LiberOctauus

centum boum arma aurea ꝑmutaſſe dicerꝫ glaucum cūdyomedis armis nouem bon̄. Ex qua etiā cōſuetudinemulta legum antiquaꝝ p̄mutatio pecore cōſtat etiā rome. peſſimū ſcelus vite fecit: qui pͥmus digitis auꝝ īduit. Nec traditur quis hoc fecerit. nam ⁊ ꝓmetheo ferreum annulū antiquitas dedit. vinculūqꝫ nō geſtamenintelligi voluit Nec ſenatū romanum aureos habuiſſemanifeſtū eſt. Sed his tantū qui legati ad exteras gentes ituri eſſent. annuli publice dabātur. ſic em̄ apud exteros. vt credo. honoratiſſimi intelligebātur. Nec alijsvti mos fuit ꝙͣ qui ex ea cauſa publice accepiſſent. vulzoqꝫ ſic triūphabant. Et cū corona ex auro etruſca geſtabatur a tergo. anulus tam̄ in digito ferrens erat vtequā fortunā triūphantis ac ſerui oſtenderēt. Hi quoqꝫ qui ob legationem acceperāt in publico tantū vtebātur. Intra domos aūt ferreis. Quo argumēto etiā nūcſponſe ferreus anulus mittitur: Iſqꝫ ſine gemma: porro deoꝝ honori in ſacris nichil aliud excogitatuꝫ eſt: ꝙͣvt auratis cornibus hoſtie maiores dumtaxat immola¶ XII.rentur.¶ De luxuria modernorum in auroTaqꝫ peſſimū. vt diximus. inde ſcelꝰ fecit: quiprimus auro digitos induit. ꝓximum vero ſcelus fecit: qui pͥmus denariuꝫ ex auro ſignauit.quod ⁊ ip̄m latet autore incerto. populꝰ ſiquideꝫ romanus ne argento quidē ſignato ante pirrū regem deuictūvſus eſt: quin potius libralis: vnde nūc etiā libella dicitur: ⁊ dypondius appēdebatur aſſis. Quin et militumſtipendioꝝ .i. ſtip̄is pōderande penſatores dicūtur libripendes. Qua ꝯſuetudine in his emptōibus que mancipi ſunt: ⁊ nūc libra interpoītur. porro ī milicia. hec quoqꝫ adoleuit luxuria fremētes fibulas tribunicias ex auro geri. Mulieꝝ quoqꝫ pedibꝰ auꝝ geſtatū viſum eſt.Et ne ſcelus in anulis arguamꝰ hn̄t etiā in lacertis iāquidē ⁊ viri quod de dardanis venit vnde et dardanuꝫdicitur. Habētqꝫ femine in armilliſ toto qꝫ collo ⁊ digitis ⁊ auribꝰ: ꝑ has diſcurrūt cathene circa latera: ⁊ īſerta margaritaꝝ collo dn̄aꝝ auro pendent pōdera: vt inſomnoqꝫ vnionū aſſit ꝯſcientia deniqꝫ luxuria multimodas addit gēmas exquiſiti fulgoris: cenſuqꝫ opimo digitos onerat. Mox et effigies varias celat: vt alibi arſalibi materia ſit in p̄cio. plures ꝙͣ vnū anulū geſtare labor eſt: alij brateas leuiore materia inſerūt: et ꝓpter caſum gēmaꝝ totū ſolicitudinem putant. Alii quoqꝫ ſubgēmis claudūt venena ſicut demoſtenes oratoꝝ grecieſumus. Anuloſqꝫ mortiſ gratia hn̄t. Demūqꝫ vt plurima opum ſic anulis fiūt ſcelera. Quibꝰ quoqꝫ delitiisvenerūt tam aurca ꝙͣ inaurata. cū ſciamus interdixiſſecaſtris ſuis ſpartacū ne quis auꝝ haberet aut argētuꝫMeſſalla orator ꝓdidit anthoniū aureis vaſis ī om̄ibꝰobſcenis deſideriis vſum fuiſſe. pudendo quoqꝫ crimīecleopatre. Itaqꝫ cōtumeliam fecit nature: vilitateꝫ auro: opus dignum ꝓſcriptione. vaſa coquinaria ex argēto. Caluꝰ orator queritur fieri. At nos carrucas ex argento facimꝰ celari. Noſtraqꝫ etate pōpeia cōiunx neronis principis. que ſoleas ex auro induit delicatōribꝰiumentis ſuis: p̄ter alia miror ⁊ populū romanū victisgentibꝰ ī tributo ſemꝑ argentū imꝑaſſe nō auꝝ. Itaqꝫromē non fuit auꝝ niſi admodū exiguū longo temporevnde ⁊ a gallis capta vrbe vt pax emeretur nō plus ꝙͣmille pondo potuerunt ſoluere. Sed iam regnauerat incolchis ſalauces et e ſubopes: qui terrā virginem nactꝰplurimū argenti et auri cruiſſe dicitur: ita ꝙ velleribuſaureis inclito regno trabes etiā aureas ⁊ argenteas ⁊colūnas habuiſſe narratur. Habuerūt iam ⁊ alij multiplurimū auri d̓ qͥbꝰ ī plini li. xxxiii. ſufficiēt̉ patꝫ. XIIIDe operatione auri in alchimiaAreſtotiles vbi ſupra libro. iiij

Urum profecto liquatur calido: et ſi fuerit ſuiphur mūdum et puꝝ: et argentū viuū optimuꝫcum rubore claꝝ: fueritqꝫ in eo vis igneitatiāſimplicis nō vrentis: erit res optima: quā reciꝑe pn̄t alchimiſte: vt ex ea fiat auꝝ. Hoc em̄ ip̄m conuertetur inauꝝ. ¶ Razi vbi ſupra. Auꝝ eſt calidū ⁊ humidū omuibus corꝑibus nobilius rex eoꝝ ac dn̄s: nec terra necaqua nec aere nec igne corrupitur: nec igne minuitur:ſed rectificat ip̄m ignis et humectat. Nec comburuntip̄m ſulphura que cōburunt alia corꝑa: quia natura eiꝰet complexio recta eſt equalis clara: in qua cōplete ſuntnature quatuor et equāte: ita ꝙ in eo non eſt additō neqꝫ diminutio: quapropter extulerūt ip̄m ſapiētes: et poſuerūt in eo cōpoſitionē elexir magni: qꝛ ſubſtātia ſtaset ꝑmanens fixaqꝫ imperpetuū: Eſt aūt ex fectione ſol̓et eſt in corꝑibus ſicut ſol in ſtellis quia ſol eſt rex ſtellarum ac lumen eaꝝ: ⁊ ꝑ eum cōplentur res terre ex plantis et fructibꝰ et mineris: et ꝑ ip̄m creſcit et additur eſſentia eoꝝ. Similiter et auꝝ in corꝑibꝰ retinet om̄e corpus. et cuꝫ eo retinentur. Et eſt fermentū duorū elexitrubei ⁊ albi. que nō niſi ꝑ ip̄m rectificātur ⁊ cōplenturſicut nec paſta uiſi ꝑ fermenta. ¶ Auicenna vbi ſupra.Auꝝ ml̓tiplex eſt. ſcꝫ naturale magiſtrale. xirchi. zafri.obrizum colō. ⁊ alijs modis. Et illud quidem quod ē dealexit valet magis ꝙͣ aurum acre: quo nō poteſt oꝑari.Auꝝ aūt de alexir eſt tribꝰ modis. ſcꝫ de petra capillorum. et ſanguīs ⁊ ouoꝝ. Nō enim pōt auꝝ eſſe auꝝ dealio lapide. Quidā aūt faciūt falſum auꝝ ſicut et argotum. Striugūt em̄ .i. iudurāt ſtannuꝫ. et dealbant ac dicunt eſſe argentū. Sicut etiā auripigmentuꝫ cū ſubtusſtercus mittūt ibiqꝫ miſcent ſal hāmoniacū et incorporant cum cupro diſtenſo ꝑ locū barbatum ⁊ cum mercurio rubeo. ⁊ dicunt ꝙ ſit auꝝ. veꝝ cuiuſmōi ſit auꝝ ſeptem modis ꝑ magiſteriū tēptatur atqꝫ cognoſcitur. ſcꝫin ſolutione in lapide in pondere in guſtu ī igne in ſublimatione in fuſione. Porro naturalis auri natura calida eſt et ſicca: et quātum habet ferruꝫ de natura ſic citatis et duricie: tantū habet auꝝ naturā bonam ac mollfit aūt in ventre terre. de argento viuo bono nimis ⁊ d̓ſulphure nō multum rubeo cocto ¶XIIII.¶ De virtute ipſius in medicina.¶ Ex libro de natura rerum.Urum eſt calide nature: lepram ac ſcabiē curatin puluerem redactū et antidotis mixtū. habetetiā virtutem cōfortandi: non qd̓ incorporeturaut mēbra nutriat: ſed ꝙ alteratiua virtute corpus immutat. vulnꝰ ex auro factū non corrūpitur in tumores¶ Haly regal̓ in practica ſua ſermone ſecūdo. Aurifolia carnem cōmedūt ſine morſura: ſuntqꝫ ſicca ſubtilia:limatura auri cōfortat cor: et pulſioni medetur: ſi q̄ hisꝓſunt medicaminibꝰ admiſcetur. acalimia auri melioreſt tenuis et magis deſiccans et amplius elimas. Queſi cōburatur et leuetur deſiccat oculoꝝ vlcera ſine morſura ¶ Actor. Auꝝ vt dictuꝫ eſt ſuꝑius omni metalloeſt tꝑatius: vnde quia caliditas eius modici eſt acceſſꝰideo non locatur in gradu: licꝫ in gradu ponatur ab alquibꝰ ¶ Auicenna .ii. ca. medicie: Auꝝ eſt equale ſultile. cōfortat oculū in alcofol poſitum. Cōfert et doloribus cordis ac tremori eius. Retentio eius in ore. fetorem ip̄ius oris remouet. Cauteriū melius eſt: et velocius ſanabile quod fit cum auro: Limatura eius ingreditur in medicinis melācolie et in medicinis ſerpiginis ⁊alopicie leniendisº et in eis que bibūtur cōfert etiā doloribꝰ cordis ac tremori eius ac timori anime: et ei qͥ ſolus loquitur. ¶ Idem in eodē. Clima vero eſt fex vl̓ fimus ſuꝑ locum in quofunditur auꝝ eleuatus. Et illudquod ſubmergitur laminoſum eſt. Auriclima. melior ēilla que eſt aurea cinericii coloris recēs et lamīoſa groſſior. Eſt autem equalis ad ficcitatē declinans in tercio