Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSeptimus

ortus fuerat in ſuꝑioribus diſparet. Nam aſcendendoattenuatur deficit. de triplici aūt fumo dictū eſt ſupra: vbi actū eſt de aeris imp̄ſſionibꝰ Auicenna. Fumus eſt terrea ſubſtātia: digeſtiua: reſolutiua: ſubtilis:diuerſificatur aūt eiꝰ ſubſtātia: om̄s eiꝰ ſpecies ſuntexiccātes. eſtqꝫ in eis igneitas pauca. hoꝝ autē fortioreſt fumꝰ alkithrā .i. picis liquide: deinde picis humide:deinde ſtoracis: deinde mirre: poſtea thuris: poſtea therebintine. fumꝰ aūt napthe videtur fortior eſſe om̄ibꝰ:fumꝰ thuris therebintine ponuntur in medicamentisvlceꝝ oculi. ꝓhibent ortū piloꝝ additoꝝ: curſum:corroſionē humiditates quibꝰ eſt obtalmia vlcera lacrimaliū. Areſtotiles in li. iii. metheororū. Fuligo ex fumo relinquitur Auicenna in ſecundo canone. Eſt aūt om̄is fuligo calida exſiccatiuā p̄ter indam.hanc enī indi paulꝰ numerāt inter infrigidātia. Eſtimant aūt quidā: inda ponitur ſuꝑ apoſtemata calida ꝯfert eis. porro illa que aſſumitur ex fumo ligni pini. gūmi bdellio: ponit̉ ſuꝑ aduſtionē ignis: dimittitur donec cadat Actor. Fuligo ſi de illa fiat epythima: cōfert ignis aduſtioni LXXV. De carbone Ex libro de naturis rerumStilia corꝑa ſunt quecūqꝫ poros habent ſufceptibiles ignis: humorē igni debiliorē in poriſhabent. Uſtiliū. quedā flamātia ſunt: vt quecūqꝫ humida eſſentia vaporatiua ſunt. maxime quecunqꝫfumū emittunt. Carbonem aūt faciunt. quecūqꝫ taliuꝫplus habent terre ꝙͣ fumi. pix vero oleū ſeu cera magis alijs ꝙͣ ſe ſunt flamātia. Uaporatiua corporaſunt: quecunqꝫ humorem habent hactenuſ: vt non exalet ſine ignitis. Eſt enim halitus ſiue vapor a calidovſtiuo in aere ſpirituū ſegregatio ex humido humectīoCarboni vero ſine igne tanta firmitas eſt: vt nullo humore. nulla vetuſtate corrūpatur. vnde in fundamentis. lignis: ꝙͣ lapidibꝰ ſb̓ſternit̉. Auguſtinꝰ vbi ſupra. Quid igitur in carbonibꝰ. Nōne mirāda res eſt. ettanta infirmitas. vt ictu leuiſſimo frangātur: p̄ſſu facillimo ꝯterantur. tanta firmitas vt nullo humore corrūpantur. Nulla etate vincātur: ita vt eos ſubſternere ſoleant: qui limites figunt ad ꝯuincendū litigatorē: qͥſqͥspoſt ꝙͣtalibet tꝑa extiterit. fixūqꝫ lapidē: limitē eſſeꝯtenderit. Quis eos in terra humida foſſos vbi lignaputreſcerent: tandiū durare incorruptibiliter poſſe: niſireꝝ ille corruptor ignis effecit. Iſidorus vbi ſupra.Pruna eſt ꝙͣdiu ardet a purendo: extincta vero carbodicitur: eo caret flama: qui interiſſe videtur maio.ris virtutis fit. Nam iterum incenſus. fortiori luce caleſcit.LXXVI. De cinere. Actor.Inis ex p̄dictis corꝑibꝰ vſtis relinquitur eſtſubſtātia: terrena quidem: arida compacta: inquā corꝑꝰ ſolidū ignem reſolutū humore conſumpto redigitur. vnde ex grandi corꝑe ꝓpter conſumptionem materie modicꝰ cinis efficitur: deſpecti coloriſeſt. Et qꝛ ꝑtes habet minutiſſimas. leui flatu agitabiliſeſt ad multa tn̄ ꝑutilis. Cinere nāqꝫ primo quidē ignisip̄e tegitur: vt ꝯſeruetur. Cinere pelles depilātur: qd̓ammodo innouātur. Cinis etiā alumine ponitur ī tincturis pannoꝝ. In eccl̓ia dedicāda alphabetū in cinere ſcribitur. In capite ieiunii cinis ad memoriā mortalitatis noſtre in capitibꝰ noſtris ponitur: ex aqua cineri admixta fit lexiuia: qua capita abluuntur. Cinis ſupͣſanguiſugā ꝓiectꝰ: ſanguinem quē ſuxerat euomere facit. In medicinis quoqꝫ cinis ꝙͣ lexiuia ꝓficit: ſicutinferiꝰ dicetur. de cinere vero oleū ſale ignē extrahitur. Areſtotiles in libro ph̓icoꝝ. Teſtimonium aūtde cinere faciunt tm̄ aque recipit: ꝙͣtum vas vacuū. Auicenna in ſecundo de medicina Cinis oīs naturāhabet abſterſiuā: exiccatiuā. diuerſificatur tn̄: ablu

tio minuit eiꝰ abſterſionē: acquirit ei glutinatōem. etexiccationē ſine mordicatōe. aqua vero cineris ingreditur in medicinis putrefacientibꝰ eaꝝ fortiores ſuntaqua cineris fici lacticinii. plꝰ enī abſtergit ſiccat ꝙͣcetere. Cinis almezerion ſunt .ſ. ſpecies lacticinii. abſterſiuꝰ eſt putrefactiuꝰ. viſum acuit. ſquinātie ꝯfert: ꝓprie dyayrundinis. Cinis aūt lignoꝝ ſtipticoruꝫ quercꝰ reliquoꝝ retinet ſanguinē. Linis althahagireptilis .ſ. cuiuſdā ſic nuncupati: ſuꝑ ſcabiem impetiginem linitur: confert. Dyaſcorides. Lexiuia ex cinere quercꝰ ad vſum medicine efficaciſſima eſt: homīnibus pecoribꝰ que denſione pulmonis vexātur: etbus aliqua venenata res obſiſtit. Bibita nanqꝫ ſtatimſalutem affert. vtilis etiā eſt in vulneribꝰ humectis: īfiſtulis: ad vulnera difficilia ad ſanandū calloſa: ſōgi tꝑis ſordida. Quotidie ergo lauāda ſunt: ſic aptomedicamine ſanāda: qꝛ virtꝰ lexiuie ſanat: ſed ad ſanitatem vulnera diſponit. Cinis ex ſarmentis ſtipticꝰeſt: in recenti vulnere in ꝓfluuio poſitꝰ ſanguinē ſanat. Cinis ex ſarmentis oliue acerrimus eſt. Ex nucleopuro acrior Ex hac lexiuia vulneꝝ affert carcinomataex hac etiā ſordida ſunt. Cinis calidꝰ eſt ſiccꝰ. aduſtionem facit: apoſtemata mollia diſſoluit Actor. Porro de cinere quercꝰ ſarmentoꝝ vitis vel oliue lexiuiafit vtilis medicine: ſicut inferius in locis congruis recitabitur.LXXVII. De vitro et eiꝰ natura Iſido. li. xxix.Itrū dictū eſt: eo viſus ꝑſpicuitate trāſlucꝫ quodāmodo clauſus patet: leuibuſ aridiſqꝫ liIgnis ꝯcoquitur adiecto cypro nitro. cōtinuūqꝫ fornacibꝰ vt es liquatur: maſſe fiunt: poſtea ex maſis rurſus funditur in officinis: aliud flatu figuraturaliud torno teritur. aliud argenti modo celat̉. Tingit̉etiā multis modis. ita vt iacinctos ſaphiros viridesvincet onices: vel aliaꝝ gemmaꝝ colores. Nec ē aliaſpeculis aptior materia: vl̓ picture accōmodacior: ferūtaūt ſub tyberio ceſare quidā artifex excogitauit vitritꝑatum: vt flexibile eſſet ductibile: qui admiſſuſ fuiſſet ad ceſarē: porrexit ei fialā: quā ille indignatꝰ in paui mentū ꝓiecit. Artifex aūt ſuſtulit fialā de pauimētoque cōplicauerat ſe tanꝙͣ vas eneū. deinde marculū deſinu ꝓtulit. fialā correxit. hoc facto ceſar dixit artificiNūquid aliꝰ ſcit hanc ꝯditurā vitroꝝ. poſtꝙͣ ille iurāsnegauit alteꝝ hoc ſcire: iuſſit ceſar decollari. Nehoc cognituꝫ fuerit: auꝝ luto haberetur. Et oīm metalloꝝ p̄cia abſtraherent̉. Reuera ſi vaſa vitrea frāgerentur: meliora eſſent ꝙͣ auꝝ argentū Ph̓s vitꝝꝑſpicuitate tranſlucet. qd̓ in metallis contingit. Etqd̓ in eo clauſum eſt: ſiue liquor: ſiue alia res exteriꝰ patet. nec eſt de poroſitate: tunc enī ſplendor feriens ſupravitꝝ pictū: in pͥoris non ſit. pictura inꝙͣ veniens adoculū. appareret ẜm ſimilitudinē picture feneſtre quāferit. cuiꝰ oppoſitū ſepe videmus. fit aūt vitrū ex terra herba lapide planta. fit etiā de cinere feni. filicꝭ.Et etiā qn̄qꝫ ex admixtōne plumbi. albumine etiā ouidecocto Et ſicut infra dicetur de criſtallo littera maiorapparet ẜm omnem dimenſionē vitro interpoſito. Sb̓tilis etiā gloſa interpoſito vrinali pleno aqͣ textꝰ groſſitudinem rep̄ſentabit. Ex cauſa ſupradicta factū ſeneſt decoloratū. qd̓ aūt fit ex plumbo et terra arenoſa ſb̓tili aut ex cinere filicis coloratū eſt. LXXVIII. De virtute ipſiꝰ in medicina: AuicennItrū eſt inter lapides ſicut ſtultꝰ inter homīesdeclinat enī ad omnem tincturā: frangitur:abſcinditur eo .ſ. imꝑſonaliter. Eſt autē calidum in primo: ſiccū in ſecundo. In ip̄o eſt ſtipticitasſubtilitas. abſtergit dentes oculū. eiꝰ albugineꝫ delet. mundat furfures. qn̄ eo fit ablutio. facit oriripilos inunctū oleo ſambucino. aduſtū aūt fortiꝰ eſt.