Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuo decimus

contra ſcabiem lentigines Auicenna. Nigella eſtin tercio gradu calida ſicca. acris inciſiua flegmatiſabſterſiua. ventoſitates inflatōemqꝫ colicam reſoluit.eius mūdificatio vltima exiſtit. Abſcidit verrūcas: acmorpheā reſoluit apoſtemata flegmatica dura: poniturqꝫ cum aceto ſuꝑ vlcera flegmatica ſcabiē vlceratam. Corize quoqꝫ confert. ꝓprie torrefacta ī pānolinea ligata. linitur ſupͣ fronteꝫ illius qui habet ſodafrigida. Aꝑit valde opilatōnem eſt in colatorio. Etcius decoctio cum aceto cōfert dolori dentiū: ore ex eacolluto. Iterū ex ea cum oleo vrino fit caput purgium: ꝑhibet aque inicium. Bibita cum vino dilationi hanelitus confert. Iterum vermes interficit aſcaridesꝑuocat mēſtrua: in potu cum melle aqua calida datur ad lapidem in renibꝰ veſica. reſoluit flegmaticasfebres ac melancolicas: et ꝓprie remouet eas. vermesvenenoſos fugat eius ſuffumigatio. Et eſtimaueruntquidā: de ip̄a interficit multitudo. deniqꝫ confert admorſum rutele. Conſtantinus vbi ſupra. Nigellecalide ſunt ſicce in tercio gradu. groſſam ventoſitatē inflatiōeꝫ ſtomachi inteſtinoꝝ diſſoluūt ſuꝑfluoshūores deſiccāt. Cum melle tꝑate potui date lapidē reuum ac veſice frangūt. vrinā menſtrua ꝓuocant: ſed ꝯͣ albā morpheā flegmaticā ſcabiē potate cōferuntlūbricos aſcarides occidūt. Tritum cum oleo lentiſcino mixte auribꝰ diſtillate: frigiditateꝫ ventoſitatem: inflatōem opilatōem curat. cathaplaſmate cumaceto: fiunt ꝯͣ ſcabiem: puſtulas apoſtemata dura.Cocte in oleo: reumati de groſſis humoribꝰ. Sternutatione ex eis ꝓuocata: valent epilenticis et paraliticis.fumꝰ etiam eaꝝ reptilia fugat. morteꝫ inducit XXIterum de eodem Iſaac ī dietiſ particularibusIgelle ſicut cuminū cocte cibis ventoſitatem generātibꝰ: eas tꝑant. Aliam quoqꝫ ꝓpriIetatem nigelle hn̄t lumbricos ſi poterint occidunt FBaſcorides. Meſantiū .i. nigella frutex eſt:folia hn̄s minuta tenera. ſemen quoqꝫ minutū: ſcilicet frutex duobꝰ palmis longis: de ſuꝑ habet capitellūſil̓e meconio: ſed oblongū: In medio veluti parietes habens qui diſcernūt: ſemē hoc eſt nigrum. odoratuꝫ inſcidum: qd̓ eſt multi panni aſꝑgunt. In cathaplaſmatedolorem capitis mitigat. Medetur etiā inicio ſuffuſionibus tritum naͣribus immiſſuꝫ. addita vero yri illirica lentigines et lepraſ impoſituꝫ emundat. verrūcaſquoque ſaluberrime curat. Tumores veteres ac duricias cum aceto diſſoluit. Carbunculos cum vrina veteri curat: ad ſanitatem ꝑducit. Tede additum atqꝫaceto coctum et ore retentū: dolorem admittit dentium: Porro in aqua coctum lumbricos occidit: vt cathaplaſma vmbilico impoſitum. puluis ex eo factus in lintheo ligatus: et odori freq̄nter applicitꝰ: catarruꝫ cōpeſcit: inflatōnes dolorem facientes dentiū: tollit. Et qm̄calide virtutis eſt: ideo multis diebus potatuꝫ menſtruis imꝑat. vrinā prouocat. lac deponit. Eſt etiā deſiccatiuum nimis ac leptomere virtutis. Ideoqꝫ call̓ appoſitū: pingues ac glutinoſos humores tollit: conſtipatos digerit. Cum nitro bibituꝫ: diſpnoicis eſt ſingulare p̄ſidium. morſibus venenatis occurrit: ſuoqꝫ fumigio ẜpentes de domo excludit Macer. Frumētis nocuam lolium grecus vocat herba: Quam nr̄i dicūt vulgari more herbaꝫ. Cancros emēdat: paſcentia vulneracurat. Cum raphano modicoqꝫ ſale ſuꝑaddita trita.zernas lepras cura compeſcit eadem. Sulphure cuꝫvino purgam̄tisqꝫ columbe. Admiſce lolium: ſemē qd̓lilia p̄bent. His iūgas: hec cocta mero ſuꝑaddito ſcrophis: Sic ſcrofas ſpargit: ſic apoſtematā rūpit. Duriciaſqꝫ alias emolliet hoc cathaplaſma. Mulſa decoc-

tam cōmixta thure crocoqꝫ. Apponas coxe ſchyaſisquā vexat iniqua. Parturienſ mulier ſi ſe ſuffumigetilla: Aſſeritur ciciꝰ ventris deponere pondus XXx De ocimoPlatearius.Timum eſt calidū ſiccum. alio noīe baſilicuꝫdictum. Semen eius poni debet in medicinis. Herba vero ip̄a in vnguentis et emplaſtrisSemen habꝫ aliquātuluꝫ virtutem cōſtringēdi ex glutinoſitate: qd̓ patet ex hoc: qꝛ ſi ponatur in aqua ſtatimingroſſatur: vl̓ glutinoſitas quedā efficitur. Ip̄mqꝫ ſemen collectuꝫ: tres annos ẜuatur. Contra fluxū ventris ex frigiditate. ſemen hoc modico pulueris achacie decoquitur ī aqua pluuiali: et datur patienti. Eſtaūt duplex ocimi maneries videlꝫ gariophilatuꝫ: atqꝫcitrinum. Gariofilatū habet odorem gariofilis ſimilē.minutaqꝫ folia. Citrinū autē habet folia: in modū citrilonga. Et gariofilatū quidem eſt calidum in gradu primo. ſiccum in ſecundo. Citrinū vero calidū ſiccum iuprimo. Dyaſcorides. Ocimi ſemen tritum hauſtūnaribus ſternutamenta ꝯpeſcit. atramento ſutorio tꝑatum: verrūcas tollit. Idem quoqꝫ ſemen bibitum maxime ꝓdeſt melancolicis. medetur diſſuriis Pliniusli. xx. Ocimi ſemē: ſternutamēta ꝓuocat naribꝰ hauſtūdiſtillatōes quoqꝫ capitis illitum Palladius libro. vIn menſe aprili ocimū ſeritur: citoqꝫ naſci d̓r: ſi ſtatimvt ſatum eſt aqua calida ꝑfundatur XXII. De papauere Iſaac vbi ſupra.Apauer. vt ait dyaſcorides. parum nutrit durum eſt digeri: aſſuetis dormitōeꝫ et obliuionēgenerat. Si aqua in qua decoquit̉ caput abluatur. tꝑatum ſomnū bonum in febribus p̄ſtat. de papauere faciunt oleum ſyrupum: valet ꝯͣ tuſſim ex calidis hūoribus Item ad colericā et diuturnā egeſtioneꝫpapauer album laudabiliꝰ eſt ac nutribiliꝰ. nigro quippe minus frigidum eſt .ſ. in ſecundo gradu. Nigri virtus eſt in potōne in cibo. frigiditas eius ficcitas īquarto gradu. Ideo vis eius in omībus actionibꝰ maior eſt albo. p̄ſertimqꝫ in ſomno ventriſqꝫ ꝯſtipationeIdeoqꝫ cauendum eſt: ne ſepe ſumatur: qꝛ aſſue factummaxīe cerebro ſtuporem infert: et calor naturalis extingͣuitur. Papauer ſilueſtre in omībꝰ fortius eſt domeſticum roſaceo prodeſt. Auriuꝫ quoqꝫ dolori cum his inſtillatum podagris cum lacte mulierū illinitur. ſic et foºliis ip̄is vtūtur. Semen aūt elephantiis etiam medet̉.Platearius. Cōtra calida apoſtemata in pͥncipio etcalefactōem epatis ſemen papaueris: vel etiam herbaip̄a cōtrita cum oleo roſaceo cōficitur ac ſupponitur. Dyaſcorides. Semen papaueris cum melle trituꝫ modicum tumentibus p̄ſtat auxilium. AuicennaSemen papaueris ſpinoſi: vomere facit: ac flegma humoremqꝫ cruduꝫ ſoluit. Conſtantinꝰ vbi ſupͣ. Semēnigri papaueris frigidū in inicio quarti gradus: ſiccūin tercio. Bibitumqꝫ conſtipatōeꝫ generat naturalemcalorem diſſipat ſuꝑat. eiuſqꝫ vſus nimius lumen obſcurat: ſenſum anīalem defectat. vnde aliqn̄ modicaquantitas cum ex vino datur ei valet qui ſolutōnempatitur Palladius li. x. In menſe ſeptēbri papauerſeritur. locis ficcis calidis. ſemīariqꝫ pōt cuꝫ oleribꝰalijs.CXXIII. De paſtinace ſemīe et petroſelini et porri. Plinius vbi ſupraAſtinace ſemen cōtritum: in vino potatuꝫ tumentem aluum: ſuffocatiōes: doloreſqꝫ lenitmulierum. viris quoqꝫ prodeſt cum pane tritūet contra ventris dolores vino potatū: vrinā pellit: phagadenas ſiſtit vlcerum recens melle impoſitū