Opuſculumquinquageſimū quintum
Sic igitur conſiderando vniuerſale inquantumvniuerſale eſt .ſ. ẜm ꝙ aliqua naͣ hꝫ intentionemvniuerſalitatis .i. ẜm ꝙ conſiderat̉ animal vl̓ hōvt vnum in multis vniuerſalia nō ſunt ſb̓e: ⁊ hocmodo reprobat ph̓s circa fineꝫ. 7. metha. ꝙ vniuerſalia nō ſunt ſb̓e ſicut platonici poſuerunt aīal⁊hominē in ſua quidditate eſſe ſubſtantias. Naꝫaīal cōmune ⁊ homo cōmunis nō ſunt alique ſb̓ein rerum natura: ſed hanc cōmunitatē habet forma aīalis vl̓ hoīs ẜm ꝙ eſt in intellectu qui vnāformā accipit in multis cōmunē inquātum eamſubſtrahit ab oībus indiuiduantibuſ. Alio modopōt conſiderari vniuerſale .ſ. ip̄a naͣ cui intellectrōnem vniuerſitatis attribuit: ⁊ ſic vniuerſalia:vt genus ⁊ ſpecies ſb̓as rerum ſignificant ⁊ p̄dicantur in quid. Animal .n. ſignificat ſb̓am eius d̓quo predicat̉ ⁊ ſimiliter homo. ⁊ hoc eſt quod dicit ph̓s in predicamētis ꝙ genus ⁊ ſpēs pͥmaruꝫSarum ſunt ſubſtētie ſecunde. De vniuerſalibuſaūt accidentiū accipienda eſt alia rō quoniā taliavniuerſalia ⁊ qͣꝫtum ad reſpectuꝫ que habent inaīa: ⁊ qͣꝫtum ad reſpectum quē habent in ſuis inferioribus ſubſtātie nō ſunt: ꝓut ſubſtātia diuiditur contra accidens: ſed ſunt ſb̓a: ꝓut ſb̓a accipit̉ꝓ eſſentia in ſuis inferioribus. Unde qꝛ vniuerſalia accidentiū ſunt eſſentialia ſuis inferioribushoc modo poſſunt dici ſubſtātie. Utrum aūt vniuerſale ſit pͥus qͣꝫ ſingulare dicēdum ꝙ vniuerſale eē pͥus cōtingit dupliciter .ſ. vniuerſale ī eſſendo: ⁊ vniuerſale in cognoſcendo. ſi in eſſendo tūcvniuerſale accipit̉ ꝓ ſpē que eſt in aīa abſtracta acōditionibus maͣlibus que ſunt hic: ⁊ nunc forma⁊ figura. Et ſic iſto modo pꝫ ꝙ pͥus eſt ſingulare aquo abſtrahitur talis forma: ⁊ ſic eſt intelligēduꝫꝙ dicit̉ de aīa vniuerſale: aut nihil eſt: aut poſterius eſt. Alio modo ꝯſideratur vniuerſale: ꝓut ēforma realiter exiſtens in rebuſ: ⁊ hoc dupliciterAut enim refert̉ ad operationē nature: vl̓ ad intentionē. ſi pͥmo modo aut loquimur ⁊ vniuerſali ſpēi ſpecialiſſime: aut de ſuperiori ad ip̄am. ſide ſuperiori aut cōparatur ad ſuum ꝓpriuꝫ ſingulare quod mediate ꝯtinetur ab ip̄o. ſi ad ꝓpriumꝓut aīal cōꝑarat̉ ad hoc aīal ſic prius eſt in oꝑatōne naͣe hͦ aīal qͣꝫ aīal: qꝛ pͥus terminat̉ oꝑatio naͣe:ad hoc aīal qͣꝫ ad aīal eo ꝙ oīs oꝑatio eſt ſingularium. ſed vlterius cum habemus hoc aīal intellectus ꝯſiderans anteqͣꝫ deueniamus ad formamhoīs apprehēdit formā vniuerſalis in hoc indiuiduo .ſ. aīal. Sed vlt erius anteqͣꝫ operet̉ naturaad formā hoīs preceſſit aīal per ꝯſiderationem ītellectus: ⁊ hoc aīa ꝑ operationem naͣe: ⁊ iō ſi tūcformamus vniuerſale ſuperius ad ſingulare nōꝓprium vt aīal ad hunc hoīem ſic in operationenaturę vniuerſale p̄cedit ſingulare: ⁊ ſic pꝫ quidſſt dicēdum ſi loquamur de vniuerſali ſuperiori.
ſi aūt loquamur de vniuerſali inferiori: vt de ſpēſpecialiſſima ſic qͣꝫtum ad operationē nature ſingulare precedit vniuerſale: ſicut naͣ pͥus generatſortem qͣꝫ hominē. Si aūt referamus vniuerſaleqͣꝫtum ad intentōem naͣe: ſic adhuc diſtinguēduꝫeſt: qꝛ aut loquimur de vniuerſali ſuperiori: vt d̓genere: aut de inferiori: vt de ſpē ſpāliſſima. ſi loquamur de vniuerſali ſuperiori: vt de aīali qͣꝫtuꝫad intētionem naͣe vniuerſalē ſic dico ꝙ vniuerſale .ſ. aīal. ⁊ hoc aīal ſingulare ſuū ꝓpriū nō intendunt̉ a naͣ qꝛ ſi ſic ſtatim in ip̄o aīali ſua oꝑatio cerſaret: ⁊ nunqͣꝫ ꝑueniret̉ vſqꝫ ad ſortē: ⁊ ſic nihil ꝑfecte generaret̉. Si aūt de vniuerſali īferiori: vtde ſpē ſpāliſſima loꝗmur cū illud ſit pͥmo intētuꝫa nā ꝑticulari: dicēdum ꝙ intētione naͣe pͥus ē vl̓eqͣꝫ particulare: ⁊ hͦ eſt ꝙ ph̓s dicit in. 2. de aīa. nr̄av̓tus ineſt oībus que ꝑfecta ⁊ vt imꝑfecta vt aīaſgenerat aīal ⁊ planta plātaꝫ qͣꝫuis ip̄m eē diuinūꝑticipent ẜm ꝙ pn̄t. Oīa .n. illud appetūt ⁊ illiuscā agunt quecunqꝫ agut ẜm naͣm que itēdit ꝑ ſe eēdiuinū .i. ſempiternū ſicut ip̄emet exponit. Quātum ad oꝑationē naͣe ſic ſingl̓are eſt pͥus: ſicut naͣpͥus generat ſortē qͣꝫ hoīem: ⁊ ſic pꝫ quid ſit dicenduꝫ de vniuerſali qͣꝫtum ad eē ſuū. Si aūt loquamur de vl̓i qͣꝫtum ad cognitionē ſuā: hͦ pōt eē dupliciter: qꝛ eſt aliquid notiuſ quo ad nos ⁊ ē aliꝗdnotius ſimpliciter ſiue quo ad naͣm: qꝛ idē ē notiꝰẜm naͣm ⁊ ſimpl̓r. Simpl̓r aūt nota ſunt que ꝑ ſeſunt nota. Sunt aūt plus ꝑ ſe nota que plus hn̄t d̓entitate: qꝛ vnūquodqꝫ cognoſcibile eſt qͣꝫtuꝫ eſtens: magis aūt entia ſunt que ſunt magiſ in actuUn̄ iſta ſunt magis cognoſcibilia naͣ nō ꝙ naͣ magis cognoſcat ea: ſꝫ qꝛ ſunt nota ẜm ſe ⁊ ẜm naͣꝫ ꝓpriam. Sic igit̉ ſpēs ſpāliſſime ſunt notiores ẜꝫnaͣm: vtpote ꝑ ſe exiſtentes ⁊ diſtinctā habentescognitionem. Quod aūt cōpletū eſt actu eſt pͥusnaͣ ⁊ poſterius tꝑe. genera v̓o nota ſunt pͥora quoad nos ⁊ poſteriora quo ad naͣm: vtpote habētiacognitionē ꝯfuſam in potētia. Quod aūt eſt potētia eſt pͥus tꝑe. nā autē poſterius: ſicut ſunt generavniuerſaliora ⁊ in potētia ⁊ magis ꝯfuſa: qꝛ vniuerſalia ꝯtinent in ſe ſua inferiora in potētia ⁊ quiſcit aliquid in vniuerſali ſcit illud indiſtincte. tūcaūt diſtinguit̉ eius cognitio qn̄ vnūquodqꝫ eorūque continent̉ in vniuerſali in potentia ſemiactucognoſcunt̉. v̓bi gratia. Qui ſcit aīal nō ſit rōnaleniſi in potentia. Prius aūt contingit ſcire aīal qͣꝫhominē: ⁊ ſic intelligēdum eſt illud in pͥmo phyſicorum. aliquid pͥus eſt in potētia qͣꝫ in actu. Secundum hunc igit̉ modū quo ꝓcedimus de potentia ad actum. ⁊ de magis cōmuni ad minuscōmune: pͥus eſt quo ad nos ſcire aīal qͣꝫ hominē⁊ ſic intelligēdum eſt qd̓ dicitur pͥmo ph̓ycorumꝙ vniuerſalia ſunt nobis pͥus nota quo ad nos: etminus nota naͣe. Singularia aūt ecōuerſo: qꝛ ibi
erb: qO 3