Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuo decimus

guſtūqꝫ ſubamarum calefaciens odore ſuaui et grauiEſt aūt calide virtutis: aliqͥd hn̄s amaritudinis. iōqꝫlumbricos latos occidit. Cum aceto bibitum ſcabiē ſanat et expurgat cuꝫ aqua vero calida ꝓdeſt epilenticistuſſim mitigat. Schyaticos curat. paraliticos ſanat.Et qm̄ aliqͥd habet cauſtice virtutis: Et quēadmoduꝫſynapis relaxat: iōqꝫ vētris tortōem inflatōem relaxans ſauat. vrinā menſtrua ꝓuocat. potatumqꝫ ꝑtumexpellit. anīalia ventris excludit. Serpentiū morſibusoccurrit. Cuꝫ vino nefreticos adiuuat. ictuſqꝫ ẜpentiūvel ſcorpionū omnium ſalubriter curat. velice lapidesfrangit. menſtrua fumigando deponit. Auicenna.Cardamonum quoddā eſt magnū: ſicut cicer nigrum:quod cum frangitur interiꝰ habet grānum albuꝫ: mordicans linguam ſic ut cubebe: Et aliud eſt paruū ſicutlens: etiā aromaticum. Calidum eſt et ſiccum in terciogradu in ip̄o eſt cum calefactōne ſtipticitas: ꝓprieqꝫin illo qd̓ habet caput: ꝓprie in capite ip̄ius. Confertnauſe ē ac vomitui cum maſticis aqua: aqua vtriuſqꝫgranati Conſtantinꝰ vbi. Cardamomi duo ſuntgenera. maiꝰ et minꝰ. vtrūqꝫ in pͥmo gradu calidum etſiccum. Sed maiꝰ eſt minoris caloris ac ponticitatis:magis odoriferū. ſtomachū ꝯfortat: et digeſtionemadiuuat. vomitum colericuꝫ arcet cum ligno aloēs maſtice ac ſucco mente potatum: extinguit flegma. maxīeſuis corticibꝰ bibitū: Cortex em̄ ſtipticior eſt ſtomachi ꝯfortantior Platearius. Cardamomū eſt fructꝰvel potiꝰ ſemen cuiuſdā arboris. eſt calidum ſiccuꝫin ſecundo gradu. Maius meliꝰ eſt: Et habet aliquantulum acuminis et dulcedinē immixtaꝫ. Per annos. xxpōt ẜuari. Uirtutē habet confortādi ex aromaticitatediſſoluendi cōſumendi ex qͣlitatibꝰ. Ualet ꝯͣ ſincopin cordiacam paſſionē ex frigida cauſa. ad bebilitateꝫſtomachi .i. digeſtionē cōfortandā. ad appetitū ꝓuocandum: ꝯͣ vomitū ex frigida: ꝯͣqꝫ debilitatē cerebri Ex epl̓a ypocratiſ. Cardamomū calidā virtutē habꝫ aliqͥd amaritudinis: qꝛ lumbricos occidit: et ſcabiesfortiter ſanat. IX. De carui PlateariusArui appellatur femen herba: in tercio graIdu calida ficca. In tranſmarinis partibꝰ inicilia reꝑitur in quātitate multa ānos qͥnqꝫẜuari pōt. virtutē diureticā dyaforeticā habet. vndevinū decoctōis eius cōfert ſtranguirie ac diſſurie. puluis etiā eiꝰ in cibis ſumptus: digeſtionē cōfortat. ventoſitatē excludit: poſitū in ſalſamentis appetitū excitat. Semīe vtūtur tm̄ in medicinis. Conſtantinꝰ inlibro graduū. Carui eſt calidum ſiccum in tercio gradu. ventoſitatē inflatōem diſſoluit. ſtomachūqꝫ corroborat. lumbricos occidit. digeſtiuā virtutē ꝯfortat. vrinam ꝓuocat. Auicenna. Carui eſt ꝓximū diſpoſitōnibus aniſi. Calidum eſt ſiccum in ſecundo. Expellitventoſitates exiccat: eſt in ſubtiliatōne ciminiConfert tremori cordis. Eſt bonuꝫ vermibꝰ: interficitenī eos. Pliniꝰ li. xix. Careū gentis ſue noīe appellatum in qͣcunqꝫ terra ſeri vult eadem ratōe qͣoluſacꝝlaudatiſſimū tn̄ in caria: ꝓxīm in frigia. Dyaſcorides. Careos ſemen eſt omnibꝰ notum: virtus eſt illi calida vnctualiſ: aniſo ſil̓is. euſtomacha. miſceturqꝫ antidotis: oxiporiiſ. Radix eꝰ comedit̉ cocta ſic̄ paſtinaca Ex ſinonimis. cardumeni eſt agreſte carui Auicennā. cardumeni eſt in tercio gradu calidum ſiccum eſt rubificatiuū: In ip̄o eſt virtus liquefactiua. eiusqꝫ virtus eſt cōfortare menbra intrinſeca. cōfert ſcabiei impetigini. cōfert egritudinibꝰ neruoꝝ ac doloriauche ex flegmate atqꝫ paraliſi: lacertoꝝ concuſſioniIn aqua bibitum confert epylenſie. Eſt etiā mundificatiuum pectoris: ſedatiuuꝫ tuſſis. cōfert dolori pūgiti

uo ventris: ac vermibus aſcaridibus. Et cuꝫ vino renum dolori: vrine difficultati. datur ad lapidem inpotum cum cortice radicis lauri. eiuſqꝫ fumꝰ fetum interficit. deniqꝫ ꝯfert mordicatōni ſcorpionis: ac reliqͥspuncturis Conſtantinꝰ vbi ſupͣ. Silueſtre carui qd̓d̓r cardumeni: valet epilenticis. Diuqꝫ tuſſientibꝰ. ſchiaticis. nefreticis. ſtrangirioẜ: ac reptilium morſibus.Tortionem ventriſqꝫ dolorem de groſſa ventoſitate:ac viſcoſo flegmate curat. cum accto mixtum ſcabiemimpetiginē: alopiciam ſanat. De quo qui fumigattis fuerit: ſtridorem ei ꝓuocabit .X. De cimino PlateariusIminū eſt ſemen herbe cuiuſdā in multa qͣntitate naſcētis: nec ſoph̓icatur ꝓpter multam eiꝰcopiam. annos. v. ẜuari pōt. virtutē hꝫ diureticam: rumoſitatē ſubtiliādi. Unde ſumptū in cibispotibus ſalſamentis digeſtionē cōfortat. vinū decoctionis ſemīs feniculi cimini dolorē ſtomachi et inteſtinoꝝ tortōem ex ventoſitate mitigat Contra tuſſim frigidam datur vinum decoctōnis eius ficuum ſiccarū.valet ꝯͣ tumores ac dolores fauciū. ꝯͣ frigidū reuma.tra ſtringiriā diſſuriā. ꝯͣ liuorē ex contuſione. Ex frequēti aūt vſu cimini fit decoloratio Iſaac. Ciminumeſt calidum in tercio gradu. ſiccum in ſecundo. ventoſitatem diſſoluit. dolorem et tortōem ventris placat. Coctum cum cibis inflantibꝰ tꝑat eos. Dyaſcorides. cimini ſemen bibitū tortōnes inflatōes ſaluberrime curat aque mixtū. Cum aceto vero ſubglutiētibꝰ opitl̓arvenenis occurrit. dolorē ſtomachi ꝯpeſcit. Maſticatū impoſitū: liuores detergit. Addito melle vuapaſſaomnia ſupͣdicta facit Pliniꝰ li. xx. Ciminū ſatiuumdatur ad iocineris viciā toſtum in aceto tritum. Itē etad vertiginē. His aūt quoſ acriore iniuria mordeat. indulci vino trituꝫ ad vuluaꝝ vicia in vino: p̄ter impoſitis vellere foliis. Teſtium quoqꝫ tumoribꝰ toſtum tritumqꝫ cum melle vel roſaceo ac cera. Silueſtre ad olaefficaciꝰ eſt: p̄terea valet ad ẜpentes oleo. ad ſcorpiones. ad ſcolopendras. Siſtit vomitōes ex vino: nauſeaſqꝫ: qͣntum valent tres digiti app̄hendere ꝓpter colum quoqꝫ bibitur illiniturqꝫ vel penicillio feruēs: velaſtringitur faſciis. Strangulatōes vulue potū in vinoaperit. tribus dragmis in tribꝰ vini cyatis. inſtillatur.auribus quos ad ſonitꝰ atqꝫ tinnitus cum ſepo vituli vel melle. Sugillatis illinitur cuꝫ melle vuapaſſa aceto. Lentigini nigre ex aceto Conſtantinꝰ vbiCiminū eſt caliduꝫ ſiccū in tercio gradu: ventoſitatē inflatōem ſtomachi diſſoluit. vrina ꝓuocat: valet ꝯͣfrigiditatē epatis. In oleo coctum et clyſteriſatū: tortionem doloreꝫ de groſſa ventoſitate et inflatiua pellitin aceto infuſum et aſſum ventris ſolutōnem ꝓpter liqͥdos humores cōſtringit. Bibitū cum vino curat reptilium morſuꝫ. Peſſarizatū cum oleo veteri ꝯſtringit ſaguinis fluxū. Naribus inſufflatū cum accto: vel factaſternutatōe cum eo: ꝯſtringit ſanguinē de naribꝰ ꝓflientem. aſſuete tn̄ qͥs ex eo lotus: aut illud potans: patitin ſuꝑficie cum plumbeo colore mixtā citrinitatem.Palladius libro tercio. Ciminū ī februario ſerit̓ loco bene ſubacto: et cui letamē admiſceatur XI. Iterum de eodem AuicennaIminum aliud eſt kermeniū: et aliud ꝑſicuꝫ: etaliud emium: et aliud nabatiū. Et ex omībusVliud eſt ſilueſtre: cuiꝰ acrimōia fortior eſt Aliud autem domeſticū eſt. kermeninū coloris ē nigri. ꝑſicum vero citrini. Eſt aūt caliduꝫ in tercio ſiccum in ſecundo. In ipſo ē inciſio et exiccatio atqꝫ ſtipticitas.toſitates expellit ac reſoluit. faciem clarificat ex aquaeius ablutio. et ſil̓r eiuſdē acceptio. verūtn̄ menſurafiat: qꝛ nimiꝰ eiuſdem vſus faciē citrinat. Ideꝫ vulnera