Brologus

etiā quia de veritate eoꝝ dubitatur vt eſt liber d̓ ortu⁊ infantia beate virginis marie: ⁊ liber de infantia ſaluatoris: liber quoqꝫ de aſſumptōe beate virgīs Quorum etiā primū hieronimus ad petitionē heliodori ep̄ſſcripſit ꝓut ip̄e narrationē de ioachim ⁊ anna ⁊ de ortu virginis ſe quondā adhuc adoleſcentulū in quodaꝫlibello legiſſe meminit Hec ip̄a tn̄ que ſcribit nec veranec falſa eē aſſerit ſꝫ tm̄ modo ſiue vera ſiue falſa ſintea ſalua fide ac ſine periculo anime ⁊ credi ⁊ legi poſſe ab his qui credunt deum hec omnia facere potuiſſeSic ⁊ ego pauca illa de apochriphis huic oꝑi inſeruinon vera vel falſa eē aſſerendo ſed tm̄ ea que legi ſimpliciter recitando que ſalua fide poſſunt ⁊ credi ⁊ legiNeqꝫ enim aliter a quoꝙͣ xp̄iano libri apochriphi ſiueet iaꝫ ph̓ici vel poetici legendi ſunt niſi in mente iugiter ſe ruando qd̓ dicit apl̓s Om̄ia ꝓbate qd̓ bonum eſttenete. vnde hieronimꝰ contra vigilantiū ita loquiturOperis inqͣ ⁊ ſtudii mei eſt multos legere vt ex plurimis diuerſos carpam flores Nō tam om̄ia ꝓbaturijsꝙͣque bona ſunt electurꝰ.X.¶ C.Apologia de modo excerpendi de quibuſdaꝫlibris are ſtotilis.Go aūt in hoc oꝑe vereor quorundā legentiūanimos refragari: ꝙ nōnullos areſtotilis flo¶ ſculos p̄cipueqꝫ ex libris eiuſdem phiſicis ⁊mathematicis: quos nequaꝙͣ ego ipſe excerpſerā: ſed aquibuſdā fratribꝰ excerpta ſuſceperā: nō eodem penitꝰverboꝝ ſcemate quo in originalibꝰ ſuis iacent: ſꝫ ordine plerūqꝫ tranſpoſito: nōnunꝙͣ etiā mutata ꝑ paululūip̄oꝝ verboꝝ forma: manente tn̄ autoris ſententia. provt ip̄a vel ꝓlixitatis abbreuiande: vel multitudinis invnū colligende: vel etiā obſcuritatis explanande neceſſitas exigebat: ꝑ diuerſa capitula inſerui. Quidā etem̄vt cū ſtomacho loquar. tam fideles ⁊ cauti verboꝝ obſeruatores exiſtunt: adeoqꝫ fideliter ac ſincere de quibuſlibet libris ſententias notabiles excerpi volunt: vtnec minimū iota de verbis ip̄iꝰ autoris ſiue etiā de verborum ordine patiantur immutari: hmōi tn̄ cautele diſtrictionem patres noſtros doctores catholicos: nec inantiquoꝝ floſculis excerpēdis: nec in libris alioꝝ trāſferendis omnino tenuiſſe cognoui. Ueꝝ vt iſtoꝝ calūnijs breuiter reſpondeā: vt etiā de ceteris interp̄tibusquos minus fideliter tranſtuliſſe ꝯſtat ad p̄ſens taceāBeatꝰ certe hieronimꝰ eliquandē veritatis cauſa. diuinas ſcripturas ab hebraico fonte: quondā in latini flumen eloquii tranſfundēs. cuiꝰ editio merito in eccleſiaxp̄i pre ceteris om̄ibus dignitatē autoritatis obtinuit:nequaꝙͣ tn̄ verbū ē verbo tranſtulit: ſed ex ſenſu ſenſuꝫexp̄ſſit. vt videlicet antique trauſlationi. ꝓut poſſet. ſalua veritate morē gereret. Ne ip̄a eiꝰ tranſlatio ab illavulgata editione nimiū diſcrepas: ipſa nouitate verborum animos legentium inſuetos offenderet. Nunquidigit̉ mendacii culpam incurrit: dū veritatē hebraicā inlatinam tranſtuliſſe ſe dicit. Ceteꝝ quis tam fidelis diligenſqꝫ relator eſt: vt eodeꝫ penitꝰ verboꝝ ordine natrationem aliquā referat: quo eā vel in libro legit: vl̓ hominis cuiuſꝙͣ relatū audiuit. Aut nunquid falſitatismerito poteſt redargui: quia dicit. hec in illa hiſtoria legi. vel ab homine illo audiui. ꝙͣuis tn̄ in referendo nōꝓſequatur penitꝰ verboꝝ ordinē. ſed ſententiā teneat.Sic ego licet omnis reuera mendacii deteſtator: nec ꝓprie quidē ꝯſcientie ſtimulo remordente: nec illoꝝ calunia deterrēte: ⁊ d̓ floſculis areſtotilis ⁊ de ceteris quoſin hoc oꝑe ꝑ diuerſa capitula inſerui. ⁊ ꝓpriis autorūnominibꝰ annotaui. Et ſi forſan ex aliqua cauſaꝝ p̄dictarum in pleriſqꝫ locis aliquid immutauerim de ſuꝑficie vel verboꝝ ordine: audacter tn̄ ⁊ ſcribā ⁊ dicam:hanc ⁊ illā ſententiā illiꝰ autoris eſſe: cuiꝰ .ſ. nomē in titulo continetur. ¶ A. XI.

De impari autoritate eorū que excerpta ſūt.X p̄dictis itaqꝫ patet: non om̄ia que in hocoꝑe ꝯtinentur paris autoritatis eſſe: ſed quedam in eis ſup̄mum autoritatis locū tenere:quedā vero mediū: ⁊ quedā infimū: quedā vero nullū:⁊ in his om̄ibus excipio ſacraꝫ paginam olim ſanctisꝓphetis ⁊ apl̓is diuina gratiā indubitāter afflatis editam ⁊ ſcripta: de qua in hoc oꝑe nichil penitus volui:ꝓpter ipſius vſum cōmunem: ſed nec auſus fui: ꝓpteripſoꝝ ſacroꝝ reuerentiā excerpere: niſi forte breuiter ꝑcurrēdo. Sicut em̄ ſcriptura ſacra p̄cedit alias temꝑe:ſic etiā dignitate. Beniqꝫ in eius comꝑatione ſacrorūdoctoꝝ quoqꝫ ſequentiū opuſcula nulliꝰ autoritatis eēteſtatur auguſtinꝰ in xi. contra fauſtū diſputatōne: ſicloquens. Sunt inquit libri: qui nō p̄cipiendi autoritateſed ꝓficiendi exercitatōe conſcribuntur a nobis. Interhos em̄ ſumꝰ: quibꝰ dicit apl̓s: ſi quid aliud ſapitis idquoqꝫ vobis reuelauit deus: qd̓ genus litteraꝝ nō cūcredendi neceſſitate: ſed cū iudicandi libertate legēdūeſt. Cui tn̄ ne intercluderetur locus: ⁊ adimeretur poſteris ad queſtiones difficillimas tractandas atqꝫ verſādas: lingue ⁊ ſtili ſaluberrimuſ labor: diſtincta eſt a poſteriorum libris excellētia canonice autoritatis veteriſteſtamenti ⁊ noui: que firmata apl̓oꝝ temporibꝰ: ꝑ ſucceſſiones ep̄oꝝ: ⁊ ꝓpagationes eccleſiaꝝ tanꝙͣ in ſedequadā ſublimiter collocata eſt. Cui ſeruiat omnis fidelis ⁊ pius intellectus. Ibi ſi quid velut abſurdū nouerit: nō licet dicere: autor huiꝰ libri veritatē non tenuit.ſed aut codex incorrectus eſt. aut interpres ip̄e errauitaut tu nō intelligis. In opuſculis aūt poſterorum liceteadeꝫ inueniatur veritas: longe tn̄ eſt impar autoritasUnde niſi vel certa ratione vel ex illa canonica autoritate: qd̓ ibi diſputatū vel narratum eſt demonſtretur: ſiquis credere noluerit nō rep̄henditur. In iſta vero canonica eminentia ſacraꝝ litteraꝝ: etiā ſi vnus propheta vel euangeliſta obſcuꝝ aliquid in litteris ſuis poſuiſſet: ip̄a canonis ꝯfirmatōe nō declaratū non licet dubitare quoniā veꝝ ſit. alioquin nulla erit pagina: quahumane imperitie regatur infirmitas: ſi librorum ſaluberrima autoritas: aut contempta aboletur: aut interminata confunditur. hec auguſtinꝰ. ¶ A. .XII.¶ De ordine dignitatis earundem.Xceptis igitur diuinis libris ⁊ in ſūma quadam autoritatis arce ſepoſitis: primum poſos locū tenent epl̓e decretales romanoꝝ pōtificum: ⁊ canones generaliū concilioꝝ: opuſcula quoqꝫ ſacroꝝ doctoꝝ. Nam in decretis gratiani in primaꝑte. xx. diſtinctōe legit̉. Epiſtole decretales conciliorūcanonibꝰ pari iure exequantur. Biuinaꝝ vero ſcripturarum tractatores ⁊ ſi ſciētia pontificibꝰ preemineāt.tn̄ quia dignitatis eoꝝ apicem adepti non ſunt. in ſcripturaꝝ quidē expoſitōnibꝰ eis p̄ponūtur. in cauſis vero diffiniendis vbi nō ſolū ſciētia ſed etiā poteſtas requiritur ẜm poſt eos locū merentur: ſicut autoritate leonis pape huiꝰ nominis quarti ꝓbatur. hec gratianꝰUtrūqꝫ ergo genꝰ in primo autoritatis gradu meritoponitur. quoniā vt excedentia ⁊ exceſſa ſibi viciſſim p̄feruntur. Illos aūt ſacros doctores in eo gradu ponere volui: qui autoritate romane eccleſie canonizati ſūt.⁊ eorum libri ꝑ concilia pontificū approbati. Ut ſuntDyoniſius. Ignatiꝰ. Ciprianꝰ. Hilariꝰ. AthanaſiusBaſilius. Gregorius nazāzenus. Ambroſius. Hieronimus. Iohānes criſoſtomꝰ. Auguſtinꝰ. Cirillus. Fulgentius. Caſſiodorꝰ. Iſidorꝰ ⁊ alij multi. Mediū verolocū tenent doctores ceteri prudentes quidē ⁊ catholici ſed nō canonizati. vt Iſichius. Beda p̄ſbiter. ⁊ Alcuinus karoli magiſter. Rabanꝰ. ⁊ Strabus eiuſdemdiſcipulꝰ. Haymo. ⁊ Hino carnotenſis. Richardus. ⁊Hugo pariſienẜ. alijqꝫ plurimi. Terciū aūt ⁊ infimuꝫ