LiberDuodecimus

Tritici fatina ex aceto cocta eſt vtilis neruoruꝫ cōtractionibus. cū roſaceo vero et fico ficca mixtiſqꝫ decoctis. Furfures autem gargarizatione tonſillis proſunt et faucibus Sextus pompimuſ pretorii viri paterheſpanie citerioris princeps. cum horreis ſuis ventilādis preſideret. dolore pōdagre correptus ſeſe merſit ītriticum ſuper genua: leuatuſqꝫ ſiccatis pedibuſ: mirahili modo poſtea hoc remedio vſus eſt: vis eius tantaeſt: vt cados plenos ſiccet. paleam eius calidam imponi ramicum incōmodis iubent experti: quaqꝫ decocteſunt aqua impoſita foueri.¶ CIX.¶ De poculis ex tritico confectis ¶ Actor.Riticea quoqꝫ fit cereuiſia: ſicut ordeacea etiuxta yſidorum eſt a cerere. id eſt a fruge voaue nace a. vude cereuiſia ſicut dictuꝫ eſt ſupracata. quia potto eſt ex frumēti ſeminibus vario modoconfecta. ¶ Iſidorus libro vigeſimo. Celia vero a calefaciendo ſic eſt vocata: eſt enim potio ex ſucco tritici ꝑartem confecta. Illa ſiquidem vis germinis madefacte frugis igne ſuſcitatur: ac deinde ſiccatur et poſt infarinam redacta molli ſucco admiſcetur quo ferm̄tatoſapor auſteritatis et calor ebrietatis adiicitur. Hec qͦdem fit ī hyſpanie partibus. vbi ferax viui nō eſt locuſfex dicta ꝙ ſeſe vaẜ emergēdo afficiat ¶ Palladiꝰ librovndecimo. Fermentum autem muſteoꝝ mediante tritico ſic faciendum eſt: ac ſeruanduꝫ. Ex nouo tritico farriculus efficitur et muſto ſub pedibus rapto infundit̉ita vt modio farris lagena muſti adiiciant. Deinde ſole ſiccatur. iterumqꝫ ſimiliter infunditur: et ſiccatur. h̓cum tercio feceris: panes ex eo breuiſſimos admoduꝫfacies muſteoruꝫ. et in ſole ſiccatos vaſculis nouis fictilibus recondes et gipſabis. pro fermento quo tempore anni muſteos facere volueris: hoc vteris.§cꝝx¶ De vela et vicia. Plinius vbi ſupra.Elam apellant galli yrioneꝫ inter fruges ſeſame vel ſeſime ſimilem. quā videlicet ſuperiusdiximus a grecis erhiſimum vocari ¶ Iſidorꝰlibro decimoſeptimo. Uicia dicta ē: eo ꝙ vix ad triplicem fructum perueniat: cum alia legumina prouentūhabeant fertilem. Unde virgilius Ut tenuis fetus vicie: ¶ Plinius libro. xviii. Sicut in tritici genere parſeſt aliqua vt farrago: pabuli quadrupedum cauſa ſatiſic ⁊ in leguminibꝰ et vicia et iuxta catōonis ſententiā.in ſolo mini me aquoſo herbidoqꝫ ſeri conuenit viciamvicia pingueſcunt arua. nec ipſa quidem agricolis eſtoꝑoſa: vnico ſulco ſata. nō ſaritur. nec ſtercoratur. necaliud ꝙͣ deoccatur. Tria ſunt eius ſationis temꝑa vnacirca occaſum arcturi: vt menſe paſcat decembri. Tūcoptime ſeritur: nam ſemen eqꝫ fert depaſta. Secundaſatō eſt mēſe ianuario. nouiſſīa vero martio. tūc ad frōdem vtiliſſima. ſiccitatem maxime amat ex omnibusque ſeruntur. Umbroſa etiam non aſpernatur ex ſemine eius. et ſi lecta matura eſt palea ceteris prefertur. vitibus ſuccum preripit langueſcuntqꝫ ſi ſerantur in arbuſtis. Naſcuntur in vicia limaces. et aliquando ē terra coclee minute mirum in modum ipſam erodentes.¶ Palladius libro ſecūdo. In menſe ianuario vltimoſeritur vicia. non pabuli ſecandi: ſed colligendi ſeminiſcauſa. Iugerum occupant modii ſeptem. Serenda eſtautem in terra proſciſſa poſt horam terciam vel ſecundam. cū ros eſſe deſierit: quem ferre non poteſt. ſed ſtatim cooperienda eſt ante noctem. Nam ſi nuda manſerit: humore corrumpitur noctis. Obſeruandum eſt neante lunam .xxv. ſeratur: quia ſic ſatam limaces perſequuntur.AXI¶ De yſia et zea et zizania. ¶ Pli. vbi ſupͣ.

Sia eſt apud grecos: traduntqꝫ ipſam et typhē cum ſint degeneres ad frumentum redire: ſi piſte ſerantur: nec protinus: ſed anno tercio. zea ſemen eſt ex quo fit alica. granum eius ī pilalignea tunditur: vel lapidis duricia nobilius cōteriturexcuſſiſqꝫ ind̓ tunicis. iterum armamentis nudata: conciditur medulla. Eſt zea que degenerat in affrica. vnd̓adulterina fit alica. cuius ſpice latiores ac nigre ſunt:et breui ſtipula. ¶ Iſaac. zizania naſcuntur inter triticum ſiccis corrupt̉ iſqꝫ temporibus. vnde vim acutamhabent et venenoſam: et aliquando mentem perturbātet inebriāt. Mixta ſulphuri vino et accto ad impetiginem vel ſerpiginem valent. Cocta autem cum radiciscortice vulneribus iam putre factis appoſita: ſanāt etmundificant. valent etiam ad apoſtemata diſſoluendū¶ Hieronimus ſuper matheum. Inter triticum et zizania: quod nos lolium appellamus: ꝙͣdiu herba eſt: necdum calamus prouenit ad ſpicam. grandis ſimilitudoeſt: et in diſcernēdo aut nulla aut ꝑdifficilis diſtantia.¶ Auicenna zizania ſecundum duas res ab hominibus dicitur. Quidam enim zizaniam vocant granumſimile frumento: ex quo faciunt panem. et dicunt ꝙ z1zania plurima eſt. Alii vero rem quandam inebriantēmalam: que in granis prouenit. Melior eſt illa que eſtleuis ponderis: non vetus nec frangibilis: ſed viſcoſacum maſticatur declinans ad rubedinem: et in ipſa eſtponticitas parua ¶ Plinius libro. xxii. Infelix dictūeſt a virgilio lolium. hoc tamen molitum: ex aceto coctum et impoſitum: ſanat impetigines. eo celerius quoſepius mutatū eſt Med etur et pōdagre ceteriſqꝫ doloribus cuꝫ oximelle. Curatio hec a ceteris differt: aceti fextario vno dilui. mellis vncias duas iuſtuꝫ eſt. itatemꝑatis ſextariis tribus decocta farina lolii ſextariis duobus vſqꝫ ad craſſitudineꝫ. calidumqꝫ imponi ipſum dolentibus membris. Eadem quoqꝫ farina extrahit oſſa fracta.CCxiI.¶ De ſuccis herbarum deſcribendis ſecundum alphabetum.¶ ActorEc de ſeminibus herbarum et granis frugūac leguminum diuerſi generis ad preſens ſufficiant expoſita ſecundum ordinem alphabeti. Ex quibus autem herbis ſucci quoqꝫ medicinalescolliguntur. quorum etiam plurimi nominibus propriis appellantur. vt ex ſcamonea dyagridium. Ex aloeſuccus eiuſdem nominis. Et ex herba meconio ſimilit̓ſuccus meconicū. Ex ferula vero galbanū. Ex agreſti cūcumere elacteriū. Opopanacis ex panace. Et exalbo papauere opium. Atqꝫ ex diuerſis herbarum generibus oleum. De his ergo ſecundum ordineꝫ alphabeti more noſtro conſequenter dicemus.¶.AXIII.¶ De aloeIſidorus.Tōes eſt ſuccus amariſſimus herbe eiuſdemnominis ſicut dictum eſt ſuperius. ¶ Auicenna. Aloes eſt ſuccus congelatus inter rubedinem et citrinitatem exiſtens. ſed cuꝫ antiquatur nigreſcit. Illud melius eſt cuius aqua eſt ſicut aqua croci etodor eius: vt mirre ſplendidus: frangibilis. mundus agypſo. Eſt autem calidus et ſiccus. virtus eī ſtipticaeſt ⁊ exiccatiua faciens ſomnum. Cum vino poſitumſuper capillos prohibet caſum eorum: ⁊ eſt conueniēsvlceribus. difficilis conſolidationis proprieqꝫ in naſoet ore: ⁊ ano. et fiſtulis Mundificat ſuperfluiates colericas. que ſunt in capite. Confert etiam doloribus iuncturarum ⁊ vlceribus oculi. ⁊ apoſtematibus atqꝫ doloribꝰ eiꝰ. ⁊ curſui āguli lacrimalis ⁊ exiccat hūiditatēeius. Mundificat quoqꝫ ſuperfluitates colericas et