.lxx.Opuſculum
inanibꝰ: qꝛ tales clamores frequēter ſine rōne ſt̓.Et ſic remouit finē incōueniētē ⁊ ſb̓iūgit finē debitū īſinuās ꝗdē finē pͥncipalē ꝗ ē interior .ſ. ꝑceptiodīne v̓itatꝭ ⁊ explicās finē ſcd̓ariū .ſ. iudiciū ſapiētvn̄ dic̄. Sed ſi ꝗs eſt fructꝰ īterior. q. d. pͥncipalit̓ īcitat me fructꝰ interior. ſꝫ ſi aliꝗs eſt exterior h̓ nōp̄t aliā expectare vel ſperare ſnīam niſi maͣe ſil̓eꝫi. ꝯueniētē. q. d. Nō aliud ncc̄ariuꝫ reꝗro ꝓ fructuexteriori niſi qd̓ deceat tātā maͣm de qͣ iudiciumꝯcedi n̄ dꝫ neqꝫ ignauiter pigris: neqꝫ calide inuidis: ſꝫ ſolū beniuolo ſapiēti. vn̄ ſeꝗt̉. Quocūqꝫ igitur a vob̓ deieci oculos .i. ad quoſcūqꝫ reſpexi nōad vos tm̄. Cōſideratiōi mee occurrit ꝑtim .i. inaliꝗbꝰ ignaua: inuida .i. ſtulta ſegnicieſ .i. pigritiaꝑtī liuor .i. inuidia: calidꝰ .i. aſtutꝰ ad nocēdū intm̄vt ꝯtumeliā videat̉ irrogare dīnis tractatibꝰ ꝗ hͦſ. dīna ꝓiecerit .i. īordinate expoſuerit talibꝰ monſtris hoīum. Mōſtra dicūt̉ hoīes ꝗ in corꝑe hūano corgerūt beſtiale ꝑ pctm̄ ſil̓es effecti beſtijs inaffectu: nō agnoſcēda potiꝰ qͣꝫ ꝯculcāda qꝛ nō tā q̄rūt agnoſcere qͣꝫ vituꝑare q̄cūqꝫ dicūt̉ ꝑꝑ inuidiāvn̄ Mat. 7. Nolite ſcm̄ dare canibꝰ neqꝫ mittatꝭmargaritas vr̄as an̄ porcos ne forte cōculcēt easNe gͦ ſi alit̓ facerē videar ꝙ piecerim ⁊cͣ. Iccircoſtillū. Hec eſt ſcd̓a ꝑs ꝓemij in qͣ ſubiūgit excuſationē. Et prīo excuſat oꝑis difficultatē. ſcd̓o oꝑis īperfectionē. Sane tm̄ a nobis ⁊cͣ. Tāgit āt triplicē difficultatē quā ſpōte huic oꝑi adhibet. Prīa ēex breuitate ſcpͥture vn̄ dic̄. Iccirco ſtillū breuitate ꝯͣho: ẜm illud oratij. Dū breuiſ eē laboro obſcurus fio. Scd̓a ex ſubtilibꝰ rōnibꝰ qͣs induc̄. vn̄ dic̄Ex intimis diſciplinis ph̓ie ſūpta q̄ ſūt diſciplinea ſenſibꝰ abſtra hētes qͦꝝ pͥncipijſ ⁊ ꝯcluſiōibꝰ vtitur vt methaph ſice ⁊ logice. t̓cia ex nouitate vboꝝ. vn̄ dicit. Uelo ſignificatiōibꝰ nouoꝝ v̓borūQue ꝗdē noua dicūt̉ vel qͣꝫtū ad maͣm qꝛ alij tractatores huiꝰ qōnis nō ſūt v̓ſi talibꝰ v̓bis vel qͣꝫtūad illos ꝗ legūt ꝗ talibꝰ v̓bis n̄ ſūt aſſueti. Tres āthas difficultates qͣrte addit quaꝫ ſupͣ tetigit q̄ eſtmaͣe difficultaſ: vt in his q̄ ī hͦ libro ſcribūt̉ tm̄ ſapiētibꝰ colloqͣt̉: ꝗ hec ītelligere potexūt ſicut ē auctor ipſe ⁊ ille ad quē liber ſcribit̉. Alij v̓o ꝗ caꝑeītellectu n̄ pn̄t a lectiōe excludāt̉. Nō .n. libeter legūt̉ q̄ nō ītelligūt̉. Et qꝛ rō ex p̄cedētibꝰ ꝯnectit̉ p̄miſit. Icirco q̄ ē nota ꝯcl̓onis lr̄a plana ē. Sanetm̄ a nobis. Hic excuſat oꝑis deſcm̄: qꝛ .ſ. n̄ d̓ꝫ reꝗri ab eo in hͦ oꝑe plꝰ certitudīs qͣꝫ qͣꝫtū rō hūanavalet ad alta deitatꝭ ꝯſcēder̄ qd̓ ꝓbat ꝑ locū a minori in alijs artibꝰ in ꝗbꝰ iſte t̓minꝰ vnicuiqꝫ artifici ꝯſtituit̉ vt tm̄ faciat qͣꝫtū hūana rō ſinit. Nonenī ſꝑ medicꝰ curat ſꝫ ſi n̄ omittit de his q̄ face̓ dꝫſine culpa erit. ⁊ ſil̓r eſt in alijs artibuſ. Un̄ ⁊ in hͦoꝑe vbi ē maͣ difficil̓ ſenſū hūane naͣe excedēs magis dꝫ auctori vēia dari ſi n̄ ad ꝑfectā certitudinēqōnē deducat. Deinde cū dic̄. Vobis tn̄. Dic̄ cu-
ius aucͣtē inſtruēdo ſeqͣt̉ .ſ. aug. non vt ea tm̄ dicatq̄ in lib. aug. īueniūt̉: ſꝫ qꝛ ea q̄ aug. de trinitate dixit .ſ. ꝙ in abſolutꝭ dīne ꝑſōe ꝯueniūt ⁊ in relatiuisdiſtinguunt̉ accipit qͣſi ſemina ⁊ pͥncipia ꝗbꝰ vtit̉ad qōnis difficultatē enodādā. Et ſic ipſa v̓itatisexplicatio ꝑ ml̓tas rōnes ſūt fructꝰ ex ſemībꝰ aug.in ip̄o ꝓueniētes ꝗ aūt ſint ꝯueniētes ⁊ vberes eiad quē ſcribit inſpiciēdū ꝯmittit ad ꝓpoſitā queſtionem accedens.Ic incidit duplex qō. pͥma d̓ dīnoꝝ cogniItiōe. ſcd̓a de eoꝝ māifeſtatiōe. Circa primū q̄rūt̉ qͣttuor. prīo vtꝝ mēs hūana ad cognitionē v̓itatꝭ noua illuſtratiōe dīne lucis īdigeat. ſc d̓ovtꝝ poſſit ad dei noticiā ꝑuenire. t̓cio vtꝝ deꝰ ſitprimū qd̓ a mēte cognoſcit̉. qͣrto vtꝝ ad dīne trinitatis cognitiōem mēs hūana ꝑuenire ꝑnaͣlē rōnem ſufficiat.D pͥmū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ mēs hūana ī cognitiōe v̓itatis cuiuſlibꝫ indigeat noua illuſtratiōe dīne lucis. 2. Cor. 3. Nō ꝙ ſufficiētes ſimꝰ cogitare aliꝗd a nob̓ qͣſi ex nobis: ſꝫ ſufficiētianr̄a ex deo eſt. Sed ꝑceptio cuiuſlibet v̓itatꝭ nō p̄teē ſine cogitatiōe: gͦ hūana mēs nō p̄t v̓itate aliqͣꝫcognoſcere niſi de nouo illuſtret̉ a deo. Itē facilieſt aliquā v̓itatē ab alio adiſcere qͣꝫ ꝑ ſeip̄m inſpicere. vn̄ ꝗ ꝑ ſeip̄os ſciūt p̄ferūt̉ alijs ꝗ ab alijs adiſcere pn̄t in i. eth̓. Sꝫ nō p̄t hō ab alio adiſcere niſi mēs eiꝰ interiꝰ doceat̉ a deo. vt dic̄ aug. li. d̓ magiſtro ⁊ greg. in omel̓. ꝑent̓. gͦ nec ꝑ ſcip̄m p̄t aliꝗsv̓itatē īſpicere niſi de nouo mēs eiꝰ illuſtret̉ a deoItē ſic̄ ſe hꝫ oculꝰ corꝑal̓ ad corꝑalia intuēda ita intellectꝰ ad ītelligibilē v̓itatē īſpiciēdā vt pꝫ in. 3. d̓aīa. Sꝫ oculꝰ corꝑalis n̄ p̄t videre corꝑalia niſi illuſtret̉ a ſole maͣli: gͦ nec ītellectꝰ p̄t v̓itatē īſpicereniſi lumīe ſol̓ īuiſibil̓ ꝗ eſt deꝰ illuſtret̉. Itē illi actin nob̓ eē dicūt̉ ad quos exercēdos in nobis pͥncipia ſufficiētia habemꝰ: ſꝫ in nob̓ n̄ ē oīo cognoſcer̄v̓itatē cū qn̄qꝫ multi laborēt ad v̓itatē cognoſcendā ꝗ tn̄ eā ꝯgnoſcer̄ neq̄uūt gͦ nō hēmꝰ ī nob̓ ſufficiētia pͥncipia ad v̓itateꝫ cognoſcēdā: gͦ oꝫ ad hͦ ꝙ eaꝫꝯgnoſcamꝰ ab exteriori nos iuuari ⁊ ſic idē qd̓ pͥutItē magis depēdet oꝑatio mētis hūane a luce diuina qͣꝫ oꝑatio creature ſenſibilis vl̓ īferioris a luce corꝑls celeſtis: ſꝫ corꝑa īferiora qͣꝫuis hēant formaſq̄ ſūt pͥncipia naͣliū oꝑationū: n̄ tn̄ poſſent oꝑatiōes ſuas ꝑficere niſi lumīe ſtellaꝝ ſuꝑueniēte iuuarēt̉. vn̄ dyo. 4. c. de di. no. dic̄ ꝙ lumē ſolis adgnaͣtionē corpoꝝ viſibiliū ꝯfert ⁊ ad vitā ip̄a mouet ⁊ nutrit ⁊ auget: gͦ nec mēti hūane ſuffic̄ ad vidēdā v̓itatē lumē naͣle qd̓ ē qͣſi forma ip̄iꝰ niſi alid̓lumē ſuꝑuēiat .ſ. dīnū. Itē in oībꝰ cāis ordīatꝭ ꝑ ſe ⁊nō ẜm accn̄s effectꝰ nō ꝓcedit a ſcd̓a cā niſi ꝑ oꝑationē pͥme cāe vt habet̉ in pͥma ꝓpoſitiōe de cāisSed mēs hūana ordinat̉ iub luce increata ordīeeēntiali ⁊ non accn̄tali. ergo oꝑatio mentiſhūane