LiberIndecimus
egiptii cauliculi bibitum lūbricos excludit: antidotiſ celiacoꝝ miſcetur. lentigīes tollit. virgule cauliculoꝝ cōhuſte et in cinerem redacte dolores lateris veteres ſolnunt cum axungia veteri vel oleo roſeo adhibite. cauliculis agreſtis qui naſcitur in locis marinis ac deſertiſglhidior eſt ac lōgior et amarꝰ. virtuſ eſt ei paracoliacaſordidaqꝫ purgat vulnera. Dyaforeſim facit. Impoſitꝰqꝫ papulas mitigat. cauliculus qui dicitur maritimꝰ anoſtro diſſimilis eſt. habēs folia lōga ⁊ rotūda ariſtolocie ſimilia. virgaſqꝫ robuſtas et rufas vt hedera. Sucͣcum habet albuꝫ et cū guſtauerit amaꝝ. herba ip̄a elixaet pata ſoluit ventrem. ꝓuocat vrinā. pīguibꝰ carnibꝰmiſcetur et cōcoquitur.XLVII.¶ Adhuc de eodem ¶ Iſaac vbi ſupra.Aulis ſiccus eſt et frigidus in primo gradu.turbidum et melācolicum generat ſāguinē odorem dantem. caules eſtiui vſtiorem ſanguinemeuerāt. colere enim vſte vicini ſunt. et mundificatiui.hgemales vero nō tante acumīs ſūt. ſed viſ eoꝝ ventrēhumectat. et vrīam ꝓuocat. Hoꝝ ius bibitum ventreꝫſoluit. et ſine iure cōmeſti eundeꝫ cōſtipant. corpus eniꝫeoꝝ ſiccum eſt. vnde et cōſtipatiuū. Ideoqꝫ vt ab eoruꝫnocumento temꝑetur elixentur. et aqua ꝓiecta ī alia coquātur cum pinguiſſima carne pecudis vl̓ ſuis ¶ RaſiCaulis calidus eſt et ſiccus. coleram generat. ſomniamala videre facit. Uerum̄tam̄ guttur ac pectus lenit.ventrem quoqꝫ fluere facit: et ebrietateꝫ aufert. Hec d̓caule romano et imperiali inueniūtur. Sed alij qͥ frigidiores ſunt ſperma augmentant ¶ Macer. Caulis romana grecoꝝ braſica lingua Dicitur. is ꝙͣuis paſſīnaſcatur in ortis. Eſt tn̄ illiꝰ ad multa ſalutifer vſus. Annis ſexcētis vſtos medicamine caulis. Romāoſ cato teſtatur ſcripſiſſe libellum. Chriſippum dicūt: huius deviribꝰ herbe. Om̄es cōfirmāt caligīe lumina tergi Eꝰqui viridi veſcetur caule frequenter. Auget lac mammis: cibus eiꝰ mēſtrua purgat. Atqꝫ iuuat ſtomachuꝫſūptus vt decoqͣt eſcas: Si multum coqͥtur reſtringeredicitur aluum. Et ſemicrudꝰ ſolet illū ſoluere ſumptus.Aſſumptus crudus ſic vt iungatur aceto. Splen reprimit tumidū: ſemen depellit abortū. Uncto cum veteri:coctos bn̄ ꝯtere caules. His oleū roſeū ꝙͣtum res poſtulat addas. Ardores iuuat hec cōfectō febris Si ſuꝑaddatur ſtomacho mēbroqꝫ calenti. Acri non ſciſſū ſi iungis alumen accto. Et caules: ſic vt corpus rediganturin vnū. Cūcta terēdo diu maculas his ſepe ꝑūgēs Hiſetiā crines poteris retinere fluentes. Dicitur et teſtesid curare tumētes. Et varios morbos genitalia q̄ patiuntur. Et melius ſi p̄dictis faba cocta iūgatur. Cū fenugreco ſi iūgas hūc et aceto. Et ſuꝑ arteticos apponas iſta dolores. Multū ſubueniet illis viciiſqꝫ pōdagre Nō modicū poterit iſtud cathaplaſma mederi Uncto cū veteri caules cineres bene triti. Proſunt ad ventris lateris coxeqꝫ dolores. Si caulis ſemini mixto potatur aceto. Pellere ſepe ſolet aīalia noxia ventris. Fitcinis ex ſiccis caulis radicibus vſtis. Subditꝰ hic vuāreleuat ficcādo iacentē Et ſolet rauce multum ſuccurrere voci. Naribus infuſus ſuccus purgat caput eꝰ Quipriꝰ eſt caules vix ſentiet ebrietatem. ¶ XLVIII¶ De cepa et cultura ipſius ¶IſidorusEp̄a d̓r qꝛ non eſt aliud niſi tātūmodo caputPlinius libro. xix. Cepe genera ſūt apud grecos ſarda. ſamothracia halſidēa: ſetania: ſchyrta: et aſcolania. Oībus aūt eſt odor lacrimoſꝰ: ⁊ cipriisp̄cipue minime gnidiis. oībuſqꝫ corpus tutum pinguedinis alias pinguetudīs eaꝝ cartilagine. Ecūctis ſetania mīma excepta thuſculana: ſed dulciſ. ſchyrta aūt ⁊aſcalonia ꝯduntur. ſchyrtaꝫ hyeme cum coma ſua relinquunt. vere folia ſua detrahunt. et alia ſuꝑnaſcuntur.vnde et hoc exemplo qͥdem reliqͥs quoqꝫ generibus detrahi iubent: vt in capita potius ꝙͣ in ſemetip̄a creſcāt
Aſcaloniaꝝ ꝓpria eſt natura ſicut videlicet dictum eſtſupͣ. Eſt et coloꝝ differētia. ſamo em̄ et ſardibus ꝓueniunt cadidiſſime. in honore ſunt et cretice de qͥbꝰ dubitātphiloſophi vtꝝ eedem ſint que aſcalonice: quibus ſatiſcapita craſſeſcūt dep̓oſitis caulibus et ſemine. Diſtanttātūmodo dl̓ci ſapore. Apud nos duo ſūt genera Unūgenus ꝯdimentariū qd̓ illi getion: noſtri pellicanam vocant. Seritur menſibus: marcio: apli: maio. Alteꝝ gēꝰeſt capitatum: qd̓ eque ab eqͥnocto autūni vel fauonio.Ęius genera ſunt auſteritatiſ ordine: affricana: gallicatuſculana: et amiternina. optīa vero q̄ rotūdiſſīa. Itemacrior eſt rufa ꝙͣ cādida: ſicca ꝙͣ viridis: cruda ꝙͣ coctaſicca ꝙͣ condita. Seritur amiternina frigidis et humidis locis et ſola allij modo capite. reliqua vero ſemine.ꝓximaqꝫ eſtate nullum ſemen emittūt: ſed caput tātumqd̓ marceſcit. Anno aūt ſeq̄nti ratōe ꝑmutata ſemengignitur. Ip̄mqꝫ caput corrūpitur. Oībus ergo ānis ſeꝑatim ſemen cepe cauſa ſeritur: ſeꝑatim cepe cauſa ſeīsSeruant̉ aūt optime in paleis Getium pene eſt ſine capite. ceruicis tn̄ longe: et ob hoc in frōde totuꝫ: ſepiuſqꝫreſecatur vt porrum. Ideo et illud ſerunt non deponūtPorro cepas ter foſſo ſolo iubent ſeri. extirpatiſ herbarū radicibus. et in iugere denas libras. ſatureiam intermiſceri: qm̄ ſic ꝓueniat melius. Runcari p̄terea et ſariri oꝑtet ſi non ſepius qͣter. ſemen cepaꝝ nigreſcere incipiens āteꝙͣ marceſcat: metūt ¶ Palladiꝰ li. iii. In mēſe februario cēpulas ꝯuenit ſerere. ſꝫ ꝯſtat vere et autūnō ſeminādas eſſe. Si ſemen eius ſeriuſ in caput creſcitet minus in ſemine reddit. Si capitulum ip̄m pōas marceſcit et multum ſemen educit. Terrā cepa deſiderat pīguem. vehementer ſubactam: irriguam: ſtercorataꝫ. ibiareas faciemus oībus herbis et radice purgatas. Serimus placido et ſe reno die. Maxīe auſtro vel curo flātibus. ſi in vento. ſic erunt robuſte. et ſaporis humectiRarius ſunt ponende runcande ac ſurculāde ſepiꝰ. Sicapita volueris his eſſe maiora. folia omnia debes auferre et ſic ſuccus ad inferiora cogetur. De quibꝰ veroſemina colligenda ſunt inuenitur āmīculis: vbi cauleꝫceperunt excitare. Cuꝫ niger color ſeminis fuerit p̄fer̄tmaturitatis indicia. vellēdi ſunt tali adhuc ſemiſicci cūſemine et ſic in ſole ſiccādi¶ XLIX¶ De virtute ipſius in medicina¶ DIaſcoridesEpe virtutem habet inſcidam. Succus eꝰ naribus īmiſſus optime purgat. melli mixtuſ caliginem oculoꝝ detergit Idem tenues oculoꝝ ſuffocatōeslimpidat. ſynanticis vtiliter adhibetur. mēſtruis imperat. morſibus caniniſ occurrit. in aceto miſſa ⁊ trita maculas tollit. Cū ſepo gallinacio dolores auriuꝫ ⁊ ſuꝑfluos ſonos compeſcit. Eadeꝫ cruda fricata alopiciaſ emēdat. cōmeſta capiti dolorem cōmouet. bibita litargicisopitulatur. Cum alcioīo fricata capillis crementa p̄ſtatCum adipe galline trituras pedum ex calciamentis mitigat. Sonum autem cepas ꝓuocare: ⁊ aluum mollireomnium ſenſu creditum eſt ¶ Auicenna. Cepe calidūeſt in ſecūdo gradu ⁊ in ip̄o eſt humiditas ſuꝑflua acuitas inciſiua. amaritudo et ſtipticitas. Comeſtum autēquod ex eo longius eſt: acutius eſt. Rubeuꝫ quoqꝫ acutius eſt albo. ⁊ ſiccum humido. crudum aſſato Eſt auteꝫſubtiliatm̄: et inciſiuum: ⁊ aꝑit fortiter. In ip̄o ē abſterſio et attractō ſanguinis ad exteriora. vnde rubificatm̄eſt cutis Et decoctū qͥdem non multum nutrit. nutrim̄tum etiam eius quod decoquitur eſt humor groſſꝰ Rubificat aūt faciem ⁊ apit orificia emorroidaꝝ ⁊ ſaliuaꝫmultiplicat. Cōfert etiam morſui canis rabioſi ſuꝑlinitum. Dixerunt etiam ꝙ ſtomacho generat humore plurimum: frangentem nocumentum venenoꝝ. ſemen eiusdelet morpheam cum circa locum fricatur. confert etiaꝫalopicie. Ip̄m vero cuꝫ melle verrūcas eradicat. Aqua