LiberOctauus
materia in minera: que ꝑ fuſionem cōuertitur in argentuꝫ. Ex ſulphure aūt mundo: claro rubeo: nō habēte inſe virtutem adurenteꝫ: Et ex argento viuo bono: claro:a ſulphure coagulato: generatur aurū. Porro ex bonoargento viuo: ⁊ ſulphure habente virtutem adurenteꝫgeneratur es. Ex prauo aūt ſulphure: ⁊ prauo argentoviuo ferrū. Ex bono vero argento viuo: ⁊ prauo ſulphure nō bene ꝯmixto: ſtannū. Ex prauo argento viuo: ſcꝫpōderoſo ⁊ luteo: ⁊ prauo ſulphure fetido ac debili: plūbum. He oꝑationes: quas natura facit in mineralibuſet has alchimiſte conātur. Dicūtur aūt ſpūs: vel habere ſpūum naturā: quecūqꝫ ignem fugiūt. hec em̄ que dicūtur corꝑa: natura facit. vnde et fixa dicuntur. Itaqꝫcūcta etiā que egrediūtur de plāta vel alia re ꝑ diſtillationem: hn̄t naturā ſpūum quia fugiunt ignem. et om̄etale dicitur volatile ac fugitiuū. vnde ⁊ argentū viuuꝫa ſapientibus alchimie ſeruus fugitiuus vocatur: Itfirmitatis āt ſpūum duplex eſt remediuꝫ: ſcꝫ in eoꝝ fixion. et eoꝝ coloratione. Qd̓ aūt nō fugit ignē: diciturfixum. ſicut corꝑa lapiduꝫ ⁊ mētalloꝝ. Hoc tamē ſcd̓mmagis ⁊ minus. Nam vt vera loquamur. Nulluꝫ genꝰmētalloꝝ eſt vere ⁊ omnino fixum. ita ſcꝫ vt non paulatim fugiat igneꝫ. p̄ter ſolū auꝝ examinatū. hoc em̄ necfugit ignē nec ab ip̄o minuitur. ſed potius rectificatur⁊ humectatur. Circa hec et ſimilia ſcd̓m p̄fatum modūnegociātur alchimiſte: et hec eſt eoꝝ materia. ¶ LXI.¶ De argēto viuo et eius origine vel natura¶ Iſidorus. vbi ſupra.Rgentū viuū dicitur: ꝙ excidat materias quibus iniicitur. hoc ⁊ liquidū quia ꝑcurrit. Inuenitur autē ſpēaliter in metallis: ſiue in fornacibus argentariis: guttaꝝ cōcretione tectis inherēs. Sepe etiam in ſtercore vetuſtiſſimo cloacaꝝ: vel puteoꝝ limo. fit etiam ex minio cōcule ferree impoſito patena teſtea ſuppoſita. Tūc em̄ circūlito vaſculo circumdanturcarbones: ſicqꝫ argentū ex minio diſtillat. ſine hoc neqꝫargentū: neqꝫ es inaurari pōt. Tante aūt virtutis eſt:vt ſi ſuꝑſextariū argenti viui: centenariū ſaxum ſuperponas. oneri ſtatim reſiſtit. Sin aūt auri ſcrupulum: leuitatem eius raptim ſinu recipiet. Ex quo intelligitur:Non pōdus ſed naturā eſſe cui cedit. Seruatur at melius in vitreis vaſculis: Nam ceteras materias ꝑforatpotui aūt datum interficit pōderis cauſa. ¶ Pliniusvbi ſupͣ. Argentū viuū venenum eſt omniū rerū exeditac ꝑrumpit vaſa ꝑmeans tabe dira. Om̄ia em̄ innatātp̄ter auꝝ. Id vnū ad ſe trahit. Ideoqꝫ optime purgatceteras eius ſordes expuens: crebro iactatu fictilibusin vaſis: ita viciis abiectis. vt et ip̄m ab auro diſcedat:in pelles ſubactas effunditur. ꝑ qͣꝫ eas ſudoris vice defluens puꝝ relinquit auꝝ. Ergo ⁊ cum era inauranturſublitū brateis ꝑtinaciſſime eas retinet. Uerū palloredetegit ſimplices: aut p̄tenues brateas. Huiuſmodi liquor eternus venis argēteis vomitur. ¶ Auicēna vbiſupra. Argentū viuū ſubtus terrā naſcitur: ꝓpter hūiditatem magnā ī loco illo exiſtentē. Et hoc eueīt ꝓpterſolem ⁊ aerem: qui tangūt euꝫ. Ideoqꝫ efficitur currēsꝓpter humiditatem ⁊ frigiditatē: que in eo ſunt: nec efficitur niſi in loco frigido. ¶ Ex li. iiii. metheororum.Argentū viuū ē liquefactiuū: et rare ſubſtātie ac debilis ꝯpoſitionis. Eſt em̄ vt aqua: que miſcetur cuꝫ terranimia ſubtilitate ſulphurea. mixtione forti: donec nō qͥeſcit ſuꝑficie plana. Et hoc eſt ex ſiccitate magna: que īeſt illi. ⁊ ideo non adheret tangenti. Eſtqꝫ albedo eiꝰ exclaritate aque illiuſ. Et ex albedine terre ſubtilis: que ēin eo. Et ex admixtione aeris cum ea. ꝓprium aūt eiusē ꝙ ex vapore ſulphuris coagulatur. ¶ Ex libro de vaporibus. Argentū viuum aufert frāgibilitateꝫ ex ſiccitate ꝓuenientem: vt patet in ſtateris. Stannū quippe liquefactum: ⁊ poſtea in aceto infuſum. vbi eſt argentum
viuum: ſtatim penetratur ex ſubſtantia argenti viui. etetiā ex ſubſtantia aceti coadiuuāte ad penetrabilitateꝫet tunc humiditas argenti viui ſiccitatem aufert ſtāniet eius humiditatem remollit: p̄terea viuū argentuꝫ lſamine argenti cum argento eſt ꝯſolidatiuū. Quod io fitvt dicit ph̓us. quia cōmunicat in radice cū omni metalalo. ¶ Ex libro d̓ natura reꝝ. Argentū viuū eſt reueracalidum et humidū in quarto gradu. licet in quibuſdālibris inueīatur eſſe frigidū. Extinctum pōt alii rei admiſceri. Sed viuū nō. Optime ſeruatur ī vaſis vitreiset loco frigido: poſitum em̄ in calidū exalaret in fumuꝫPōteſt aut fieri albū ⁊ rubeum cū ſulphure: fertur em̄de facili omnes colores reciꝑe. Si extinguatur cū pinouedīe apparebit quaſi terra. et ſic inter ollas artificiolecrematum: extrahitur ab igne claꝝ malliabile et tractabile ad modum argenti. ad maxima firmacula faciēda.Beniqꝫ ſine argēto nō poteſt fieri deauratio cūqꝫ argētum nō ꝯſolidetur argento medio argēto: hoc videturbene fieri cum argento viuo.¶ XXII.De operatione ipſius in alchimīa¶ Ex libro de aluminibus et ſalibusRgentū viuū eſt frigidum et humiduꝫ elementum: Ex quo deus creauit om̄es mineras. ⁊ eſtaereum fugiens ab igne. cū ergo infigitur ei q̄libet fixio efficit oꝑationem ſublimē. ⁊ eſt ſpūs in imieſolum. nec eſt ei in mūdo ſimile ꝓfundans in om̄i corꝑeerigens ip̄m ⁊ conuertens de diſpoſitione in diſpoſitōnem: de colore in colorem: quādo agitur cū eo ⁊ ꝯmiſcetur ei. Ip̄m eſt etiā quod mortificat ⁊ viuificat. exiccat:humectat calefacit: infrigidat: Et facit ꝯtrariam oꝑationem ſcd̓m menſura ſui regiminis. Et ignis quidē perdit omnē rem: ac finit et diſꝑgit eam temꝑe breui vl̓ lōgo: niſi argentū viuum. Suꝑ ip̄m enim nō poteſt neqꝫꝯmedit ip̄m. ſed fugit ab eo. Ingeniauerūt aūt ei phileſophi p̄tendentes modos ingenioꝝ: ſcꝫ mortificationēſublimationeꝫ ſolutionē. Hec ſunt quatuor ſpēs ip̄iusregiminis ingenioſe a philoſophis inuēte: quas oportꝫp̄cedere fixionem: donec ſcꝫ paulatim fiat expectās igneꝫ. Ip̄mqꝫ cū mutatur mutat. ⁊ perit eius nigredo: acſonitus. albificat in viſione oculi. ⁊ rubificat in ſucceſtone. Et acetū eſt attrahens. ⁊ aqua aggregās ⁊ oleummollificans. Eſtqꝫ pater mineraliū omniuꝫ: ſeruus quoqꝫ fugitiuus: qui ⁊ auro ſe p̄tulit ⁊ ip̄m vicit. Bixit ergo auꝝ ei. Quāto prefers te michi. Et ego ſum dn̄s lapidum execrans ignem. Reſpondit ei vtiqꝫ ſed ego genui te. et ex me natuꝫ eſſe te noſcis. Et vna ꝑs ex me viuificat multas de te: ⁊ tu auaꝝ es non dans ex te aliqͦdꝑ ꝯꝑationem ad me ¶ Auicenna vbi ſupͣ. Argentumviuū. vt ſuꝑius dictum eſt. efficitur currēs ꝓpter humiditatem ⁊ frigiditatē: que ſunt in eo. Nec efficitur niſiin loco frigido. Ideo etiam effugit de igne quia maiorꝑs eius eſt aqua: que eſt igni cōtraria. Quādo vero calere incipit: deſiccatur et aſcendit ſicut ignis. Et ſi multuꝫ ignē ei dederint: ⁊ ſit in loco clauſo: recedit inde humiditas: ⁊ vertit ſe in colorem ignis accidentalē: dicūtqꝫ naturales ꝙ eſt auꝝ viuum. ¶.LIII.¶ Qualiter argentum viuum ſit elementuꝫoīm liquabiliū ¶ Ex libro quarto metheororūRgentū vinum. vt dictuꝫ eſt ſupͣ. eſt lique factiuum ⁊ miſcetur plūbo ⁊ huiuſmōi corꝑibꝰ. qm̄hoc eſt de ſubſtantia eoꝝ. videtur aūt ꝙ argentum viuū et que illi ſunt ſimilia ſunt elementū omniūliquabiliū: quoniā alia liquabilia cū liquātur: ad ipſuꝫꝯuertūtur. Sed nō liquātur niſi calefacta. Et cū liquata fuerint: apparent rubea. vt apparꝫ in plūbo. quod ꝓculdubio cum liquatur eſt argentū viuum. ſed nō liqutur niſi calefiat. Et cum liquefactū fuerit ꝯuertitur adcalorem ꝯmunem omnibꝰ liquabilibus ſcꝫ igneum. Etideo miſcetur argentum viuū cum iſtis corꝑibus: quia