LiberSecimus

denſatur. itemqꝫ radices tuſe. vel in vino nigro ad tercias decocte. Folia ſeruātur ī muriis efficacius. Et quāꝙͣ mala ī aliquibus terris mādentur nimio tū odore obmuteſcūt ignari. potu etiā largiore moriūt̉ ¶ Ambroſius. in exameron. Per mādragoram ſomnus fr̄equenteraccerſitur: vbi egri vigiliarum incōmodo afflictātur.Auguſtinus ſuꝑ gen̄. xxx. de hoc genere ſcꝫ mādragorequoſdam opinatos ſcio: ꝙ acceptum in eſcaꝫ ſterilibusfeminis fecunditatē paret. Ideoqꝫ inſtitiſſe rachel apd̓lyam: vt illud acciꝑet. quod ego nō arbitror. quātum vero renunciat viſus et olofactus ⁊ guſtus rem cōperi pulcram: ſuaue olētem ſapore aūt inſipido. Cur ergo ml̓iertantoꝑe cupierit eā: neſcio niſi forte ꝓpter pomi raritatem et odoris iocūditatem. ¶ Dyaſcorides. Mandragora femīa folia habet nigra lactuce ſimilia: ſed minora: odoris grauiſſimi: ſuꝑ terram expanſa. In quoꝝ medio naſcūtur mala vue viridi ſimilia. In quibꝰ eſt ſemēapio ſimile. Radices aūt duas ac tres ſibi inuicem coherentes deforis nigras intus albas cum corio groſſo:haſta carens. Maſculus vero habet folia alba: ⁊ maiora: lata: et leuia ſicut bete. Mala eius duplicia naſcuntur colore croceo odore ſuaui. cum grauitate. que paſtores comedunt. ⁊ ſtatim ſomnū capiunt. Radix aūt p̄dicte ſimilis: ſed alba. huic etiā haſta nō eſt. ¶ Auicēna.Mandragora frigida vſqꝫ ad terciū et humida. Om̄iſaūt mandragore radix magna eſt. hoīs forme ſimilis. ethoc eius nomini ꝯpetit. Mādragora em̄ nomē eſt imaginis naturalis ſcꝫ ſicut planta exiſtens in forma hoīs.Iabrol autem .i. radix madragore ſilueſtris frigida eſt ītercio: et ficca in primo. Radix quidē eſt fortis: deſiccatiua: et in mādragora ip̄a eſt humiditas. Dicitur autēꝙ dens elephantis cū eius radice decoquitur. ⁊ lenit ipſum: fitqꝫ facilis eius obedientia. ¶ XUVIII.¶ De virtute ipſius in medicina.Andragora frigida eſt ⁊ ficca. Radix ⁊ cortexp̄cipue competut vſui medicine. Secūdario poma. Tercio folia. Cortices radicis ꝑ tres ānosin multa virtute ſeruātur. Habet aūt virtutem infrigidandi et aliquātulum mortificādi. ⁊ ſomnū ꝓuocādi. adſomnuꝫ ergo ꝓuocādum in acutis febribus puluis corticis eius cōficitur cum lacte mulieris et albugine: ⁊ ſuꝑinducitur fronti ⁊ tymꝑibus. poma mādragore trita īoleo cōmuni: aliquātulum decoquitur: ⁊ oleū mādragoranteum cuius inunctio valet contra dolorem capitisex caliditate. contra calida apoſtemata contra caloremfebrilem. contra fluxum ventris ex impetu colere. Sedet folia eius trita ſuper tympora ponuntur contra dolorem capitis ex ſcabie. ¶ Ex herbario. Mādragorāqꝫfortiſſimi odoris eſt. ab hoīe ieiuno nō colligitur. Maſculus autem hꝫ albidiora folia et maiora folia: ſed vtriuſqꝫ vis vna eſt. hec cum polenta trita. feruores oculorum: et dolores auriū ſedat. Radix eius cū aceto tritaet illita. ignem ſacrū curat. ¶ Byaſcorides. Folia eiꝰviridia tumoribꝰ oculoꝝ imponūtur cum polenta. Similiter et vulneꝝ tumores ſoluūt: et apoſtematibꝰ om̄ibusqꝫ duricuis remedia ſunt. Scrofis medētur. attritionibus itineꝝ opitulātur coloreꝫ bonū vultibus redditMulti quoqꝫ folia ip̄a ſiccāt om̄ibus ſupͣſcriptis neceſſaria. Radix eius cum aceto trita ignem ſacꝝ extīguitcum melle roſaceo: vel oleo: morſibꝰ venenatis occurritCum aqua ſcrophis medetur: cuꝫ polenta adhibita piradas ſoluit. ⁊ articuloruꝫ dolores ſanat. omneſqꝫ dolores mitigat. Semen eius bibitū ſtericos purgat. Suocus eius plus acceptꝰ voceꝫ hoīs tollit. ſimiliter ⁊ foliaeius ac mala dum exiccatur: auferūt voceꝫ hoīs vi odoris ſui. ¶ Auicenna. Mādragora ſomnū ꝓuocat. ⁊ qn̄ponitur in vino: vehemēter inebriat. Multuſqꝫ vſꝰ eiꝰet odoramentū. faciunt apoplexiam. lac eius euellit lentigines. et pānum ſine mordicatione. Soluēdo aūt edu

cit coleram et flegma. Radix eius trita ⁊ cuꝫ aceto impoſita ſuꝑ eriſipilam: ſanat eam. Eius etiaꝫ lacrima dolorem oculi ſedat. Semen eius matricē mundificat: velvomitum ꝓuocat. ¶ Razi in almaſore. Mandragorafrigida eſt. capitis grauedinem et litargiā ⁊ paliſim efficit. In vino bibita valde inebriat. Comeſta vero faſtidium ac vomitum inducit. et forſitan interficit. Medicinis aūt admixta dolorem aufert. ¶ Plinius vbi ſupͣ.Mādragore vis eſt ſomnifica ꝓ bibentiū viribus. bibitur et cōtra ſerpētes: et ante ſectiones ac punctōnes neſentiātur. Ob hoc ſatis eſt aliquibꝰ ſomnū odore queſuſe. bibitur et pro elleboro obolis duobus ī mulſo. Efficacius tn̄ eſt elleboꝝ ad vomitōnes et ad bilem nigramextrahendam.¶ De maraco et maratro ¶ Diaſcorides.XUIX.Aracon qui et patemion dicitur: habꝫ folia ſi¶ ¶ Eguſtu amaro: virtus ei talis exiſtit: ꝙ bibita cimilia coriandro. melinum cū odore brumoſo: etoximelle ſicut epythimū flegmā coleramqꝫ ꝑ ventrē deponit. Medetur aſmaticis et melācolicis. Herba ſineflore bibita calculoſis ac aſmaticis ſanitatem reſtituit.maximeqꝫ ip̄ius elixatura fomēto adhibita duricias et.tumores ſtericos ſoluit. Cathaplaſmis adhibita cū flore ſuo ignem extinguit: et ſiccū eſt in gradu ſecūdo. herba vero ip̄a recens calida eſt in pͥmi gradus medio. Cōfortat ſtomachum. opilatōnem aperit: et epatis: et veſce: et renum. Succus eius coctꝰ: ac deſpumatus: aut cūoximelle vel oxizuchara potatus: diuturnas febres habentibus periodi fit optimꝰ. vrinā quoqꝫ ꝓuocat. viſuꝫclarificat. Idem ſuccus purꝰ ſi eo lauentur oculi: aquāin eis orditam diſꝑgit: multis etiam colliriis congruitSperma eius opilationem epatis aperit. ventoſitateminflatiuā remouet. lapidē frangit. Mēſtrua ꝓuocat. abhomīationem ex humidis humoribꝰ amputat. Cū melle temꝑatum: et ſupͣ morſum canis rabidi poſitū iuuat.¶ De marrubio et marrubiaſtro ¶ Iſidoruſ.A.Arrubiū in cāꝑis naſcitur. ꝓpter amaritudineſic vocatum ¶ Pliniꝰ libro. xx. Marrubiuꝫ pleCriqꝫ inter primas herbas cōmendauerūt quaꝫgreci praſion vocant. Alij linoſtrophon nonnulli philepeda aut philochares notius ꝙͣ vt indicandum ſit. Huius folia ſemenqꝫ cōtrita ꝓſunt ꝯtra ſerpentes pectoꝝet lateꝝ dolores: ⁊ cōtra tuſſim veterem. ⁊ his qui ſanguinem reiciunt eximie vtile eſt. ſcopis eius cum paniceaqͣ decoctis: vt aſꝑitas ſucci mitigetur. Impoītur ſtrumis cum adipe. Aluū ſoluit cum ſale et aceto. Succuseius articulis ac naribus ac minuendeqꝫ bili cum melleꝓdeſt. Item cōtra venena inter paucas potens eſt. Ip̄aherba ſtomachum et excreatōnes pectoris purgat. Cūiride et melle vrinam cit. Cauēdum tamē eſt exulcerateveſice: ac renum vitiis. Dicitur et ſuccus claritatē oculoꝝ adiuuare. Caſtor duo marrubii genera eſſe tradit̉.Nigrum: et quod magis ꝓbat candiduꝫ In ouū inaneſuccum adiicit his ip̄mqꝫ ouum infundit melle eqͥs portionibꝰ tēpefactū. vomicas rumpe: purgare ꝑſanare: ꝓmittēs. Illitis etiā vulneribꝰ a cane factis tuſa cū axuigia veteri. ¶ Platearius. Marrubium calidum ē ⁊ ſiccum in tercio gͣdu. Herba hec alio noīe praſion diciturFolia p̄cipue cōpetunt medicīe. folia radicis ſecūdariovirtute habent diſſoluēdi et cōſumendi ex qualitatibuiſuis. Ex amaritudīe virtutem diureticā. Contra vitiuꝫpectoris ex frigido et viſcoſo humore datur dyapraſiuꝫquod ab eo denoīatur. Contra tuſſim valet vinuꝫ decōctionis eius ⁊ ficuum ſiccaꝝ. Eadē decoctio valet contra ſtringiriā: et diſſuriam: et colicam paſſionē ⁊ contraemorroides inflatas et nō fluentes: cum melle ꝯfectusContra vermes auriuꝫ: ſuccus eiꝰ in auribus mittitur.valet etiā herba cōtra ſplenis duricieꝫ. ¶ Conſtantinꝰ