Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartuſdecimus

Confert apoſte matibꝰ in lacertis. tuſſi frigide ac ſicex vlceribus capitis: in pleureſi peripleumoniantum facile facit maturat cum oleo amigdalino.Prohibet ſputum ſanguinis: vomituꝫ ſaniei. humiqa palato illinita valet prefocatōni. Iteꝫ lenificatiua ēex plurimꝰ eiꝰ vſus ſoluit. Ualet ad apoſtemata caliaa et dura in inteſtinis matrice teſticulis. Et ponitur in medicinis vulnerū orificii veſice Reſiſtit venenis. Et cōfert cum linitur ſuꝑ morſuꝫ vipere Cōſtantinꝰ vbi ſupra. Pix liquida calida eſt ficca in tercioradu. contra venenū eſt cuꝫ melle accepta. Ualet vulneribꝰ pectoris pulmonis: tuſſim diuturnā habentibꝰ. Gargariſſmꝰ eius apoſtemata gule diſſoluit. Pixqͦqꝫ ſicca omnia ſupradicta operat̉: ſepe in vngentisad vulnera recipitur Plateariꝰ. Pix liqͥda virtuteꝫhabet diſſoluendi. ꝯſumendi: laxandi. Ex picul a fit vneutū contra ſcabiē Uſus etiā eiꝰ contra impetiginem ſerpiginē contra tineam. Contra ſpleneꝫ frigidaapoſtemata fit emplaſtrū ex picula cera oleo reſolutaSix etiam naualis ponitur in emplaſtris. C AIII. De reſina.Iſidorus.Eſina greci retinam vocant. Nam reſi grecedicitur qͥdquid manat. Eſt em̄ lacrima ſudoreexalata lignoꝝ: vt ceraſi: lentiſci: balſami: vl̓ reuaꝝ arborū ſiue virgultoruꝫ: que ſudare ꝓduntur: ſicut odorata orientis ligna: vt gutta balſami ac ferularū vel ſuccinoruꝫ cuius lacrima dureſcit in gemmaꝫPrima eſt reſina therebintina oīm p̄ſtantior: hec ex arabia: india: ſiria. cipro: et affrica. ex inſulis quoqꝫcicladibꝰ affertur Secūda eſt lentiſcina que maſtix vocatur. hec de chyo inſula deportat̉. Tercia pinalisex tirrena colofonia. Pliniꝰ libro decimoqͣrto. Inoriente optimaꝫ tenuiſſimaꝫ reſinam fundunt therebinthi. Deinde lentiſci que maſtix dicitur. poſtea cip̄ſſiacerrimaꝫ ſapore: liquide om̄s extant. Craſſior vero ēet ad piceſ faciendas cedrus. Arabica reſinaᵇ alba eſtacri odore: difficilis coquenti India calloſior: therebintina quoqꝫ odoratior. Siria attriti mellis habet ſimilitudinē. Cipria autecedit melleo colore carnoſa. Idem in libro. xxiii. Reſine ſpecies due ſunt. Siccaet liquida. Sicca e pinū et picea fit. Liqͥda e therebinto larice lentiſco: cypreſſo. Nam et he ferunt in aſia etſiria. Fallunt̉ qui eam putant eſſe e picea atqꝫ larice.Picea em̄ pīguem et ſuccōſam fundit. Larix gracilemac mellei liquoris virus redolentem Medici liquidararo vtunt̉ et in ouo fere Giaſcorides. Reſina lacrimū eſt arboris. Omnis autē reſina deſiccat: et calefacit: et diuretica eſt. Alia quideꝫ plus. alia vero minꝰMeritoqꝫ precedit omnis reſina de cyno. Que ideomaſtix nominat̉: quia modicuꝫ ſtiptica eſt. vnde ſtomachū et ventrem et epar defectum corroborat: et inflatōnes eoꝝ iuuat abſqꝫ moleſtia. Aliqͣntulum auteꝫ habet acredinis. et ideo leptomeris eſt. Preterea therebintina p̄cellit. Nam et ideo dyaforetica eſt: pluſꝙͣ maſtix: ita vt ſcabies ſanet. ꝓfundas plagas ac vulneragis repleat purget.¶II II. De ſagapino et ſerapino Plateariuſ.Agapinuꝫ vel ſerapinum eſt in tercio graducalidum ſiccū. Eſt autē gummi cuiuſdaꝫ arboris in tranſmarinis partibꝰ et in grecia naſcentis. Humiditas em̄ q̄dam fluens circa arborem indurat̉: ita euelli qn̄qꝫ ſine cortice non poſſit: Et in loco ſicco diu ſeruatur. Uirtuteꝫ habet diſſoluendi: conſumendi: attrahendi: relaxandi: Cōtra litargiaꝫ fumigiū factuꝫ ex ip̄o et cornu caprino ſuꝑ carbones poſttis ſternutatōneꝫ ꝓuocat. et cerebrū a flegmatica ſuꝑfluitate mūdificat. Idē qͦqꝫ mūdificatū. vt dꝫ datū aſmaticis laborātibꝰ ex hūiditate valꝫ: p̄cedētibꝰ tn̄ mol

lificatiuis materie digeſtiuis Aliter gentiana in aqͣdecoqͥtur ordei: ī colatura et ſerapinū ſoluit̉: et patienti datur. Suppoſitorium vel fumigium ex eo factūcontra precipitationem matricis valet multum. Itemqꝫ fumus eius per os et nares receptus multuꝫ valetad ſuffocatōnem ip̄ius. Deniqꝫ ꝯtra ſplenis duriciemex eo fit vnctū cerotū optimū Siquideꝫ in aceto pernoctem ponitur: eo qͣꝫ mane decocto et colato: additacera et oleo: vngentum efficitur. Auicenna. ſerapino.Erapinum eſt arboris gūma: in qua eſt iuuamentum: ſed in eꝰ gūma. et dicitur quod eſtquedā ſpecies galbani: que reſoluitur et ſerapinum fit. Melior eſt duaꝝ eius ſpecierum illa que eſtſpiſſior et clara: cuius pars interior ad rubedinem declinat: et velociter reſoluitur inaqua Non ſicut id qd̓adulteratum eſt cum galbano: ꝙͣuis galbano albo ſitſimile: et melius eſt de eo eſt illud de ſaphan. Eſt ātcalidum in tercio: ſiccum in ſecūdo. et ē reſolutiuū: carminatiuū: calefactiuum: abſterſiuū. Cōfert paraliſi acrupture lacertoꝝ cordaꝝ eoꝝ. ſoluitqꝫ materiaſ eoꝝque ſunt in vtriſqꝫ anchis. Cliſteriſatū et bibitū: ſimiliter valet doloribꝰ iuncturaꝝ. Reſoluit ſoda frigidāatqꝫ ventioſam Epylenſie cōfert et obſcuritati oculi īalcōfol: et groſſitudini palpebraꝝ: ac veſtigis ī oculoet eſt de medicīs ſunt ad aquā deſcendentē ad oculūTritaqꝫ cum aceto et poſita ſuꝑ ordeolum delet ipſuꝫCōfert pectori: lateriſqꝫ dolori: et antique tuſſi. Cumaqua rute valet ad maliciā anhelitus. fortiterqꝫ mūdificat pectꝰ: et extrahit hūores crudos. Cōfert iterumydropiſi: et aquam citrinaꝫ extrahit. Cōfert et colicecliſte riſatum et bibitum: et dolori ventris pungitiuo.Extrahitqꝫ lapideꝫ ex ambobꝰ: augmentuꝫ efficit īcoitu. Cōfert quoqꝫ matricis doloribꝰ. Prouocatſtrua cum ydromelle bibitū. Sed interficit fetū. Lenitcum facilitatē ventrē extrahit viſcoſum hūoreꝫ.fert etiā febribus periodicis In vino datur ad puncturam vermium venenoſoꝝ: et ad omnia venena mortifera Ęius operatō fortior eſt operatōe galbani. Et qn̄qꝫ cōfert delinitum in omnibus locis.AV. De ſanguine draconis. PlateartꝰAnguis draconis eſt gūma cuiuſdā arboris īindia et ꝑſia naſcentis. Sic dictus: quia ſanguini ſimil̓ eſt Eligitur aūt ſubrubicūdus et interius clarus: ſicut miniū. ſophiſticatur quandoqꝫ expuluere minii cum alio ſuccō indurato Eſt aūt frigidꝰet ſiccus in tercio gradu. Per ānos. xxx. ſeruat̉ virtutem habet conſtringēdi. Cōtra fluxum ſanguinis ē naribus puluis eius imponitur: et nares ꝯſtringūtur: vtpuluis adhereat rupture venaꝝ. Uſus quoqꝫ eiustra emoptoycam paſſionē et ꝯtra diſenteriā. Conſtātinus vbi ſupͣ Sanguiſ draconis eſt de arboribꝰ ī ꝑſide armenia naſcentibꝰ: qui frigidus eſt ſiccus in īitiotercii gradus. Loca de gladio alijſqꝫ rebus inciſa ſolidat. et vulnera inteſtinoꝝ curat ſi ex eo cliſteriſet̉.trem ꝯſtipat. Radices huius arboris de groſſis viſcerum hūoribus et viſcoſis mundificatiuas eſſe galie nꝰaffirmat. Aceto tēperata morpheam et impetigineminūcta ſanat. Succus ex eo colliriis mixtus viſum clarificat Auicenna. Sanguis draconis eſt ſuccus rubeus notus: multum calidus. Dicūt etiā quidā ēfrigidus. Eiuſqꝫ ſiccitas eſt in ſecūdo gradu. Cōſtrictiuus eſt: fluxūqꝫ ſanguinis ꝓhibet Ulcera et plagasrecentes cōglutinat. ſtomachūqꝫ cōfortat. Deniqꝫſtringit diſenterie confert: aniqꝫ fiſſuris.. AVI.De ſarcocolla.Auicenna.Arcocolla eſt arboris ſpinoſe gumna: in quaeſt amaritudo Et bona ē illa que ad citrinitatē