Flauii Vegeti RenatiQuid enim crudelius cōgreſſione nauali: obi & aquis hoīes perimunt̉ &flāmis. Præcipua ergo eſſe debet remigū cura: ut catafracti. uel loricati: ga-leati ēt & ocreis muniti ſint milites. De onere nanqꝫ armoꝝ nemo poteſtcōqueri: qui ſtans pugnat in nauibus. Scuta quoqꝫ ualidiora propter ictuslapidum: & ampliora ſumunt̉. Propter falces & harpagones: aliaqꝫ naualiagenera teloꝝ: ſagittis: miſſilibus: fundis: fuſtibalis: plumbatis: onagris: baliſtis: ſcorpionibus iacula inuicē diriguntur & ſaxa. Et quod eſt grauius: quide uirtute p̄ſumunt: admotis liburnis: iniectis pontibus in aduerſariorumtranſeunt naues: ibiqꝫ gladiis manu ad manum ut dicit̉ cōminus dimicāt.in maioribus etiam liburnis ꝓpugnacula: turreſqꝫ conſtituunt: ut tanꝗͣ demuro: ita de excelſioribus rabulatis facilius uulnerent: uel perimant ini-micos. Oleo incendiario: Stuppa: Sulphure: & bitumine obuolutæ: & ardētes ſagittæ per baliſtas in hoſticaꝝ nauiū alueos infiguntur. Inunctaſqꝫ cera & pice & reſina tabulas tot fomentis ignium repente ſuccendunt. Aliiferro interimunt & ſaxo. Alii ardere cogunt̉ in fluctibus. Inter tanta tamēmortuorum genera: qui acerrimus caſus eſt: aſſumenda piſcibus inſepultaſunt corpora.Quemadmodum nauali bello collocentur inſidiæ.O inſtar aūt terreſtris prælii ſuperuentus fiūt ignorātibus nautis: uel circa opportunas inſulaꝝ anguſtias collocant̉ inſidiæ.Idqꝫ agitur ut imperiti facilius deleantur. Si longo remigio fa-tigati ſunt hoſtiū nautæ. Si uento urgent̉ aduerſo. Si pronumeſt reuma. Si nil ſuſpicātes dormiunt inimici. Si ſtatio: quā te-nunt exitū non habet. Si dimicādi optata uenit occaſio fortunæ beneficiisiungendæ ſunt manus: & ex opportunitate prælium conferendū. Quod ſcautela hoſtiū: euitandi inſidiis publico marte confligat: tunc liburnaꝝ inſtruēdæ ſunt acies nō directæ: ut in cāpis: ſed incuruæ ad ſimilitudinem limæ ita ut ꝓductis cornibus acies media ſinuetur: & ſi aduerſarii prorumpere tentauerint: ipſa ordinatione circundati deprimantur. In cornibus autem præcipuū robur & liburnaꝝ collocatur: & militum:Quid fiat cum aperto marte committitur bellum.Ræterea utile eſt ut alto & libero mari tua ſemper claſſis utat̉.Inimicoꝝ uero pellatur ad littus: quia pugnandi impetū ꝑdutqui detruduntur in terras. In huiuſmodi certamine tria armorum genera plurimū ad uictoriā ꝓdeſſe cōpertū eſt. Aſſeres. Falces. Bipennes. Aſſer dicitur: cum trabs ſubtilis ac longa ad ſimilitudinemantennæ pendent in malo utroqꝫ capite ferrato. Hūc ſiue a dextra: ſiue a ſiniſtra parte aduerſarioꝝ ſe iunxerint naues pro uice arietis ui impellunt:quia bellatores: ſiue nautas ſine dubio ꝓſternit: ac perimit. Ipſamqꝫ naueſæpius perforant. Falx aūt dicit̉ acutiſſimū ferrū curuatū ad ſimilitudine
Li.ti