LiberQuintus

uꝑ aerempurus ignis diciturcelū. vnde et lumīaOria facta eſſe coniectant illius .ſ. igneeluciſ conglobata diſpoſitaqꝫ natura ineas formas quas īcelo cernimꝰ ¶ Seneca de naturalibꝰqueſtionibus li. vi.Ordo ſiquidē rerūexiſtit. et ignis purgatꝰ in cuſtodia mundi ſummas ſortitus oras pulcerrime circūit. Et hic quidē deſcenderenon poteſt. Sed nec ab externo comprimi: qꝛ in etherenulli incerto corꝑi locꝰ: certa ⁊ ordinata nō pugnāt. voraūt dicitis cū cauſas ſtellaꝝ trāſuolantiū redditis poſſe aliquas ꝑtes aeris ad ſe ignē trahere ex his locis ſuperioribꝰ: atqꝫ ex eo ardore accendi. Sed plurimum intereſt. vtꝝ aliquis dicat ignē ex ethere decidere: qd̓ natura nō patitur: an dicat ex ignea vi calorē in ea q̄ ſubiacent: trāſilire. Nō enī tunc ignis illinc cadit: qd̓ fierinon poteſt ſed hic naſcit̉: apud nos certe videmꝰ incēdio late ꝑuagante quaſdā inſulas ꝙͣdiu ꝯcaluerint: exſe flamā conciꝑe. Itaqꝫ veriſimile eſt ⁊ in aere ſummoin quo ignis rapiēdi naturā habet. accēdi calorē ignisſuppoſiti. Neceſſe eſt enī vt vnꝰ ether habeat aliquidaeri ſimile. Et ſummꝰ aer nō ſit etheri ſummo diſſimilqꝛ nō fit ſtatim in diuerſum ex diuerſo tranſituſ: paulatim ergo iſta vim ſuā in ꝯfinio miſcent. ita vt dubitarepoſſes: an hoc aer an hoc iā ether ſit. ¶ Ph̓s in metheoroꝝ li. i. Inferiꝰ quidē in eo qd̓ ſuꝑ terra eſt: vincit aqͣ⁊ aer ſine igne. Nā ſi vinceret ignis cōbureret illud etexiccaret. Ignis aūt purꝰ ⁊ nō turbidꝰ ſuꝑius eſt ꝯtingens orbeꝫ lune ¶ Hugo in dydaſcolicon li. i. Itaqꝫ tēporalia hec ſūt nature oꝑa: que ſuꝑ terrā oriunt̉ ſub lunari globo mouente igne artifice. qui quadā vi deſcendit in res ſenſibiles ꝓcreandas. ¶ Ex li. de naturis rerum. Locꝰ orbi ꝓpinquꝰ: qui .ſ. orbis eſt elementū quintum calidꝰ eſt ⁊ inflamatꝰ. Nā om̄e mobile ex corꝑibuſqn̄ mouetur motu circulari inflamat̉: ⁊ ip̄m qd̓ ei approximat inflamat. In locis aūt orbis in quibus videt̉ galaxia ſunt ſtelle multe ꝑue: ſpiſſe: ⁊ magne: ꝓpinque: luminoſe. Cū ergo ꝓcedit lumen eaꝝ ex illo loco igneo vl̓inflamato: videtur in eo lumē oblongū. Et iſte quide mſtelle ſunt: quaꝝ quedā alias tangūt: ⁊ lumen a ſole recipiunt. Quare ꝯtinuatur lumē quarundā eaꝝ cū quibuſdiā: ꝓpter hoc videtur galaxia in vno orbis loco: nōrecedēs ab eo. Ex his verbis areſtotilis innuitur: ꝙ nōſolū a ſuꝑiore: ſed ab inferiore loco gloria ⁊ honor contrahitur. Nā lucē dictaꝝ ſtellaꝝ nobilitat nō ſolum lumen ſolis: ſed etiā ignis. Eſſe aūt galaxie ſimile eſt eſſeſtellaꝝ comas habentiū: qꝛ ſimiles ſūt eis ꝑ hūc modūin locis ſuis. Et lumē ſolis ſuꝑat lumē eaꝝ. ¶ II.¶ De natura ignis communi. ¶ Auicennade medicinā libro. ijGnis eſt corpꝰ ſimplex: cuiꝰ naturalis locꝰ exi¶ O ſtit ſuꝑ om̄es elementarias ꝑtes: qui eſt concaua celi ſuꝑficieſ. Ip̄e nanqꝫ ad celū ꝑuenit heceſt leuitas eiꝰ abſoluta: huiꝰ natura calida eſt ⁊ ſicca: ⁊eiꝰ eſſe in generatis iuuat vt maturent̉ ⁊ ſubtilientur ⁊temꝑentur: vt ⁊ eiꝰ penetratōe ꝑ ea currat aerea ſubſtātia: ac duoꝝ elementoꝝ grauiū ⁊ frigidoꝝ pura frigiditas temꝑetur ¶ Philoſophꝰ de celo ⁊ mundo libro. iii.Ignis eſt velocis motus calefaciens adurens: inciditquoqꝫ ⁊ ſeꝑat: et aggregat plus ꝙͣ ſeꝑat. Nō eīꝫ ſeꝑat

⁊ finit: niſi om̄e qd̓ nō eſt ſui generis. Aggregat aūt etvnit om̄e qd̓ ſui generis eſt. vnde aggregatio ⁊ vnitioeſt de ip̄ius ignis eſſentia. Seꝑatio aūt ⁊ conſumptionō inſunt ei niſi ꝑ accidens. Et ignē quideꝫ corrūpi videmꝰ dupliciter: aut enī corrumpit̉ ꝯtrario ſuo: aut finitur ⁊ extinguitur ex ſeip̄o. ¶ Ex libro de naturis reruꝫIgnis ſimplex dictꝰ eſt leuiſſimū corpoꝝ: aſcendēs ſuiſum: congregās homogenia: diſgregās ſynginea: calefaciens ⁊ illuminās: virtutē habet vſtiuā ⁊ conſumptiuam: materiāqꝫ ſibi ſubiectā vbi obediens fuerit: in fauillā et cinerē redigit. Itaqꝫ materiā ꝓximātē cōſumitcū ſine materia extra ſperā ſuā eſſe nō poſſit. Quātoqꝫin materia groſſiori fuerit: tanto fortiꝰ vrit. fortius enīvrit in ferro: ꝙͣ in carbone. Et fortiꝰ in carbone ꝙͣ ī ſtipula. Et in ſtipula: ꝙͣ in ſtupa. Item in viridi materiafortius vrit: ꝙ in ſicca. Ignis accenſus aqua ardentiex ſubtilitate ſui fomenti etiam bombicem eadem aquamadefactum: non comburit: ſed accendit. nec vllam alicubi aduſtionem preſtat. Ignis lapides in era ſoluit:ferrum mollit: lapidem crematum: in cementum vertit.candida nigrificat. nigra candificat: ꝓ tꝑe iocundꝰ eſtſi nō excreſcat. Ignis ventū ſuſcitat. vnde ⁊ vulgꝰ igniſolēt accendere: cū a tritico paleas excutiūt. Ignis manens ignis. nec potentia leui actualē poteſt amittere caliditatem et ſiccitatē: ſicut in alijs elementis contingitNā terra calefieri poteſt et humectari: aqua vero calefieri: et aer frigefieri¶ III.De eodemUnqꝫ ignis ſubtiliſſimꝰ ſit nunꝙͣ euaporatiuꝰ¶ttritōeꝫ ⁊ calefactōneꝫ: que duo excluſa ſunterit: qꝛ om̄e euaporans euaporat ſubtilius ſe ꝑab igne ſubtiliſſimo et puro. Ignis ſi ſub diuo accenditur: quinqꝫ lineas efficere noſcitur. vnā in medio feruidam. duas circūgelidas: duas vero inter haſ temꝑataſQui ſi vt ſol circūiret: nimiꝝ quinqꝫ circulos redderꝫ.ad modū quinqꝫ circuloꝝ in celo .ſ. borealis: ſolſtitialisequinoctialis: brumalis: auſtralis Ignis etiā ad ingreſſum hoſtii facile extinguitur: et difficile accēditur. Radius ſolis obiecto ſpeculo cōcauo fit ignis ẜm eſſe qd̓ibi eſt: nō tn̄ habet lucem: ſed corpulentiam et calorem.Ignis ex ſilice elicitur: ſed ſtatim annichilatur: niſi circumpoſita leui et arida materia foueatur. Ex igne puro nichil fit: ſine materia permanente. Ignis in maiorimateria maioris eſt claritatis et caloris. Ignis multipliciter auxiliabitur. Remediū p̄bet dolori: quem facitaduſtio. Dicitur etiā ignis ꝙ accenſus in domo: defendit eā ab ictu fulminis. Eſt aūt genꝰ ignis de quo legitur in geſtis beati nicolai: qd̓ ardet in aqua calida: d̓ ſuinatura ſemꝑ mobile. Ignis diuinꝰ ꝯſumit nō id qd̓ eſtSed potiꝰ id qd̓ nō eſt: vt peccatū. Ecōtrario ignis cōcupiſcentie facit: qm̄ ab eſſe ad minꝰ eſſe hoīeꝫ inflamādo trahit. Ignis durat quouſqꝫ eſt cōbuſtibile: et amorquouſqꝫ amabile. ¶ Actor. Ignis eſt elementū quartūCalidus eſt: et ſurſum tendit: ſplendet: rutilat: calefacitfumū generat: ligna ꝯſumit: attractiue nature eſt: cibodecoquit. huiꝰ effectꝰ ex ꝑte tangunt̉ in his verſibus.Deſtruit: emollit: reſtringit: cōſolidatqꝫ. Terret: accendit: letificat: clarificatqꝫ. Mobilis et ſiccus munduſqꝫfauilla tenetur. Creſcit et aſcēdit: ſed aquā modica morietur.IIII¶ De ꝓprietatibꝰ ignis in quibꝰ aſſinſilat̉ diuinitati. ¶ Dioniſiꝰ de gerarchia celeſti.Abet aūtē ignis multas diuine. ſi phas eſt dicere. gratie ꝓprietates. Ignis enī ſenſibilis qͥdem eſt: et remouetur omnibꝰ .i. ſuꝑeminet omnibꝰ elementis. Occultꝰ eſt et inuiſibilis ẜm ſe: nō accedente materia in qua ꝓpriam manifeſtet actionē: immeſurabilis: potens oīm ſimul: mobilis: tradens ſe om̄ibꝰquoquo modo appropinquantibꝰ: renouatiuꝰ materie: