Diſtincl̓io.45.

minans potentiam materie principium actionis dicit̉. et ideo inomnibus quoꝝ potentia actiuadeterminata eſt ad vnū effectu.nichil requirit̉ ex parte agentisad agendū ſupra potentiam cōpletam: dummodo non ſit impedimentum ex defectu recipientisad hoc ꝙ ſequatur effectus. ſic̄patet in omnibus agentibus exneceſſitate nature. potētia autēdei cum ſit infinita nō magis determinatur ad hoc ꝙͣ ad illud.nec ex parte temporis eiꝰ determinationem recipere poteſt. qͦaipſe et materiā et formam ꝓducit. Vnde oporbet ꝙ ſupra ratienem potētie ſit aliquid aliud ꝑquod ad opus determinet̉. hocautem ſit per ſcientiā qua ꝓpriārationem rei cognoſcit. ſed quiaſcientia ſe habet ad oppoſita. eſtenim bonorum et maloꝝ. Ideoopertet aliquid adhuc addere īquo ꝑficiatur ratio cauſe. et heceſt voluntas. que determinateaccipit vnū ex duobus q̄ ſcit velpoteſt. vn̄ perfecta ratio cauſalitatis in hijs q̄ n̄ agunt ex neceſſitate nature inuenitur. primo involūtate. vt dicit ph̓s in vndeciometh̓. et hoc conuenit voluntatiinꝙͣtum obiectū eius eſt finis. qͥeſt cauſa cārum. et a quo ſumit̉determinatio operis. vtꝫ ex. ij.ph̓icoꝝ. et ideo voluntati diuineaſſcribit̉ cālitas rerum ¶ Ad j.ergo dicendū. ꝙ in ſcientia nonperficitur ratio cālitatis vt dictūeſt niſi adiuncta voluntate. et iō

voluntas potius dicitur cauſa ꝙͣſcientia. ¶ Ad. ij. dicendū. ꝙ voluntas eſt principiū operatōnisvt primum imꝑans opus. ſꝫ potentia in hijs que agunt per voluntatem eſt principtū operis vtexequens. et in hoc conſiſtit ratōpotentie vt ſit ꝓximū principtuꝫoperis et non primū. et ſic volūtas dei potius dicit̉ cauſa rerumꝙͣ potentia. ¶ Ad terciū dd̓mꝙ voluntas diuina libertatē habet. et ex hoc conuenit ſibi ꝙ ſitad vtrūlibet. ſed ſuper hͦ habetimmutabilitatē. vt ei quod vultimmobiliter adhereat. exquo illud velle ponitur. et hanc immobilitatem imitantur ea que ſuntneceſſaria in entibus: ꝙuis ip̄aꝫnon adequent. et ꝓpter hoc nōeſt dicendum ꝙ ſit cauſa contingens quia contingentia mutabilitatem importat. ¶ Ad quartum dicendum ꝙ cauſalitas diuine voluntatis nō excludit omnes ꝓximas cauſas rerum. nechoc eſt ex inſufficientia voluntatis ſed ex ordine ſapientie etus.qui effectus mediātibꝰ alijs cauſis ꝓuenire diſpoſuit vt ſic etiaꝫcauſandi dignitas creaturis cōmunicaretur. ¶ Ad quintumdicēdum. ꝙ demōſtratio que facit ſcientiam de re ſumit̉ ex cauẜꝓximis rei. et ideo oporbet adſcientiam rerum habendā nobisalias ratōnes querere p̄ter eiusvoluntatē que eſt cauſa rerū prima et cōmunis. et precipue cumvoluntatē eius non plene agno

H 3