Opuſculum.lxix.
Eſt ergo primo ꝯſiderandum ꝙ ſicut eſſe: ⁊ quodeſt differūt in ſimplicibus ẜm intētiōes: ita in cōpoſitis differunt real̓r: quod quidē manifeſtū eſtex p̄miſſis. Dictū eſt .n. ſupra ꝙ ip̄m eē: neqꝫ ꝑticipat aliquid: vt eius rō ꝯſtituat̉ ex multis: neqꝫhꝫ aliquid exͣneum admixtū: vt ſit in eo cōpoſitōaccidentis: ⁊ iō ip̄m eē nō eſt cōpoſituꝫ. Res gͦ cōpoſita nō eſt ſuū eē. ⁊ ideo dicit ꝙ in oī cōpoſito aliud eſt eē: ⁊ aliud ip̄m cōpoſituꝫ: quod ē ꝑtic ipando ip̄m eſſe. Deinde cū dicit. om̄es ſimplex: oſtēdit qual̓r ſe hēat in ſimplicibꝰ in ꝗbus neceſſe ē ꝙip̄m eē: ⁊ id quod eſt ſit vnū: ⁊ idem real̓r. Si .n.eſſet aliud real̓r id quod ē ⁊ ip̄m eē: iam nō eſſetſimplex: ſꝫ cōpoſitū. Eſt tn̄ ꝯſiderandū ꝙ cuꝫ ſimplex dicat̉ aliꝗd ex eo ꝙ caret cōpoſitiōe: nihil ꝓhibet aliquid eē ẜm ꝗd ſimplex inqͣꝫtum caret aliqua ꝯpoſitōe: quod tn̄ nō ē oīno ſimplex. vn̄ ignit⁊ aqua dicūt̉ ſimplicia corꝑa inqͣꝫtum carent cōpoſitione que ē ex ꝯrijs: q̄ inuenit̉ in mixtis: quorum tn̄ vnūquodqꝫ eſt ꝯpoſitū: tū ex ꝑtibus qͣꝫtitatis: tum ēt ex formā ⁊ ma. Si gͦ inueniant̉ aliquaforme nō in maͣ vnaqueqꝫ eaꝝ eſt quidē ſimplexqͣꝫtum ad hoc ꝙ caret ma ⁊ ꝑ ꝯſequens qͣꝫtitate q̄eſt diſpoſitio maͣe: qꝛ tn̄ quelibet forma eſt determinatiua ip̄ius eē nll̓a eaꝝ eſt ip̄m eſſe: ſꝫ eſt hn̄seſſe. Puta ẜm opinioneꝫ Platōnis ponamꝰ formamimalem ſubſiſtere que ſit ydea ⁊ rō hoīummaͣlium: ⁊ aliā formā que ſit ydea: ⁊ rō equorummanifeſtū erit ꝙ ip̄a forma īmaͣlis ſubſiſtens cuꝫſit quiddā determinatū ad ſpēm: nō eſt ip̄m eſſecōe: ſꝫ participat illud. ⁊ nihil differt qͣꝫtum ad hͦſi ponamus illas formas īmaͣles altioris graduqͣꝫ ſint rōnes hoꝝ ſenſibiliū vt Ariſtoteles voluitUnaqueqꝫ illaꝝ inqͣꝫtum diſtinguit̉ ab alia q̄daꝫſpālis ſorma ē participās ip̄m eſſe: ⁊ ſic nulla earum erit vere ſimplex. Id aūt erit ſolū v̓e ſimplexquod nō ꝑticipat eē niſi quidē inherēs: ſꝫ ſb̓ſiſtenſHoc aūt nō pōt eē niſi vnū: qꝛ ſi ip̄m eē nihil alid̓hꝫ admixtū: p̄ter id qd̓ eſt eē: vt dcm̄ eſt: īpoſſibile eſt id qd̓ eſt ip̄m eē multiplicari ꝑ aliꝗd diuerſificans: ⁊ qꝛ nihl̓ aliud p̄ter ſe hꝫ admixtū: ꝯſequēſeſt ꝙ nullius accidētis ſit ſuſceptiuū: hoc aūt ſimplex vnum: ⁊ ſublime eſt ip̄e deus. Deinde cumdicit. Om̄is diuerſitas ponit̉ duas ꝯceptiōes ꝑtinentes ad appetitū ex quo diffinit̉ bonum. Nābonū dicit̉ quod oīa appetunt. Eſt ergo pͥma cōceptio ꝙ oīs diuerſitas eſt diſcors ⁊ ſil̓itudo ē appetenda. Circa quod ꝯſiderandū eſt: ꝙ diſcordiaimportat ꝯrietatem appetitus. Unde illud dicit̉eſſe diſcors quod repugnat appetitui. Om̄e autēdiuerſum inqͣꝫtuꝫ hmōi repugnat appetitui. Cuius rō eſt: qꝛ ſil̓e augetur: ⁊ ꝑficitur ſuo ſil̓i. Unūquodqꝫ aūt appetit ſuuꝫ augmētum ⁊ ꝑfectioneꝫ⁊ ideo ſimile inqͣꝫtum hmōi eſt vnicuiqꝫ appetībile: ⁊ pari rōne diuerſum repugnat appetitui in-
qͣꝫtum diminuit ⁊ ꝑfectionē impedit. Et ideo dicit ꝓ om̄is diuerſitas eſt diſcors .i. ab appetitu diſcordans. Similitudo v̓o eſt appetēda. Contingit tn̄ ꝑ accidens ꝙ aliquis appetitus abhorret ſimile: ⁊ appetit diuerſum ſiue ꝯrium. Nam ſicutdcm̄ eſt vnūquodqꝫ pͥmo: ⁊ ꝑ ſe appetit ſuā ꝑfectionem q̄ eſt bonū vniuſcuiuſqꝫ: ⁊ eſt ſemꝑ ꝓportionata ſuo ꝑfectibili: ⁊ ẜm hoc hꝫ ſil̓itudinē ad ip̄mAlia vero que ſunt exterius appetunt̉: vl̓ refutātur inqͣꝫtum ꝯferunt ad ꝓpriā ꝑfectionē. A qͣ ꝗdēdeficit qn̄qꝫ aliquid ꝑ defectū: qn̄qꝫ aūt ꝑ exceſſūNam ꝓpria perfectia vniuſcuiuſqꝫ rei in quadaꝫꝯmēſuratōe cōſiſtit: ſicut ꝑfectio corꝑis humanicōſiſtit in cōmenſurato calore: a quo ſi deficiat appetit aliquod calidū per qd̓ calor auget̉. Si autēſuꝑ excedat appetit ꝯͣrium .ſ. frigidū ꝑ qd̓ ad tēperamentū reducat̉ in quo ꝯſiſtit ꝑfectio cōformisnaͣe. Et ſic etiā vnus figulus abhorret aliū inqͣꝫtūſ. aufert ei ꝑfectionem deſideratā .ſ. lucrū. Secūdam aūt ꝯceptionem ponit. ibi. Et quod appetitque cōcludit̉ ex p̄miſſis. Si .n. ſil̓itudo ꝑ ſe eſt appetenda ꝯſequenter id quod appetit aliud on̄dit̉tale naͣliter eſſe quale eſt hͦ quod appetit: qꝛ .ſ. nalem inclinatōem hꝫ ad id qd̓ appetit; que quidenaͣlis inclinatio qn̄qꝫ ſequit̉ ip̄aꝫ eēntiaꝫ rei: ſicutgraue appetit eē deorſuꝫ ẜm rōnem ſue eēntialisnaͣe: qn̄qꝫ v̓o ꝯſequit̉ naͣm alicuiꝰ forme ſuꝑueniētis: ſicut cū aliꝗs hꝫ habitū acꝗſituꝫ deſiderat idqd̓ ꝯuenit ei ẜm habitū illū. Ultimo aūt epilogat⁊ dicit ꝙ ſufficiūt ad ꝓpoſitū ea que p̄miſſa ſt̓: ⁊ ꝙille ꝗ prudēter interptat̉ rōes dictoꝝ poterit vnūqd̓qꝫ eoꝝ adaptare ꝯgruis argumētꝭ: applicandoſ. ea ad debitas ꝯcluſiōes vt patebit in ſequētibꝰUeſtio v̓o hmōi eſt. ea que ſt̓ bona ſunt. tꝫſeniꝫ oīs ſnīa doctoꝝ oē quod ē ad bonū tēdere. Om̄e aūt tendit ad ſil̓e. que igit̉ adbonū tēdunt bona ſūt. Sꝫ quēad modū bona ſintinꝗrendū ē: vtrū ne ꝑtipatiōe in ſb̓a. ſi ꝑticipatōeꝑ ſeip̄a nulloº ſunt bōa. Nam qd̓ ꝑticipatōe albūeſt ꝑ ſe. i. in eo ꝙ ip̄ꝫ eſt albū nō ē: ⁊ de ceteris qͣlitatibꝰ eodē mō. Si igit̉ ꝑtīcipatōe it̓ bona ip̄a ꝑ ſenulloº bona ſunt. nō igit̉ ad bonū tendūt: ſꝫ ꝯceſſāeſt. nō igit̉ ꝑticipare ſunt: ſꝫ ſb̓a: quoꝝ v̓o ſb̓a bonaeſt id qd̓ ſunt bona ſt̓. Id aūt qd̓ ſunt: hn̄t ex eo qd̓eſt eē. eſſe igit̉ ip̄oruꝫ bonū eſt. Omniū igit̉ reruꝫip̄m eſſe bonū eſt. Sed ſi eē bonū eſt: ea que ſuntin eo ꝙ ſunt: bona ſunt: idēqꝫ eſt illis eē ꝙ bona eēſb̓alia igit̉: bona ſunt qm̄ nō participāt bonitateꝫqd̓ ſi ip̄m eſſe in eis bonū eſt: nō eſt dubiū qn ſb̓alia cuꝫ bona ſint: p̄mo ſint bono: ſimilia ac ꝑ hocip̄m bonū erunt. Nihil enī illi preter ſeip̄m ſimile eſt: ex quo ſit: vt oīa que ſunt deus ſint: qd̓ dcm̄nephas eſt. Nō ſunt igit̉ ſb̓alia bona ac ꝑ hoc nōhijs eſt eſſe bonum. Non igit̉ in eo ꝙ ſunt: bona.n. moſunt: ſed nec participant bonitate. Nu
llo .n. 2D D