Libertercius

cui ego ꝯſentio. dicebat eī primā intellectualeꝫ ſubſtātiam creari. ⁊ inde ſenſibilē ⁊ tunc quod ex vtraqꝫ .ſ. hominem. ¶ Auguſtinꝰ in li. cōfeſſionū. xii. Deꝰ meꝰ duoreꝑio q̄ feciſti carentia tꝑibus: cū tibi neutꝝ coeternuꝫſit. vnū qd̓ formatū ita ſit. vt ſine aliquo defectu cōtemplatōis. ſine aliqͦ interuallo mutatōis: ꝙͣuis mutabileſit tn̄ nō mutatū eternitate tua fruat̉ .ſ. angelū. Alterūqd̓ ita informe erat vt ex qͣ forma in qua formā vel motionis vl̓ ſtatōis mutaret̉: quo tꝑi ſubderet̉ nō haberet.ſ. primā materiā. ¶ Iſidorꝰ li. ethy. xiii. Duas res ante oīa condidit deꝰ: angelos: ⁊ informē materiā: q̄ ꝙͣuiſex nichilo facta: p̄ceſſit tn̄ res ex ſe factas nō eternitateſed origine ſicut ſonꝰ cantū. Itaqꝫ nō oīa ex nichilo cōdidit deꝰ: ſꝫ quedā fecit ex nichilo .ſ. mundū ⁊ angelos⁊ aīam. quedā aūt ex aliquo .ſ. hoīeꝫ ⁊ ceterā mūdi creaturam ¶ Idē de ſummo bono. Tempus igitur non adcreaturas q̄ ſupra celos ſunt ſed ad eas qͥ ſub celo ſuntꝑtinet. Nō em̄ angelis accedūt tꝑa vel ſuccedūt: ſꝫ nobis qui ſub celo verſamur in hoc firmo mūdo. In rebꝰnullꝰ ſtatꝰ eſt tempoꝝ. nec centū anni vnū tempꝰ ē: necvnus annus vnū tempꝰ eſt. nec vnꝰ menſis vnū tempꝰeſt. nec dies: nec hora. Sed dū hec oīa particulis accedunt ſuis ⁊ decedūt. qūo vnū dicendū eſt qd̓ nō ſimuleſt: vtꝝ aūt ſit p̄teritū futurūue tempꝰ: ſicut p̄ſens. Etſi eſt: oportet ſcire vbi eſt. Sed aduerte: ꝙ cuncta ⁊ futura ⁊ p̄terita ⁊ p̄ſentia in aīo ſunt potius requirenda.Tria em̄ p̄ſentia p̄terita ⁊ futura: in animo tm̄ inueniuntur p̄terita reminiſcēdo: p̄ſentia contuēdo: futura expectando: Speramꝰ igitur adueniētia: intuemur p̄ſentia: recolimꝰ tranſeūtia: hec nō ita in deo ſunt: cui ſiml̓aſſunt oīa..LXXXV.Ꝙangelus medius ſit inter deū et munꝰdum ¶ Hugo vbi ſupra.Gitur rationalis creatura prior facta eſt: ⁊ poſtea corporea: nō tn̄ tꝑe: ſed cauſa ſolū: ⁊ reſpectu ⁊ dignitate.Nā corporee creature conditio: ad ip̄am refert̉ creaturam rationalem: ⁊ ſecundū ip̄am ꝑfecta eſt: ſicut ipſiuscōditio ad ſolū creatorē: qm̄ ẜm ip̄m ſola facta eſt. Sola quippe ad ſimilitudinē dei facta legitur. licet omniscreatura in ratione diuina ⁊ ꝓuidentia eterna ipſiꝰ cauſam ⁊ ſimilitudinē habuerit: ſed magna differentia eſtſimilitudinē in eo habere: ⁊ ip̄m deū habere ſimilitudinē. Nam in deo quidē oīa erāt anteꝙͣ eſſent in ſe. ſecundum rationē ⁊ cauſam ⁊ ꝓuidentiā qua futura erant:ſed quaſi minus erāt ꝑfecta ſingula ⁊ vnūquodqꝫ hocaliquid: et nō totū ẜm ratōeꝫ vniuſcuiuſqꝫ ⁊ diſcretionem. que ratio oīa ꝯtinebat: et maior erat in toto: ⁊ qͣſiſuꝑabundabat ſingulis. Et ideo nō erant ſingula hoctotū: ſed in toto erat ſingula: et tn̄ deo in ꝑte nihil eratminꝰ ꝙͣ in toto: qꝛ ꝑs ⁊ totū vnū erāt. Sed ratione et ꝓuidentia diſcreta ſunt q̄ futura erāt in ꝑte et in toto: etminꝰ futura erāt in ꝑte ꝙͣ in toto: ideo ip̄a in ratōne minus habuerunt: ꝓpter hoc ergo rationali creature nonvnū aliquid: aut hoc: aut illud in ratōe diuina ꝓ exēplari ſufficere potuit ad cuiꝰ ſimilitudinē formaretur: ſedquaſi totū aſſumpſit deū: vt eiꝰ imago fieret: et exp̄ſſaeſt ad totū emulās ꝑfectōeꝫ et apparuit quaſi ipſuꝫ inaltero. et inuenta ſunt in ſecūdo quoqꝫ que in primo ſecundū emulatōeꝫ ratōes et cauſe ⁊ ſimilitudines ⁊ forme et diſpoſitōnes: et ꝓuidentie futuroꝝ que faciendafuerant. ⁊ cū facta ſunt illa ad ſimilitudineꝫ hoꝝ factaſunt corꝑa.LXXXVI.¶ Ꝙ virtutes angelicas debemꝰ nobis ī exemplū aſſumere. ¶ Grego. in omelia.Uid aūt ꝓdeſt nos de ſpiritibꝰ angelicis iſtaꝑſtringere ſi nō ſtudeamꝰ hec etiā ad noſtroſ ꝓfectus cōgrua ꝯſideratōe deriuare. Nam ſicutiā ſuꝑius dictum eſt: qꝛ ſuꝑna ciuitas illa ex angelis ethoībus ꝯſtat: ad quā tot credimꝰ humani generis aſce

dere: quot illic contigit electos angelos remanſiſſe: debemus et nos aliquid ex diſtinctionibꝰ illoꝝ ſuꝑnoruꝫciuium ad vſum noſtre conuerſatōis trahere: noſqꝫ ipſos ad incremēta virtutū eoꝝ exemplis inflamare. Diſtincte nanqꝫ conuerſatōes hoīm: ſinguloꝝ agminumordinibꝰ ꝑ congruentiā aptantur: et in eoꝝ ſortē ꝑ conuerſatōis ſimilitudinē deputātur. Uidete ergo chariſimi ſi quid iā boni vobiſcū intꝰ agitis: ſi in hoꝝ agminum numero ſortē veſtre vocatōnis inuenitis. ve aīe q̄nō de bonis ſuꝑnis numeratis aliqͥd in ſe recognoſcit:eiqꝫ deteriꝰ adhuc imminet: ve ſi et priuatā ſe donis intelligit: et nequaꝙͣ gemit: quiſquis ergo talis eſt gemēdus eſt valde: qꝛ nō gemit. Itaqꝫ qui donoꝝ in ſe gratiam minime recognoſcit. gemat: qui vero in ſe minoracognoſcit. maiora ceteris nō inuideat. Nā et ille bonorum ſpirituū diſtinctōes inſūt condite. vt alijs alie ſintp̄late: ſic aūt in illa ſumma ciuitate ſunt quedā ſingulorum ſpūalia: vt tn̄ ſint oīm cōmunia. Et qd̓ in ſe qͥſqꝫin ꝑte habet. hoc in alio ordine totū poſſidet. Sꝫ vnuſquiſqꝫ illiꝰ rei cenſet̉ noīe quā pleniꝰ accepit in munereSeraphin incendiū interp̄tatur: et tn̄ om̄es amore conditoris ardent. Cherubin plenitudo ſcientie dicit̉. et tn̄quis aliquid ibi neſciat vbi ſimul om̄es fontem ſciētiedeū vident. His ergo dona ſingula priuato noīe dataſunt. qui hec pleniꝰ acceperūt. Ad eos igitur de quibꝰloquimur ſuſpiremꝰ: ſed redeamꝰ ad nos memoria retinentes: qꝛ caro ſumꝰ. Taceamꝰ igitur de ſecretis celi:et ante conditoris oculos manu penitentie tergamusmaculas pulueris noſtri.¶ Cōtinentia libri tercij.Ercius liber agit primo quidē demundo ſenſibili. Et poſtea de oꝑeprimi diei .i. de luce corporali: et dediuiſione lucis a tenebris. in quaetiā intelligitur caſus dyaboli Cōtinet aūt. cxxxi. capitula.Emundo ſenſibili et eiꝰ ſcemateDe athomis.ii.De quattuor ſimplicibꝰ corꝑibusiii.De primaria elementoꝝ confuſioneiiii.Cur deus illam confuſionem creauit quā non diu permanſuram cognouit.Qualiter elementoꝝ cōmixtio ſtare poſſitvi.Ꝙ ignis ⁊ terra ſecundum platōneꝫ ſunt duo mundifundamenta.vii.Ꝙ inter hec oportuit eſſe duo mediaviii.Adhuc de eodem.ix.Ge ſinzugia .i. ꝯiugatōe quattuor elementoꝝ.x.De ordine vel pondere ipſoꝝxiDe mobilitate elementoꝝxii.De mutua permutatione ipſoꝝxiii.Qualis illa fuit congeries primaxiiiiAſſertō auguſtini ꝙ oīa ſiml̓ creata ſūt ⁊ formata. xv.Itē ad idem ꝑ coniecturas litterexvi.Expoſitio eiuſdē littere ẜm auguſtinū.xvii.Ge ſenaria cōuerſione creaturexviii.De cognitōe angelica matutina ⁊ veſꝑtinaxixDe ratōe ſenarii dieꝝ in oꝑationibus dei.xx.Ge die ſpirituali .i. angeloxxi.Alia expoſitio eiuſdē ſecundū eundem.xxii.Aſſertio alioꝝ doctoꝝ ⁊ rn̄ſio ad auguſtinū.xxiii.xxiiii.Item ad idemRatio ordinis ſex dieꝝ ſecundū quoſdāxxv.Alia ratio eiuſdem quantum ad tres dies primos ſecūxxvi.dum hugonem.Ratio ordinationis quarte diei.xxvii.