Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

De ſacramentoEuchariſtie.

ſignificat tn̄ vinum: ⁊ ſicut dicit Hugo de ſanctovic. Sacr̄m eſt maͣle elemētum extrinſecꝰ oculis ſuppoſitū ex inſtitutione ſignificanſ ex ſil̓itudine repreſentās ex ſanctificatōe gr̄am inuiſibilemcōtinens. Eſt ergo conueniēs fidei noſtre ⁊ dignitati ip̄ius ſacramēti ꝙ aliud ſit ⁊ aliud ſignificarevideatur.Uarto reſpectu p̄dicamēti relatōiſ creditfides noſtra ⁊ ſancta eccl̓a catholica ꝙ v̓bis ꝯſecratōis vnica voce pōt conſecrarivna hoſtia vl̓ plures in numero qͣꝫtocunqꝫ. Ꝙͣuis .n. ẜm virtuteꝫ naͣe oīum naͣ ꝯſtātium ſit rō ⁊terminꝰ magnitudinis et augmēti ẜm ꝙ ait ph̓sin li. de aīa. in hoc tn̄ ſacr̄o: qꝛ nō naͣ ſed dei potentia operat̉ nō eſt limitata ad aliquā certam maͣeqͣꝫtitatem ſed vnico ſolo v̓bo ⁊ actu pōt ꝯſecraritotꝰ panis triticeus de mūdo ⁊ totū vinū: dū mōſacerdos illa pͥncipaliter ⁊ viſibiliter an̄ faciemſuam hr̄et: ita ꝙ poſſet vere tanqͣꝫ pn̄tia demonſtrare. Ueꝝ ē tn̄ ꝙ aliꝗ doctores ſūmi et maximiſcripſer̄t ⁊ docuer̄t ꝙ ſi ſac̄dos ītēdēſ ꝯſecrare iretꝑ oēs plateaſ vbi pāis vēdit̉ ⁊ ꝑ oīa cellaria vbivina vēdunt̉ ⁊ ꝓferret v̓ba ꝯſecratōis ſuꝑ panē ⁊ſuꝑ vinū: ēt ſi in hͦ nulla eēt neceſſitas vl̓ vtilitaſſed ſolū hͦ faceret in ludibriū ⁊ in obprobriū iheſuxp̄i nihilominꝰ totū vere eēt ꝯſecratum: eo ꝙ ibiꝯcurrunt quattuor neceſſaria in quolibet ſacro .ſ.debitꝰ miniſter debita maͣ: debita forma v̓boruꝫ⁊ intētio ꝯſecrantꝭ. Alij aūt dicūt ꝙ in tali caſu talis ſacerdos minime ꝯſecraret: qꝛ nō ſolū ī ſacr̄isrequirit̉ vl̓ eſt neceſſaria intētio mīſtrantꝭ: vt .ſ. ītendat facere quod eccl̓a intēdit vl̓ facit: ſꝫ etiaintētio ſacr̄m inſtituentꝭ .i. xp̄i qui nō intēdit ꝙ adtalē vſum tanto taliqꝫ ludibrio celebret̉ aut ꝯficiatur tam nobile ſacr̄m. Quecūqꝫ aūt de hijs opinio teneat̉: in hoc tn̄ ꝯcordant qͣꝫtum ad potētiaꝫ⁊ reſpectum dei ⁊ ſacerdotꝭ: qꝛ panis iſte: ſiue ſitmodicꝰ ſiue multꝰ vnico verbo cōuertit̉ in corꝑxp̄i: ⁊ ꝙ nequaqͣꝫ in minori minꝰ ⁊ in maiori maiſed par ⁊ pariter in vtroqꝫ. Cuiꝰ memoriale miraculum ⁊ exemplū habemꝰ in ſancta ſcripturade manna: quod corpꝰ xp̄i figurabat de quo legit̉Exo. 16. Et collegerunt alij plus alij minꝰ ⁊ menſiſunt ad mēſuram gomor: nec qui plus collegerathabuit amplius: nec qui minus ꝑauerit reꝑit minus: ſꝫ ſinguli iuxta illud qd̓ edere poterant ꝯgregauerunt.Uinto reſpectu p̄dicamēti actiōis creditqſides catholica ꝙ corpus xp̄i eſt cibꝰ mētis nō ventris aīe nō corporis: vn̄ in hocꝯcurrūt duo mirabilia ꝯͣ vſum naͣe vꝫ ꝙ accidentia ſine corꝑe ⁊ ſine ſb̓o nutriūt vere corpꝰ: ⁊ corpus verū nutrit ⁊ reficit ſpm̄. Conſtat .n. ꝙ ſi hōmultū poneret in ſacrificio de pane ⁊ multū d̓ vinō poſt ꝯuerſionē panis ⁊ vini in corpus ⁊ ſangui

nem xp̄i illa accidētia ſumpta ab hoīe ip̄m alterarent ⁊ nutrirēt: ac ſi ſb̓a panis ⁊ vini vbi veraciter eēt: corpuſ aūt xp̄i nutrit ⁊ reficit aīam: qꝛ adhoc eſt iſtud ſacr̄m ſpāliter inſtitutū. Deus aūt īſtituit vnum qd̓ nos ineſſe gratie generaret: vtbaptiſmū ⁊ aliud ꝑ qd̓ nos in gr̄a regenerationisroboraret: vt ſacr̄m ꝯfirmatōis: ⁊ tertiuꝫ ꝑ qd̓ rohoratos nutriret in gr̄a ⁊ augmētaret vt ſacrumeuchariſtie: ſicut .n. in corpore humano calor naͣlis ꝯſumeret humidū radicale: niſi potus ⁊ cibꝰextrinſecus ſumeret̉: ⁊ ꝑ cibuꝫ extrinſecꝰ ſumptūꝯſeruatur naͣe neceſſariū ⁊ deꝑditum reſtaurat̉:qꝛ aliter vita in hoīe nō duraret: ita ſpūaliter advite gr̄am ꝯſeruandā ⁊ augmētandā cibꝰ ſpūalisneceſſarius exiſtit nobis. Eſtus .n. vicioꝝ ⁊ ꝯcupiſcentie carnalis ⁊ diſtractiōis ⁊ grauamīa mūdi ⁊ infeſtatiōes ſpūum malignoꝝ: ita agunt quottidie ꝯͣ humorē noſtre deuotiōis: ⁊ ita impugnātaīaꝫ noſtrā ꝙ ip̄a debilitaret̉ et deficeret niſi iſtd̓bn̄dictum viaticū ſumeret ⁊ cibum acciꝑet ſpūalem. Corpus aūt xp̄i ꝓpter excellētiam ſanctitatis ⁊ puritatꝭ: ⁊ ꝓpter vnitatē diuinitatꝭ: ita ē ſpūale: ꝙ in ip̄o ꝑfectiſſime ꝯcurrūt ⁊ ꝯueniunt rō cibiꝓpter corꝑalitatē: ⁊ rō ſpūs ꝓpter ſanctitatē ⁊ puritatē ⁊ vnitam diuinitatē: ⁊ iō placuit deo ꝑ talēcibū corꝑalē reducere hoīem ad ſpūalem pͥſtinaꝫ⁊ pͥmariā puritatē ⁊ finalē ſanctitatem vt morbopctī tribueret medicinā ꝯgruēteꝫ. Hō .n. cecidita vita beata ꝑ cibum corꝑalē a deo vetitum ⁊ abhoīe vſurpatū dyabolo ſuggerente: ⁊ iō ꝯuenienſexiſtit: vt ſimilia ſil̓ibus ⁊ ꝯria cōtrarijs curarentur: ꝙ .ſ. homo reduceret̉ ad vitā a qua cecideratꝑ cibum ſil̓iter corporalē a deo p̄ſtitū ⁊ ab homīeſumptū ip̄o dei filio miniſtrāte ⁊ imꝑante. De effectu aūt huius cibi ⁊ de actione dicit beatꝰ Bernardus. Corpus xp̄i egrotis eſt medicina: ꝑegrinātibus dieta: debiles ꝯfortat: valētes delectat:lāgores ſanat: ſanitatē ſeruat: ſit hō māſuetior: adcorreptionē patiētior: ad laborē feruētior: ardētior ad amorē: ſagatior ad cautelā: ꝓnior ad obedientiaꝫ: deuotior ad gratiaꝝ actionē. Huiꝰ āt exēplum habemꝰ memoriale in ſcriptura. 3. ℟g. 19.Ubi dicit̉ ꝙ angelus domini miniſtrauerat Helie ſubcinericium panem de quo comedit Helyas ⁊ ambulauit in fortitudine illius. 40. diebus⁊. 40. noctibus ⁊cͣ. Si bene attendatur illa hyſtoria. Helyas timore Iezabel tunc fugiebat ⁊ eratdebilitatus: ⁊ confractus corde: Ita ꝙ petiuitanime ſue vt moreretur. Sed poſtqͣꝫ de illo pane bis comedit ſcilicet ſacramentaliter ⁊ realiter ſeu ſpiritualiter: vel bis comedit. quia ſacramentum iſtud bis ſumitur: dum ſub duplici ſpeconſecrat̉: effectus aūt eſt foris ita ꝙ in fortitudine illius ambulauit quadraginta diebus ⁊ quadraginta noctibuſ .i. toto tꝑe huius ſeculi quod ij