Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartuſdecimus

plagas: et vulnera magis repleat et purget. Eligenaa eſt alba et limpida vitreum colorem habens: et odorem therebinti retinens. Pliniꝰ libro. xxiiii. Placetperebitina odoratiſſima atqꝫ leniſſima natōnū cipriat ſiriaca vtraqꝫ mellis attici coloris. Sꝫ cipria carnoſior ſicciorqꝫ. In ſicco querūt vt ſit candida: pura: ꝑlucida. In omni autem vt montana potius ꝙͣ cāpeſtris.Item ab aquilonio qͣm ab alio vento. Reſoluitur reuna ad vulnetuꝫ vſus et malagmata oleo. In potōnesamigdalis amaris. Natura in medendo ꝯtrahere vulnera: purgare: diſcutere collectōnes. Item pectoris vitia. Therebintina illinit̓. eadem calida mēbroꝝ doloribꝰ. Spaticis quoqꝫ illinitur in ſole totiſqꝫ corporibꝰ Platearius. Therebintina eſt calida et ficca. Eligendā eſt alba vel citrina: in ſubſtantia valde clara: etnon feculenta per annos decem durat. Uirtutē habetpiſſoluendi: laxandi: et maturādi. Ad apoſtemata fricida maturanda ſuꝑ carbones ponitur: ē boto impoſito fumꝰ interius a patiente accipit̉. Contra ſuffocatōneꝫ matricis mulier fumū ſubteriꝰ accipit: ad p̄cipitatōnem eiuſdem fumꝰ os accipitur. Suppoſitoriuꝫex bōbace factū et ea intīctā matricē mūdificat X. De thure. Iſidorus.Hus a tumendo dictum eſt. Eſt autem ſuccusaromaticꝰ: quē arbor arabie in modū amigdale fundit album: et maſticatōne reſolutuꝫ velutin puluerē: et frangitur intꝰ pingue ē: igniqꝫ appoſitu facile ardeſcit: appellatur apud nos maſculꝰ: eo ſit natura rotundū in modū teſticuloꝝ. Reliquumvero planū et pene ſcabroſuꝫ minꝰ optimū. Adulteratur aūt admixta reſinā ſiue gummi: ſꝫ ꝓprietate ſua dinoſcit̉. Naꝫ thus igni impoſituꝫ ardeſcit: reſina fumeſcit. gūmi vero calefactum liqueſcit Pliniꝰ libro. vii.Thus exſpectatur. vt dictum eſt ſupra. in ſabotha arabie monte excelſo: a quo octo māſionibus diſtat regioeoꝝ thurifera ſaba appellata. qd̓ ſignificare greci miſteriū dicunt: ſpectans ortus ſolis eſtiui: vndiqꝫ rupisinuia et a dextra maris ſcopulis inacceſſa. In eſtū flagrantiſſimo circa canis ortuꝫ. vindemia prior et naturalis eſſe dicitur. quia tūc maxime p̄gnans eſſe tenuiſſimuſqꝫ tendi cortex arboris videatur. Secūda vindemia eſt vere: ad eam hieme corticibꝰ inciſis Ruffumhoc exit: nec cōparandum priori Adulteratur apudnos reſine cādide gemma ꝑꝙͣſimili. Probatur autemcadore: fragilitate: amplitudine: carbone: vt ſtatim ardeat Item ne dētem recipiat potius ꝙͣ in micas frāgatur Dyaſcorides. Thus lacrimū eſt arboris: quegrece libanus dicitur. Quod quidem de arabia affertur candidū. Quod autē de india ſubruffum: ſed vtruꝫqꝫ maſculū eſt: et terciuꝫ valde minutum qd̓ manus dicitur vel māna thuris. Adulteratur aūt thus maſculūpicinia .i. pinali reſina et gummi ꝯmixto. Sed in hocde p̄henditur. non talem odorem emittit. Gloſa ſuper eccleſiaſticuꝫ. Thus bis in anno colligitur. In autumno .ſ. et in vere. Sed autūnali collectōi p̄paraturinciſo cortice in eſtatis feruore Inde ꝓſilit ſpūmā pīguis que cōcreta denſatur: niſi loci natura poſcat tergere palma excipiente. Qd̓ in arbore heſit ferro depectitur: ideo corticoſuꝫ videtur. Puriſſimū: hoc eſt thꝰ candiduꝫ. Scd̓a vindemia p̄paratur in hieme inciſis corticibꝰ Rubrum hoc erit: nec cōparanduꝫ priori Nouelſe arboris veteris eſt odoratiꝰ: qd̓ ex eo pependit rotūditate gutte maſculum vocatur CXI. De operatōe thuris ī medicia. Razi.Thus calidum eſt et ſiccuꝫ: carnem in vulneribꝰ creat. Uentreꝫ ac vomitum arcet. Intellec acuit. Be tam̄ ſi multa ſumat̉ quantitas

ſanguinē adurit: amētes vigilātes efficit: tremoricordiſ auxiliat̉. Diaſcori. Thꝰ valꝫ ad zernas et araneas ꝯbuſturas qͣſſatōes: auriū māmaꝝqꝫ dolores intraneorum tūores Ueꝝ ſi a ſano bibitū fueritmaniā: etiā mortē īcurrit Porro māna thuriſ eligēdaē alba: munda fruſta habēs minuta: Cuius virtus olibāno ſimil̓ eſt: ſed paulo fortior. Deniqꝫ tūoreſ oculoꝝet reumna ſuſpendit: oculoꝝqꝫ vulnera medendo limpidat. Simili modo facit fumus ſtoracis ac mirre: qꝛ ſimiles ſunt: et virtus vna eſt. Cōſtantinus vbi ſupraThus eſt calidū ſiccum in ſecundo gradu. Calefacitet ꝯſtipat: Uiſum clarificat: recentia vulnera ſolidat.fluxum ſanguīſ vbicunqꝫ ſit ꝯſtringit Peſſima vlcerain ano vl̓ in alio loco naſcentia: ſi ſupponatur lactetemꝑatum: dilatari ꝑmittit: et groſſum flegma diſſoluit. Memoriam quoqꝫ corroborat: Item maſticatū origano vel ſtaphiſagria: diſſoluit flegma a capiteextrahendo: et līgue grauedinē alleuiat ſepo ānatis temꝑatum ad vulnera deſiccāda fit optimū. Ualetetiaꝫ ad vulnera ꝓpter aduſtionē ignis facta. ſapadiſſolutū auribꝰ inſtillatū mitigat dolorē eaꝝ Macer. thus calidum ſiccumqꝫ gradu dixere ſcd̓o. Lumīaclarificat laccinio ſi ſoluit̉ oui Contritum: vel femineocuꝫ lacte tēpēti. Acri vino tritū pice lacteqꝫ mixtiſUulnera p̄cipue curare recentia dicūt Pīgui porcīomixtum medicabitur vſtiſ Admixtum melli panariciadecutit vnguis. Thus bene contritum vinoqꝫ tepenteſolutum. Affirmāt auri multum prodeſſe dole nti Tritum cum creta chimolea ſicqꝫ roſato Permixtummas dicunt curare tumentes. Nil credūt emoptoycismagis auxiliari Admixto vino ſi ſumatur vel aceto.Thus cum lacte recens muliebri ſi ſuperaddas. Ulceribꝰ fieri qui ſepe videntur ī ano Aut alio quocunqꝫloco: medicabitur illis Huic aloe iūges lacrimumqꝫalbuginis oui Sic vt ſit ſpiſſum: ſecte ſuperaddito vene. Aut his vulneribus nimio que ſanguine manant.Nec ſoluas: niſi credas diuiſa coiſſe Si ſit opus medicamē idem ſuperadde priori. Donec firmari valeatſolidata cicatrix. Affirmat meliꝰ nil ſiſtrere poſſe cruorem. Uim memorē cerebri ꝓprio ꝯfortat odore. Origano iunctum ſiquis cōmaſticet ip̄m. Hūores nociuoscapitis ſputa repellit Alleuat iſta grauē capitis purgatio linguam Anſeris aut ānatis mixta pinguedinethuri. Fit cathaplaſma valens mēbris: leſerit ignis. CXII. De viſco. DiaſcoridesIſcus eſt lacrimū arboris lene et viride: deītꝰſubruffum: et nichil habens aſperuꝫ. Colligit̉et de ſemīe obrotūdo arboris: que diroſ appellatur: hn̄s folia buxo ſimilia. Sem̄ qͥdē primo lauaturpoſtea decoquitur. Multi vero maſticādo illud conqͣtſant. fit etiā ex arbore mali maciāi: ex piro: ex diuerſis arboribꝰ. Aliqn̄ in radice arboꝝ et in frutice inuenitur. Uirtus eſt ei dyaforetica et malactica et epimaſtica et pectica. Puſtulas corporis mūdat. ¶PParotidisneceſſario miſcetur Oībus etiā apoſtematibꝰ reſinacera mixtis equali pondere: auxiliatur Thuri maſculomixtus vulneribus malis medetur. Splenē ſiccat maxime cum calce et lapide gagate mixtus coctꝰ et impoſitus. Auripigmento vero aut ſandarace mixtus ſcābioſos excludit. Calce aūt aut fecibus vini mixtꝰ virtutem acuit Uiſculus in ramulis arboꝝ naſcenſ: a qͦdāvolatili .i. turdela viſcatur. Illud em̄ qd̓ in ramis ip̄isformatur: ꝯglutinatur: īde naſcūtur virgule plurimefitqꝫ viſcus qui in ſe viridis īuenitur. Eſt aūt optimūquod in arbore quercū naſcitur et ē mundū: ſubuir ideputridum: et ſi extenditur rumpitur: ſed vt membrana extenuatur. Uires habꝫ acres: duricias mollire