫabſterſiuuꝫ. lenificatiuum: ſed et ſulimenum magis eſtlenitiuum: et ꝓprie alfenid: īmo mel arūdinis ac zuccarum non ſunt inferiora melle in abſtergendo vel mūdificando Ip̄mqꝫ zuccarum ꝙͣto plus antiquat̉ tāto ſubtiliꝰ efficitur Ab arūdine ſicut gūma aſſumptū abſtergit oculum: et eſt bonum ſtomacho in quo colera nongeneratur: ip̄m em̄ ledit: eo ꝙ ad coleram ꝯuertit̉: Lenit pectꝰ ac remouet aſperitatem eiꝰ. et aꝑitiuū eſt opilatōnum. Sitim facit minorem qͣm facit mel ꝓprie antiquū. et generat ſanguinē feculētū. Flegma ſtomachiabſtergit et ſoluit ꝓprieqꝫ illud qd̓ ſuꝑ arūdineꝫ ſic̄ ſalīuenit. Et ſulim̄tū ⁊ rubeū vehem̄tioris ſūt leificatōisDeniqꝫ zuccarum qn̄qꝫ inflat: ⁊ quādoqꝫ inflatōnemſedat. zuccarum alhuſar eſt manna cadens ſuꝑ alhuſar
Et eſt vt ſalis fruſta. in ip̄o eſt cū abſterſione et reſolutōne pōticitas ⁊ amaritudo ⁊ ex ip̄o qͥdē aliud ē iamenū albū. Aliud ē agiziū ad nigredinē declinās Acuitviſum: et eſt cū pōticitate abſterſiuū. Cōfert pulmoniet cum lacte camele nouiter fete cōfert ydropiſi. Necſitim facit vt relique ſpecieſ zuccari: qꝛ dulcedo eꝰ eſtꝑua. et eſt bonū ſtomacho et ep̄ati. Cōfert quoqꝫ renibus ac veſice: arundo zuccari in natura zuccari exiſtitet vehemētioris eſt exiccatōnis In ip̄o eſt iuuamentūad vomitū. ¶ Ex li. de na. re. zuccara calida eſt et hūida. Sūt āt cane in ꝑtibus hiſpanie: que cū mature fuerint radicibus euelluntur. earumqꝫ ſummitates admēſuram duarum palmarum abſciſe ad ſpeciem germinis terre infiguntur. Reliquum vero cannaruꝫ perfruſta ſciſſuꝫ terunt: et liquorē ī vaſis recipiūt: ac bulliunt. Cum totus in ſpūmam tranſire videtur: exhauritur: et in vaſis reponitur: paleaqꝫ cooperitur et ſuperaſpergitur Citrinuꝫ aūt remanet: et multo calidius eſtet ob hoc in acutis poni nō debet. Album vero frigidius eſt: ac laudabilius: ⁊ ꝯtra dolores pectoris valetSiccū quoqꝫ pectꝰ humectat. Ualet etiā ꝯtra doloreſcapitis ex calida cauſa: et ad ſolutionē vētris ¶ CXv.¶ De penidiis¶ Diaſcorides.T zuccaro ꝯficiūtur penidie: quaꝝ virtus frigida eſt ⁊ huidā. Arteriaꝝ aſperitatem comeIſte leniūt: oris et gutturis amaritudinem et fellis temperant. Sicce tuſſientes humectāt: ꝯſumptis:ptiſicis: et ardorem in ſtomacho patientibꝰ vt rodoſtomache ſolute et potate refrigerium p̄ſtant Acute qͦqꝫfebrientibꝰ et ſintectis cum micis panis ꝯfracte ac ſolute calores et ſiccitates intolerabiles reprimūt Uocēetiā ex calore debilitata cum dragaganto et alijs quibuſdā ſepius aſſumpte reformant. ¶ Plateariꝰ. Penidie ſunt calide et humide: fiunt aūt ſic. Aqua zuccaroadmiſcetur et fit decoctō quouſqꝫ gutta lapidi ſuꝑpoſit a adeo induratur vt ſtatim inter digitos frangaturPoſtea ſuꝑ lapidem politum ponitur: vſqꝫ infrigidet̉et dlauo aſſeri in pariete infixo ſuperponitur: ibiqꝫ manibus tractatur: quouſqꝫ dealbetur. ¶ Poſtea cum forpicibꝰ in fruſtella quedā incidūtur: ac deſiccantur aſꝑgendo deſuꝑ amidi puluerē vt albi fiant penidie. Optimus eſt autē cibus iſte laborātibus ex ſpūaliū apoſtemate et ꝯtra tuſſim ſiccam. Ualet etiā cōtra ſiccitateꝫpectoris in aqua ordei. et cōtra ꝯſumptōnem ꝑ ſe dat̉vel in cibariis ꝯtra ſciſſuraꝫ labiorū in aquā dragagāti penidie ponuntur. Pennaqꝫ labia illinūtur. Dyapenidion .i. electuariuꝫ ex eis factum in acutis febribusmaxīe vt pleureſi ac peripleūmonie cōgruus eſt cibus.¶ Auicenna. Penidii calidi ſunt et humidi in primoꝓprie albi. ⁊ ſunt humidiores alijs: zuccaro groſſioresLenitiui ſunt vētris ⁊ vtiles tuſſi. ¶ Actor. Hec de arboribꝰ eaꝝqꝫ gūmis ⁊ lacrimis collegimꝰ Nūc reſtatvt de fructibus eaꝝ ac ſuccis fructuū dicamꝰ. Sꝫ heclibro ſequenti reſeruamus.¶ Continentia libri decimiquinti.Uintuſdecimus liber agit de arboꝝfructibus ⁊ ſuccis a quibuſdā earuꝫꝓfluentibus. Et habet iſte liber. cxl.Acapitula.E fructibus arboꝝ.De varietate fructuum. .ii.De eodem..iijDe amigdala..iiii.De virtutibus eiꝰ in medicina. .v.De eodem.vDe anacardo..vii.De auellana..viii.
cina vd dIunius mal-