Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculum.lxix.

gratanter ſuſcipere vtpote ꝗ talē ſermonē ip̄e petierat: ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit ꝓ hinc: qꝛ .ſ. hͦ feciſti ne iternr̄aꝝ deſcriptionū eēt oībus ꝑuiū: ne ſis aduerſuſi. ꝯͣriꝰ obſcuritatibꝰ breuitatꝭ .i. obſcuritati pn̄tꝭ libri q̄ eſt breuitati ꝯiuncta. Ex hͦ .n. ꝙ aliqͣ breuit̉dicūt̉ magis ſolēt eſſe obſcura. Obſcuſitas āt cūſecretū fidel̓r cuſtodiat hͦ affert vtilitatꝭ ꝙ loꝗt̉ ſotum cū illis ꝗ digni ſt̄ .i. cū intelligētibus ⁊ ſtudioſis ꝗ digni ſunt ad ſecreta ſapīe admitti. Deindecū dicit: vt igit̉ in mathematica fieri ſolet: on̄ditquo ordine ſit ꝓcedēduꝫ: vt vꝫ ꝑ ea q̄ ſunt ꝑ ſe nota. ⁊ circa hͦ dº .ſ. pͥmo ponit ordinē ꝓcedēdi. ſcd̓onotificat illa ex ꝗbus ꝓcedere intēdit ibi. cōis aīꝯceptio. Dicit gͦ pͥmo ꝙ ip̄e intēdit pͥmo ꝓpone̓ q̄dam pͥncipia ꝑ ſe nota q̄ vocat terminos ⁊ regl̓asTerminos ꝗdeꝫ: qꝛ in hmōi pͥncipijs ſtat oīm demōſtrationū reſolutō. Regl̓as āt: qꝛ ꝑ eaſ dirigit̉aliꝗſ in cognitōeꝫ ſequētiū ꝯcluſionū. Ex hmōi ātpͥncipijs intēdit ꝯclude̓ ⁊ facere nota oīa q̄ ꝯn̄r tractanda ſunt: ſicut ſit in geometria: ⁊ in alijs d̓mōſtratiuis ſcījs: q̄ iō dicunt̉ diſcipline: qꝛ ꝑ eas diſcipulis aggregat̉ ſcīa ex demōſtratōe quā magr̄ ꝓponit. Deinde cū dicit: cōis animi ꝯceptio ē: notificat pͥncipia ꝑ ſe nota. ⁊ pͥmo ꝑ diffinitōeꝫ. ſcd̓oꝑ diuiſionē ibi. Haꝝ aūt duplex ē modꝰ. Circa ꝑmū ꝯſiderādū eſt ꝙ hmōi pͥncipia q̄ ſt̓ termini: qꝛregl̓e demōſtrationū ſunt vocāt̉ cōes aī ꝯceptōeſDiffinit̉ gͦ aī ꝯceptiōeꝫ cōem dicēs. Cōis aī ꝯceptio ē enūciatio quā ꝗſqꝫ ꝓbat auditā .i. quā ꝗlibꝫapprobat ſtatim vt eā audit. Alie .n. ꝓpoſitōes q̄his demōſtrant̉ nō ſtatiꝫ ex ip̄o auditu approbāt̉ſꝫ oꝑꝫ ꝑ alia aliqͣ fiant nota. Hoc aūt nō ē ꝓcederein īfinitū. Un̄ oꝫ ꝑuenire ad aliqͣ que ſtatiꝫ ꝑ ſe ſūtnota. Un̄ dicūt̉ cōes aī ꝯceptōes: ⁊ cōiter cadūt īꝯceptōe cuiuſlibet intellectꝰ: cuiꝰ rō eſt: qꝛ p̄dicatum eſt de rōne ſb̓iecti: ⁊ iō ſtatiꝫ noīato ſb̓iecto ⁊intellecto ꝗd ſit: ſtatiꝫ manifeſtū ē p̄dicatū ei īeſſeDeinde cū dicit. haꝝ aūt duplex ē modꝰ. diuiditp̄dicta pͥncipia dicēs: ꝙ p̄dictaꝝ cōiuꝫ aī ꝯceptionuꝫ duplex ē modū. Quedā .n. aī ꝯceptōes ſt̓ cōeſhoībus oībus: ſicut iſta. Si ab eqͣlibus eqͣlia auferas ꝗ relinquunt̉ ſunt eqͣlia. Alia v̓o aī ꝯceptioeſt cōis ſolū doctis q̄ deriuat̉ a pͥmis aī ꝯceptōibuſ q̄ ſunt oībus hōibus cōes. Et hmōi ē incorꝑalia nō eē in loco: q̄ nō approbat̉ a vulgo: ſꝫ ſolū a ſapientibꝰ. Huius aūt diſtinctōis rō ē: qꝛ cū cōis aīꝯceptio vl̓ p̄ncipiū ꝑ ſe notū ſi aliqͣ ꝓpoſitio ex hͦ ꝙp̄dicatū eſt de rōe ſb̓iecti: ſi illud idē qd̓ ſignificat̉ꝑ ſb̓m ⁊ p̄dicatū cadat in cognitiōeꝫ oīm ꝯn̄s ē: ꝙhmōi ꝓpoſitio ſit ꝑ ſe nota oībus: ſicut ꝗd ſit eqͣlenotū eſt oībus: ⁊ ſil̓r ꝗd ſit ſb̓trahi: ⁊ iō p̄dicta ꝓpoſitio ē oībus ꝑ ſe nota. ⁊ ſil̓r oē totū eſt maiꝰ ſua ꝑte⁊ alia hmōi: ſꝫ ad apprehēdendā rē incorꝑeaꝫ ſolus intellectꝰ ſapiētū ꝯſurgit. Nam vulgariū hoīintellectꝰ nō trāſcendūt ymaginationē que ē ſolū

corꝑaliuꝫ reꝝ: ⁊ iō ea que ſunt ꝓpria corpoꝝ: putaeſſe in loco circūſcriptiue intellectꝰ ſapiētuꝫ ſtatiꝫremouet a rebus incorporeis: qd̓ vulgus facerenō poteſt.Iuerſum ē eē ⁊ id qd̓ eſt. ip̄m .n. eē nundūdeſt. At v̓o id qd̓ eſt accepta eēndi forma ēatqꝫ ꝯſiſtit: qd̓ eſt ꝑticipare aliquo pōt: ſꝫ ip̄ꝫ nullomō aliquo ꝑticipat. Fit .n. ꝑticipatio cū aliꝗd iaꝫeſt. Eſt aūt aliꝗd cū eſſe ſuſceꝑit: id qd̓ eſt: hre aliquid p̄terqͣꝫ ꝙ ip̄m eſt pōt. Ip̄m v̓o eē nihil̓ aliudp̄ter ſe hꝫ admixtū. diuerſum ē tn̄ eſſe aliꝗd in eoqd̓ eſt: ⁊ eē aliquid. Illic .n. accidēs h̓ ſb̓a ſignificatur. Om̄e qd̓ eſt ꝑticipat: eo qd̓ eſt eē vt ſit. Aliov̓o ꝑticipat vt aliꝗd fit. ac ꝑ hͦ id qd̓ eſt ꝑticipat eoqd̓ eſt eē vt ſit: eſt v̓o vt participare alio quolibetpoſſit. Om̄i ꝯpoſitio aliud ē eſſe: aliud ip̄um ē. oēſimplex eē ſuuꝫ: ⁊ id qd̓ eſt vnū hꝫ. Om̄is diuerſitas diſcors: ſil̓itudo v̓o appetēda eſt. Et qd̓ appetit aliud tale ip̄m naͣliter eē oſtendit̉ quale eſt illd̓ip̄um qd̓ appetit. Sufficiunt igit̉ q̄ p̄miſimus: aprudēte v̓o interp̄te rōnis ſuis vnūquodqꝫ aptabitur argumētꝭ. Supra Boetius dixerat hordine ſe ꝓceſſuꝝ: vt pͥus p̄mitteret quoſdā terminos ⁊ regl̓as: ex ꝗbus ad vlteriora ꝓcederet: ⁊ iōẜm ordinē p̄taxatū pͥmo incipit p̄mittere quaſdāregl̓as: ſiue ꝯceptōes quaſdā ſapiētū. Scd̓o ex illincipit argumētari ibi. Queſtio v̓o hmōi eſt: ſicutautē dcm̄ eſt ille p̄poſitiōes ſunt maxīe nocte quevtunt̉ t̓ minis quos oēs intellignt. Ea aūt q̄ in oīintellectu cadūt ſunt maxīe cōia: q̄ ſunt ens vnuꝫ⁊ bonū: ⁊ iō ponit h̓ Boetiꝰ pͥmo quaſdā ꝯceptōeꝑtinēs ad ens. ſcd̓o quaſdā ꝑtinēs ad vnū: ex quoſumit̉ rō ſimplicis ⁊ cōpoſiti ibi. om̄i ꝯpoſito ⁊cͣ.tertio ponit ꝗſdā ꝯceptōes ꝑtinētes ad bonū. ibiOm̄is diuerſitas diſcors. Circa ens āt ꝯſiderat̉ip̄m eē qͣſi ꝗddaꝫ cōe ⁊ indet̓minatū: qd̓ quidē dupliciter determīat̉. Uno mō ex ꝑte ſb̓iecti: qd̓ eēhꝫ. Alio mō ex ꝑte p̄dicatī: vtpote cū dicimꝰ dehōie: vl̓ de quacūqꝫ alia re: nō quidē ꝙ ſit ſimpl̓iſꝫ qd̓ ſit aliquid: puta albū vl̓ nigū. Primo gͦ pōitꝯceptōes que accipiunt̉ ẜm ꝯꝑationē eē ad id qd̓eſt. Scd̓o ponit ꝯceptōes q̄ accipiūt̉ ẜm ꝯꝑatōeꝫeius qd̓ eſt eē ſimpl̓r ad id qd̓ eſt eē aliꝗd ibi. Diuerſuꝫ eſt tn̄. Circa pͥmū duo .f. pͥmo ponit dr̄iameius qd̓ eſt eē ad id qd̓ eſt. ſcd̓o manifeſtat hmōidr̄iam ibi. ip̄um .n. eē. Dicit gͦ pͥmo qd̓ diuerſuꝫ ēeſſe: ⁊ id qd̓ eſt. Que quidē diuerſitas nō eſt h̓ refferenda ad res de ꝗbꝰ adhuc nō loquit̉: ſꝫ ad ip̄aſrōnes ſeu intētiones. Aliud aūt ſignificamꝰ ꝑ hocqd̓ dicimus eē: ⁊ aliud ꝑ hoc quod dicimꝰ id qd̓ ēſicut ⁊ aliud ſignificamꝰ cū dicimus currere: ⁊ aliud ꝑ hͦ quod dicit̉ currēs. Nam currere ⁊ eſſe ſignificant̉ in abſtracto: ſic̄ ⁊ albedo. ſꝫ qd̓ē .i. ens ⁊curens ſignificant̉: ſicut in cōcrete velud album.Deinde cū dicit. Ip̄m .n. eſſe: manifeſtat p̄dicta

T7