Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberOctauus

virus alarūqꝫ ſudores ſedat. Sumitur et pillulis ꝯtravitia lyenis pellendumqꝫ pruritum ac ſanguinē per vrinam. Emendat et ſcabiem nitro et melanthio admixtiſConcreti aluminis aūt vnum genus greci ſchiſton appellant. In capillamenta quidē caneſcentia dehiſcens.Unde quidaꝫ trichitin potius appellauere. Hocqꝫ fitex lapide: ex quo et id chalcitin vocant. vt ſit ſudor quidam eius lapidis in ſpūmam coagulati. Hoc genus ſiccat: minuſqꝫ ſiſtit humorē inutilem corꝑibus. Es auribus magnope prodeſt infuſum vel illituꝫ. aut oris vlceribus dentibuſqꝫ ſi ſaliua eo cōtineatur. Oculorumetiam medicamētis inſeritur aꝑte. verendiſqꝫ ſexꝰ vtriuſqꝫ. Coquitur in patinis donec liquare deſinat. Inertioris eſt aliud genus quod ſtrigilin vocāt cuius dueſunt ſpēs vnum ſcꝫ fungoſum. et omniū ore dilui facilequod damnatur in totum. Melius vero pumicoſum:foraminū fiſtulis ſpongie ſimile: rotundūqꝫ natura:dido propius: cum quadaꝫ pinguedine ſine arenis friabile. Nec inficiens nigricia: Id coquitur ſe carbonibus puris donec fiat cinis. Illud aūt eſt optimū: qd̓ abomnibus vocatur a melo inſula melinum. Nulli maiorvis eſt aſtringendi: neqꝫ denigrandi: neqꝫ indurandi:Nullūqꝫ ſpiſſius. Oculoꝝ ſcabricias extenuāt. Cōbuſtum aūt melius eſt epiphoris iuhibendis. Et ſimiliterad pruritus corꝑis. Sanguinē quoqꝫ ſiſtit in totū foriſillitum. vulſis pilis illituꝫ ex aceto: renaſcentēqꝫ mollitlanuginem. Omniū geneꝝ vis in aſtringēdo: ſumma.ob id oculoꝝ vitiis aptiſſima. vlcera putreſcētia adipe cōpeſcit. ydropicoꝝ eruptiones ſiccat. ꝯtra leprasetiā ac lendes. ac animalia capilloꝝ: vel auriū vicia: remedia p̄ſtat. Infunditur dyſentericis: ac prodeſt ambuſtis. Actor. Cetera quoqꝫ alumīe atqꝫ eiꝰ operatione: tam in alchimia ꝙͣ in medicina: dicta ſunt ſuperius in fine tractatus de aquaꝝ ac corꝑum aqueorumnatura..LXXIIII. De atramento et eius natura.Iſidorus libro decmonono.Tramentū ſic dictum eſt. eo ſit atrum. Cuiꝰſpēs picture quotidiano vſui neceſſaria eſt Dyaſcorides. Atramentū ſcriptoꝝ ex tedarum lignis fit: huic admiſcetur gūmi reſine: pictorumfauilla atramentuꝫ ſutoꝝ. et aptantur aduncta ſtipticis medicaminibꝰ. que dyſſenterice putredini ꝯueniūt.Quidā etiam ignis aduſtionibꝰ illiniendū ꝓbant cumqua in mellis craſſitudinem oleum ſuperinungentes Pliniuſ vbi ſupͣ: Atramentū inter colores ficticioserit. Quanꝙͣ terre ſit gemine ſcꝫ originis: Aut enimfit arte humana: aut terra ip̄a ſulphurea. Inuenti ſuntpictores: qui e ſepulcris effoderent infectos carbonesfit aūt fuligine pluribus modis: reſina vel pice exuſtisꝓpter quod etiā officinas edificauerūt: fumū eaꝝ nonemittētes. Laudatiſſimū eodē modo fit e tedis fuligīe.fornacea balneaꝝ fuligine adulteratur: quo ad volumina ſcribenda vtūtur. Sunt qui vini fecem ficcataꝫ excoquāt: Et ſi ex bono vino fuerit fex: Indici ſpēm illudatramenti p̄bere affirmāt. polignotus micon celeberrimi pictura ī athenis. vinaceaꝫ fecere ſtigmon vocanAppelles vero ꝯmentatus eſt ex ebore cōbuſto facere.quod elephantiū appellat. apportatur indicum ex india: īe xplorate adhuc inuentionis michi. Apud infectores etiā ex flore nigro fit: qui cortinis ereis adhereſcit:fit e tedis ligno combuſto. tritiſqꝫ carbonibꝰ in mortario. Mira vero ex hoc natura ſepiaꝝ ſed ex hisfit picture atramentū. Omne aūt atramentū ſole perficitur. librariūqꝫ ac tectoriū glutīo admixto. qd̓ aūt aceto liq̄factū eſt egre eluitur. LXXv.De operatōne ipſius in alchimia¶Ex libro de aluminibus et ſalibus

Tramentum eſt aqua tinctura quā terre ſicci.tas coagulauit. Et eſt in ſui natura calidum etſiccum. huius multa ſunt genera quoꝝ meliuseſt in hiſpania. Et ip̄m quideꝫ denigrat corꝑa. Et aucmentat rubeū rubedine. Albu vero denigrat. Huiusgimen vt dicit ieber. ē cum aquila .i. cum ſale hāmoniaco. Quoniā atramentū eſt ſubmerſionis longinque ſedip̄m ſubmergit. Et in atramentis inquit ſunt ſulphuraſubtilia. que ſublimātur. coloratur. forſitan tinguntEt ꝓprietas quidē eius eſt: retinet omne fugitiuū afuga Ph̓us. Colchatar et cyrīna atramentuꝫ quaſiterre fracmīa ſunt. Uirtus eaꝝ eſt ſubtiliatō aduſtioquę ſi cōburantur. ſubtilitas augetur aduſtio fortiorefficitur Ex libro quarto metheoroꝝ. Atramētapoſita ſunt ex ſale. ſulphure lapidibus: Et eſt in eisvis aliquoꝝ corpoꝝ liquabiliū quoniaꝫ ex eis fiunt. vtcalcantum et abachar. generatur ex maioribus granisatramenti. Et ſoluitur ſalſedo eius niſi cuꝫ eo quodin illo eſt ſulphureum: poſtea coagulatur reſiduuꝫ. Illudqꝫ iam cepit vim mineralē in aliquibus corporibusQuod aūt ceperit vim ferrea erit rubeum aut croceuꝫaut calathar. Quod aūt vim ereā erit viride ſicut chachantum: vnde poſſibile eſt illa duo artificialiter fieri LXXVI. De virtute ipſius in medicinaAuicenna in ſecundo canoneTramentū eſt diuerſoꝝ coloꝝ eſtqꝫ differētiainter atramēta alba et rubea citrina viridia Colchatar eſt citrinuꝫ Calchadis album: Calchantum viride: Et aſſurie rubeum. Hec aūt om̄ia ſouūtur in aqua decoctione p̄ter aſſure quod eſt vehen̄tis ſoliditatis et ꝯgelationis. viride quoqꝫ vehemētiuſgelatum eſt: ꝙͣ citrinū: vehemētiores habet tunicasAtramentū non aduſtum fortius eſt. aduſtū vero ſubtilius. Et ſubtiliora quidem eoꝝ ſunt calchadis virideEqualius vero colchatar: Groſſiꝰ autē aſſurie: propterhoc in aqua reſoluitur. Uirtus quidē atramenti īſunt ſplendores aurei: ꝓpinqua eſt virtuti alcolchatar: illud alcolchatar melius ē quod velociter frangitur:ereū: mundū: non antiquū. Et atramentū vero quod inenchauſto poītur eſt illud quod ſabira. Et eſt duꝝ hn̄squaſi aureū ſplendorem: virtuoſum ſicut alcolchatar.Melius eſt aūt aſſurie quod affertur de egypto: frāgitur a nigredine: eſt habēs venas plurimas raucidiguſtus: ſtipticum. eius odoratꝰ ſimiliter. Eſt aūt atramentū calidum ſiccū in tercio gradu. Omnia ſūt adu̓rentia ſtiptica. ſcabiei ꝯferūt humide: ac duriciei palpebraꝝ: aſꝑitati eaꝝ: aut apoſtematibꝰ inguinis. Elttamē in atramento virtus venenoſa deficcas pulmoneita fortaſſe interficit. Sufflatur autē in naribꝰ ꝓpterfluxum ſanguīs ꝓprie alcolchotar: quo etiā fiunt licinia: et ponūtur in fiſtulis: extirpant ventoſitatē. licinium quoqꝫ cōfert vlceribus auris: ſaniei eius: ꝓhibet corroſionem dentiū. Idem in eodeꝫ. Colchatatcalidum et ſiccū eſt in tercio gradu. In ip̄o ſūt aduſtiovehemens. et curſuū ſanguineoꝝ cōſtrictio: et exiccatoet ſtipticitas plurima. Confert formice et eriſipile. quado linitur cuꝫ aqua coriandri. puluerizatur autē ſupefraudulentum vulnus ambulatiuū: adurit carne adctam. Confert etiā fluxui ſanguīs nariuꝫ: et apoſtematibus gingiue et ganonis. Et ꝓhibet fluxū matricis. ponitur etiā in alcōfol ad abſtergendū et ſubtiliandū groſitudinem palpebraꝝ. LXXVII. De nitro Plinius. li. xxxviItri vero hec pͥmo dicitur fuiſſe origo. phenixſirie paludem habet que candebea dicitur exIbelus amnis naſci creditur quinqꝫ miliū panum ſpacio in mare ꝓfluens iuxta ptolomaidem colonialentus hic currit: inſalubris potū. Sꝫ cerimoniis ſacer