Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuodecimus

Cum vino bene contritū cathaplaſmaqꝫ factum. Confortat retinetqꝫ pilos quoſcunqꝫ cadenteſ. Lingue gingiue viciis quoqꝫ ſubuenit oris. Si fricentur eo vtno melleqꝫ trito. Hoc ſumptum per ſe ventrem non ſoluit acute. Eſſe tn̄ ſtomacho putat vribaſius aptuꝫ.ſedunt illuꝫ ſoluentia cetera ventrem. Illius geminascum mulſa ſumere dragmas. Idem p̄cepit: coleram ſicflegmaqꝫ purgat. Unaquaqꝫ die poſt cenam ſumeredixit. Utile tres eius piluas binaſqꝫ virentis. ſucco caulis formatas vt faba craſſa. Aut cicer humoresnocuos cuꝫ ſtercore purgat. Non corrumpendo ſtomachum nec vim faciendo. Purgatus puluis. fuerit ſi ſepius iſtis. Si vero duram vis ſoluere largius aluum.Hartibus eſt geminis pars admiſcēda terendo. Unadeagridii. ſic apta ſolutio fiet. CXVI. De anabula. Platearius.Nabula. ſicut dictum eſt ſupra. ſpecies eſt titimalli. Habetqꝫ virtuteꝫ diſſoluendi. attrahendi: purgat principaliter flegma: ſecundario coleram. lac e ius colligi debet in medio veris: in principio eſtatis hoc modo: frangantur eius ſummitates: etin vaſe vitreo recipiantur gutte lactis inde exeuntes:et hoc caute fieri dꝫ: ne manus colligentis a lacte tangatur: quoniā exureret et excoriaret. ſi forte manꝰab ipſo tangatur. locus ille ſolatri vel alteriꝰ herbe frigide ſucco fricetur. Per annos multos in efficacia ml̓ta ſeruatur. per ſe auteꝫ dari non debet: qꝛ nimis vehementer operaretur. Acuuntur tn̄ inde pilule auree. pilule de quinqꝫ generibꝰ mirabolanoꝝ abſqꝫ omni medicina. acuuntur etiam inde medicine vt benedicta trifcra: ſaracenica: huiuſmodi ſine appoſitōne alteriusrei laxatiue. ml̓ti nanqꝫ medici hoc acumine neglectisalijs omnibꝰ vtuntur: tum qꝛ facilius laxat: tuꝫ qꝛ facilius habetur. Sed tamē anteꝙͣ alia medicina ex eo acuatur: hoc modo p̄paretur: vt eius malicia reprimaturCum gummi arabico vl̓ dragaganto in oui teſta decoquatur: vt aliquantulū bulliat ſuꝑ pruinaſ. Et in medicina quantitate quattuor dragmatu ponatur. Si quisctiā abhoruerit medicinā accipere: fiat puls ex aqua etfarina hoc acumine addito in quantitate predicta. det̉qꝫ medicina. ſic enim competenter accipi poteſt. CXVII De camphora IdemAmphora eſt in tercio gradu frigida ficca.dicunt quidam ſed falſo gummi eſſe: cuꝫ ſit ſuccus herbe cuiuſdam. teſte dyaſcoride: ml̓tiſqꝫalijs. herbaqꝫ ip̄a dicitur camphorata: de quā videlicꝫdictum eſt ſupra. Camphorā eligēda eſt alba et lucidanam turbulenta non eſt adeo bona. Ex admixtione autem vernicis ſophiſticatur: dum inter ipſius camphore fruſtula ponitur. Eſt enim vernix in ſubſtantia ſimilis camphore: ex admixtione ſimilis eſt in odore. Diſcernitur aūt qꝛ vernix ſolidam habet ſubſtantiā difficile frangitur: cāphora vero cito. ſi tractetur in manibus: de facili pulueriſatur. Camphora niſi artificioſe ſeruetur: defacili perditur. Eſt em̄ aromatica: om̄earomaticū eſt fumoſum: Ideoqꝫ in fumoſitatem ſoluitur Seruari aūt poteſt in vaſe marmoreo: et melius inalabaſtreo. ſeruaturqꝫ in efficacia multa: in pſillio vellini ſemine vel milio per annos quadraginta. Contracalefactōem eꝑatis puluis eius cum ſolatri ſuccō conficitur: in quo plagelle intincte ſepiꝰ epati ſuꝑponūturContra fluxum ſanguinis ē naribus fiūt magdaliōesex puluere ipſius ex puluere ſeminis vrtice vſti atqꝫconfecti cum ſucco ſanguinarie imponūtur naribus.ſi vero fiat fluxus ex ebullitōne ſanguinis vel ex epatepuluis eius camphore cum aqua frigida conficiatur.

plagelle infuſe fronti: timporibus: gule: epati ſuꝑponantur: contra maculam oculi conficitur puluis eiꝰcum aqua roſarum: addito feniculi ſucco: et in vaſe ponitur eneo contra faciei pannū ad faciē clarificandāconficitur quoqꝫ cum aqua rōſaruꝫ: addito melle alboatqꝫ mundiſſimo. contra libidinem odoretur camphora per naͣres. Nimia em̄ actōe frigiditatis ſpūs inſpiſſat: corpus infrigidat: et libidinem ſtringit. vnde camphora per nares caſtrat odore mareſ. Nota ſatispetenter ponitur in ſyrupis contra acutas egritudīesIn freneſi competenter ꝓuocat ſternutatōes ſi puluiseius diſtempetur cum oleo roſarum penna intinctanares intinguatur: in alijs febribus acutis: quia noaugmentat calorem nec naturam. AVIII De diagridio. Platearius.Iagridium eſt in tercio gradu calidum ſiccūEſt aūt ſuccus herbe cuiuſdam naſcentis intibus tranſmarinis: que ſpēs eſt titimalli. Incanicularibus diebꝰ ſummitates huiꝰ herbe rapiūtur:inde lac effluēs in paruis vaſis colligitur: qd̓ ſoli exponitur ac deſiccatur: in ſubſtantiā dyagridii tranſmutatur. Quidā decoctōem id faciunt: Et quādoqꝫfit ex admixtōne alteriꝰ titimalli ſophiſticatur: et tuncvehementiꝰ operatur: Quod vero bonum eſt ſuauiꝰ eſtPreterea fit vt qn̄qꝫ ex admixtōe pulueris ſubtilis colofonie ſophiſticatur: et qn̄qꝫ fruſtula colofonie interdyagridiū dyagridio venduntur. Eſt autem illud eligendum: qd̓ eſt album vl̓ nigrum vl̓ ſubnigrū in colorein ſubſtantia per totum clarum. Quod etiā fit frangibile: licet eniꝫ colofonia facile frangitur: tamē adofacile ſicut dyagridiū. Qd̓ etiaꝫ ſubamarū habet ſaporem et non multū abhominabilē. Qd̓ enī abhominabilem habet ſophiſticatū eſt ex alterius lactis admixtōeQd̓ aūt inſipidum aut nullum ſaporem habet: ſophiſticatum eſt ex admixtione colofonie Qd̓ vero quādaꝫtem claram quandā obſcuram habet abiiciendū eſt.Illud aūt eligendū eſt quod ſputo humectatū cōtinuoin album colorem conuertitur. ad naturam em̄ ſuaꝫ redit. Groſſum etiā eligendū eſt in medicinis ponendūpuluis eius ex admixtōne pulueris colofonie: facile ſophiſticari poteſt: et non tamdiu ꝙͣ groſſum ẜuari valetGroſſuꝫ em̄. x. annos vl̓. ix. ānos poteſt ẜuari. In medicinis ponitur acuendis: qm̄ in pauca quātitate pōtſufficienter acuere: qꝛ non educit multū violenter etquia non multam abominatōem habet. Nunꝙͣ ſe datur: ſed eius violentia prius reprimitur. CXIX. Iterum de eodem ActorIagridiū idem eſt quod ſcamonea: de qua videlicet ſub hoc nomine dicetur infra. Ex libris de medicinis diſſolutiuis. Dy agridiū vtſcamonea ſuccus eſt herbe: que dr̄ titimallus babilonicus: eſt calide ſicce ꝯplexionis in fine tercii gradꝰ:colligitur deſiccatur: et ī paſtell̓ ad nos defertur. purgat prīcipaliter coleram rubeam per ſimile. ſecundario flegma. cōtrariuꝫ. habetqꝫ naturā excoriandi: acſtomachi villis adherendi: ad diſenteriā inducendi.Ideoqꝫ opꝰ eſt in arte repreſſiua. quod fit ita. in pomo:vl̓ coctano: vl̓ ſaltem in paſta: meliꝰ ordei inuoluitur: donec bene cocta ſit decoquatur: et tunc in ponderevnius .3. colerico: vl̓ duaꝝ aut trium flegmatico vl̓ melancolico tribuatur. granumqꝫ maſticis quaſi mediumſcamonee tritū. vtraqꝫ in oleo violaceo vel roſaceo fricentur: ac medicina acuatur. Non aūt debꝫ dari alicuiep̄ar calefactū hn̄ti Dyaſcorides. Dyagridii virtustal̓ ē: Si fuerint mēſſe dragme due colerā ac flegmadeponit. Solutioni ventris oboli duo ſufficunt: ita vt