Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuodecimus

Beniqꝫ contra ẜꝑentiuꝫ ictus: ſemen paſtinace ſatiueex vino medetur Dyaſcorides. Tota vis paſtinacecōſtituta eſt ſemine atqꝫ radice. ſemen eius ex vino datum: tumentē aluum feminaꝝ: ſuffocatōem matricisp̄cluſas ſoluit. idem melle tritum canceroẜ vlceribꝰimponitur. Palladius libro. iii. Paſtinaca ſeriturvere pͥmo. ſemīe ponitur plantis: loco pingui ſolutoRaraqꝫ ſtatuenda eſt: vt robur accipiat PlateariusPetroſelinū eſt domeſticū: agreſte: cuiꝰ ſem̄ maximecompetit vſui medicine. Et cum inuenitur receptio petroſelini apponendū eſt ſemen domeſticū. Cum autemſynoni agreſtis. ſic em̄ appellatur: annos. x. ſeruaturp̄a ſemīa virtutē hn̄t diureticā: ſed ſynoni fortiorem Dyaſcorides. Petroſelini ſemē eſt minutū ameo ſil̓eodoratū inſcidum aromaticū. virtus eſt illi ꝑiuretica. menſtruis imꝑat: facit cetera ſupͣdicta. Iſaac.Porri ſemē ſuccus eſt fortioris actionis ꝙͣ ip̄e porrꝰQd̓ ſi aſſetur: naſturcii ſemine miſceat̉ ꝓdeſt emorroides patientibꝰ Auicenna. Semen porri torre fitcum granis mirti: ad tenaſmon ſanguinē ani. Palladius vbi ſupͣ In februario ſerendū eſt ſemen porri. leto ſolo maxīe campeſtri. area plana et paſtinata altediu ſubacta ſtercorata. plura vero ſemina in vnum ligata ſi de poſueris: grandis porrus naſcetur ex omībꝰ.XXIIII. De pſillij ſemine PlateariusSillii ſemen qd̓ ip̄m pſilliū vocatur: in eſtatecolligitur: ac annos. x. ẜuatur: virtutē hꝫ īfriIgidandi humectandi. Contra lingue ariditatem in acutis febribꝰ pſillium in ſubtili panno ligatuꝫin aqua ponitur: poſtꝙͣ maiorē viſcoſitatē recepit aliquantulū ꝯpͥmitur. poſtea līgua cum tali aqua frequentiſſime illinitur: cuꝫ cultello ligneo raditur. Contra ſitim liccitatem ſpūaliū in acutis febribꝰ in aqua ponitur: quodqꝫ ſuꝑnatat abiicitur: quod in fūdo reſidet:cum frigida datur. In ſyrupis quoqꝫ ꝯͣ acutas febresrecte ponitur: ad plura cetera videlꝫ dicta ſunt ſuꝑius medicatur Dyaſcorides. Pſillii ſemen cathaplaſmatuꝫ artheticis medetur parot idis. puſtulaſqꝫpurgat: tumores ſoluit Conquaſſatōnem corroboratcorꝑis. dolorem ꝓhibet capitis. Cuꝫ oleo roſeo aqua aceto cathaplaſmatū maxīe curat īfātes foras hn̄tesvmbilicum. vires efficaciter refrigerātes ſtringēteshabet: ideoqꝫ cito lacrimātibꝰ ocul̓ ꝓdeſt. etiā dyſentericis valet. Iterum ad ramices coteritur: in aqua īfunditur: cum ſe coagulauerit lintheo illitum imponitur. deniqꝫ ſe men integrum nocte ac die in aqua infuſum addito modico quoqꝫ zuccari potatum: intolerabiles acutaꝝ febrium calores extinguit. ventrēqꝫ ſoluit. Iſidorus. pſilliū ſemen habet. vt ſupͣ dictū eſt. ſimilepulicis: ꝓpter qd̓ a latinis vocatur herba pulicaris. XXV. De raphani ſemine Idem.Aphani ſemine macerato qͣſqͥs manꝰ ſuas infecerit impune ẜpentes tractabit. Auicēna Raphanū habet lignū qͥdeꝫ calidū humidūin primo. ſemen vero. calidum in tercio. Itaqꝫ fortiuseſt ſemē in ip̄o. deinde cortex. poſtea folia. deinde caro.Semen eius confert lentiginibꝰ in menbro factis ac reliquis coloribꝰ exͣneis: veſtigiis ꝑcuſſionis. Idemcondiſi linitum morpheā nigrā in balneo curat: ſed pediculos in corꝑibus multiplicat. Iterum hoc ſemē cuꝫaceto vlcus cancrenaꝝ integre ſanat. ſuꝑ impetigineꝫ ſil̓r oꝑatur. Iterum ſemen expellit pulſatōem iuncturarum: eſt bonū valde dolori eaꝝ. Ideꝫ aceto nauſeam valde facit. apoſtēata ſplenis reſoluit. Hoc denqꝫ ſemen cōfert venenis: ꝯͣ vermes venenoſos Dyaſcorides. Raphani ſemen bibitū eſt diureticū

ſplenem tumeſcere facit. Cum aceto cathaplaſmatum:cancris eſt adiutoriū Elixum cuꝫ oximelle gargariſmoſynanticis opitulatur. Ceraſti quoqꝫ pūcto accepta ſtatim medetur. Item ſemine raphani cum melle ſumpto: trito: ſuſpiriū mitigatur. tuſſis arcetur. hoc ſemenaccto datū: ſplen minuit. ydropicis ac ſpleneticis in modum cathaplaſme impoſitum ſubuenit Pliniꝰ li. xxRaphani ſemen toſtum: de inde tritum cuꝫ melle ſuſpirioẜ valet. idemqꝫ ꝯͣ venena prodeſt. idem etiā ſemē impoſituꝫ ex aqua ſiſtit ea que phagadenas vocāt vlceraIdem in li. xix. Semē raphani vult ſeri terra ſolida humida. fimū odit. contentū palea. Seritur aūt poſtydus februarii: vt raphanꝰ venuſtꝰ ſit. iterumqꝫ circavulcanalia: que ſatio melior exiſtit. Multi marcio ſerunt aprili in ſeptembri..XXVI. De rape ſemine atqꝫ roſe. Papias.Ape ſemen ꝯͣ venena datur in potum. idemqꝫtritum ex vino valet ꝯͣ morſus ẜpentū Plinius li. xx. Rape ſemen illitum: in vino potumꝯͣ ẜpentes ac t̓oxica ſalutare eſſe ꝓditur. A multis aūtantidoti vim hr̄e in vino oleo dr. Byaſcorides. Semen rape miſcetur antidotis ac tiriacis et potionibusoccurrit venenoẜ. Idem ex vino bibituꝫ vulneribꝰ ꝓficit venenatis. itaqꝫ ſemen in rapis calidum ac feruensvidetur: ip̄e paulo ſolutiores creduntur. Agreſtis rape ſemen in follicul̓ eſt concluſum nigrum fragile: qd̓fractum habet intus colorem album. itaqꝫ faciei miſcetur albamentis etiā totius corꝑis. Palladiꝰ librooctauo. Semen rape ſerenduꝫ in menſe iulio. videlꝫ ſolo putri ſoluto: nec ſpiſſo locis humidis camꝑis letatur. napuſ aūt in ſicco: ac ꝓpe tenui ac deuexo ſabuloſo melior naſcitur. loci ꝓprietas vtrūqꝫ ſemen in alteꝝmutat. Nam rapa in alio bienniū ſata mutatur ī napos. alio vero napus tranſit in rapam. ſubactuꝫ ſolumſtercoratū verſatūqꝫ ꝯquirūt qd̓ ip̄is ſegetibꝰ proderit: qui in anno eodeꝫ ſeruntur Auicennā. Roſe ſem̄fortius ſtipticum eſt qd̓ in ip̄a eſt: pili ſil̓r qui ſunt ineius medio. hoc itaqꝫ ſemen gingiuā ſtringit. Plinus li. xxi. Semen rōſe optimū eſt crocinū nec anniculovetuſtius: in vmbra ſiccatur. Nigruꝫ aūt inutile: dolori dentiū illinitur. vrinam cit. ſtomacho imponitur.Idem igni ſacro veteri. naribꝰ ſubductū caput purgat. Capita eius pota ventrem ſanguinē ſiſtunt.Palladius libro. iii. Roſaꝝ ſemina nequaꝙͣ putemꝰeſſe floſculos medios aurei coloris quos roſe ferunt: ſꝫbaccas nutriunt quas in breuiſſimi piri ſil̓itudineꝫ plenas ſeminibꝰ ſuis poſt virides iam reddunt maturas.Quaꝝ tn̄ maturitas ex colore fuſco mollicie poteriteſtimariXXVII. De ſilere montano DiaſcoridesIer eſt ſemen cuiuſdā herbe: fenicl̓o vl̓ anetoſil̓e: ſed vaſtius oblongius. Gyaforeticā habet virtutem: in plurimū miſcetur antidotisꝓprieqꝫ facit ad colli dolorem. Platearius. Sileimontanū eſt in ſecundo gradu calidum ſiccum. Semnon herba ponitur in medicinis. habet virtutem dyaforeticam: virtutēqꝫ diſſoluendi cōſumendi. Cōtra opl̓latōem ſplenis eꝑatis: veſice quoqꝫ ac renibus daturdecoctōnis eius vinū. idem quoqꝫ fit ꝯͣ ſtranguiria etdiſſuriā. porro ꝯͣ aſma ꝓueniens ex frigida datur decoctio ip̄ius ficuum. ꝑiter aūt puluis eiuſdē cum ficubus ſiccis aſſatis.¶XXVIII. De ſinape. IſidorusInapis ſemen. vt dictum eſt. cum aceto curatẜpentium vulnera. Sinapis eſt calidus ſiccin medio quarti graduſ. herba ſed ſemenQuod collectum annos quinqꝫ ſeruatur: in mediciuis ponitur. virtutem habet diſſoluendi: attrahendi: et