Opuſculumquinquageſimū ſecūdum
feruās: nihil aūt hꝫ rōnem ꝯſeruātis aliū niſi pervirtutē ⁊ īfluentiā corꝑis celeſtis quā recipit ẜmꝙ eſt in determinato ſitu ⁊ īdeterminata diſtātiaEt h̓ ē cā quare aliꝗd hꝫ rōnem loci .ſ. ꝑ comparationē ad pͥmū locans. Quia v̓o locus īmobilis ē:ꝓpter hͦ mediū celi qd̓ ē centrū ⁊ vltima ſuꝑficiescorporis circularis que ē celū ſic ſe hn̄t ꝙ hͦ dicit̉ſurſum illud v̓o deorſuꝫ q̄ ſunt duę loci dr̄ie. Hecn. maxime manēt īmobilia. Cētrū ſemꝑ ē īmobile. Celū aūt lꝫ ſemꝑ moueat̉ tſ̄i ſemꝑ ē in eadē diſtātia ad nos. Hoc aūt ꝙ dictum ē de loco intelligimus de loco naͣli ꝗ eſt ꝯſeruatiuus corpoꝝ naͣlinmi: ⁊ iſte locus naturalis pͥmo debet̉ elemētis ⁊elemētatis ꝑ elemēta. Locus .n. naturalis ignisē ſuꝑficies ꝯcaua orbis lune q̄ manet ſemꝑ ī eadēdiſtantia ad ignē: ⁊ ideo dr̄ eſſe īmobilis. Locꝰ autē aeris eſt ſuꝑficies ꝯcaua ignis: ⁊ ſic de alijs ſuomodo. Locus aūt oīum elemētatoꝝ ē locus deorſum: qꝛ in omni elemētato dominat̉ terra ẜm qͣꝫtitatem. ¶ Cōtra ea que dicta ſunt pōt obijci ꝙſ. locus terre nō ſit vltimū aque nec locus aque ſitvltimū aeris: qꝛ vnūquodqꝫ corpus naturale mouet̉ ad locum ſuū: terra aūt nō mouet̉ ad ſuꝑficieaque ſed mouet̉ ad centrū: gͦ ſuꝑficies aque nō eſtlocus terre ſed potiꝰ centrū. ¶ Preterea ſi terramoueat̉ a loco ſuo aqua deſcēderet vt vult ph̓us.4. celi ⁊ mūdi. Et ſil̓r aer in locū aque ſi amoueretur aqua: ergo locus aque nō eſt ſuꝑficies cōcauaaeris: nec locus aeris eſt ſuꝑficieſ ꝯcaua ignis. qd̓eſt ꝯͣpͥus determinata. ¶ Pro ſolutione hoꝝ intelligendū ē ꝙ in loco nō eſt tm̄ ꝯtinentia locati: ſꝫeſt ibi virtus ꝯſeruās ⁊ formās locatuꝫ. Et ꝓpterhoc dicit Alpharabius ꝙ cā qͣre ex hac parte materie generat̉ terra ⁊ ex alia aqua vel aer vl̓ ignisnō eſt niſi locus cū virtute celeſti. Quia .n. frigiditas tanta qͣꝫta cauſat̉ ex diſtantia q̄ eſt ex orbe vſqꝫ ad centrū inuenit hanc partē materie ī loco terre ꝓpter hoc inſpiſſat eam inſpiſſatiōe vehemētiita ꝙ expͥmit ex ea humidum ⁊ facit elementū ſiccum ⁊ frigidū qd̓ eſt terra. Frigiditas v̓o īſpiſſansmaͣm ſic tamē ꝙ nō eſt ex ea expͥmens humidumſed faciēs ad ſe fluere generat aquā: ⁊ hec frigiditas eſt ſolū in tanta diſtātia qͣꝫta eſt locus aque aborbe. Caliditas .n. nō ꝯſumens humidū ſed ſecūcōpatiens generat aerē: que ꝗdem caliditas cauſat̉ ab orbe in tanta diſtātia que ē eius ad locumaeris. Ignis .n. cum ſit ſūme calidus generat̉ ī locō īmediato ſpere lune ex motu diſgregante ⁊ calefaciente mam. ¶ Hoc ſuppoſito intelligendūeſt ꝙ motus locati nō eſt ad ip̄am ſuꝑficiem locātis ꝓpter ſuꝑficiem ſed ꝓpter virtutē ꝯſeruatiuā:⁊ formatiuā locati. Et ideo cū virtꝰ formatiua terre ſit frigiditas que cauſat̉ ex tanta diſtātia ad pͥmū calefaciēs qd̓ ē celū ⁊ inchoatio huius virtutis ē in ꝯcauo aque: perfectio aūt eius ē in centro
ideo terra mouet̉ ad centrum ⁊ nō ad ſuperficieꝫaque: ⁊ inde eſt ꝙ terra ē ſimpl̓r grauis. Uirtꝰ aūtformatiua ignis ē caliditaſ ꝑfecta q̄ ē cōpleta ī cōcauo orbis lune: propter qd̓ ignis ē ſimpl̓r leuis.Uirtus aūt formatiua aeris īcipit in ꝯcauo ignis⁊ deficit in ꝯuexo aq̄: ꝑfecta aūt ē in medio: ⁊ ſic ēde aqua ſuo modo: ⁊ ideo motꝰ aque ē aterra ⁊ abaere ad mediū eius: ⁊ motus aeris ẜm naͣm ē abaqua ⁊ igne ad mediū locū: ꝓpter qd̓ aqua ⁊ aer n̄ſunt ſimpl̓r leues neqꝫ graues ſed ī reſpectu. Sicigit̉ pꝫ cā quare terra mouet̉ deorſuꝫ ſimpl̓r ⁊ nōad cōcauū aque lꝫ ſit locus eius: qꝛ h̓ facit virtusformatiua que ē in loco ꝓpter quā vnūquodqꝫ locatum mouet̉ ad locū ſuū. ¶ Ad aliam rōneꝫ rn̄det alpharabius ꝙ motus aeris ad locum terre:nō eſt motꝰ naturalis aeris vel aque: ſed ē violentus: qd̓ pꝫ qꝛ eſt corruptiuus vtriuſqꝫ. Nam cumaqua mouet̉ ad locum terre inſpiſſat̉ ⁊ frigiditate ipſius loci maiori inſpiſſatione qͣꝫ requirat̉ adformam aque vnde ꝯuertit̉ in terraꝫ. Similitercum aer deſcēdit ad locum aque infrigidat̉ a frigidatione loci illius ⁊ ꝯuertit̉ in aquaꝫ. Qualiteraūt hoc nō obſtante aqua dicatur frigida pͥmo etterra nō: qͣꝫuis cauſet̉ ex maiori frigiditate: pꝫ exſecundo de generatione.¶ Quomodo vltima ſpera ſit in loco.X his q̄ dicta ſunt de loco ꝙ locus eſt vltiemuꝫ ꝯtinentis ꝯcludere poſſumus ꝙ corpus cui ineſt aliꝗd extra ip̄m ꝯtinens taleeſt in loco. Cui aūt nō eſt corpus extra ꝯtinēs ip̄mtale in loco nō eſt: tale aūt eſt vnum ſolum .ſ. vltīaſpera: ꝓpter quod vltima ſpera nō videt̉ eſſe ī loco. ¶ Sed hic eſt dubitatio cum nihil videaturmoueri in loco niſi ſit in loco: ſi vltima ſpera noneſt in loco: motus eius nō erit localis: quod eſt inconueniens. ¶ Propter hanc rōnem ⁊ quaſdaꝫalias Ioannes grāmaticus dixit locum nō eē terminum ꝯtinentis ſed ſpatium quod eſt infra terminos corporis continentis. Unde dixit celū perſe eſſe in loco ⁊ per ſe moueri in loco: qꝛ per ſe dixit ipſum eſſe in tali ſpacio. ¶ Iſtud nō poteſt habere veritatem ẜm ea que determinata ſunt deloco: cum oſtenſum ſit ꝙ locus non eſt ſpatium: ſꝫterminus ꝯtinentis. Eſt etiam cōtra intentioneꝫph̓i ꝗ dicit celū nō eſſe in loco ꝑ ſe ſed ꝑ accidens.Propter qd̓ dixit Alex. celum nō eſſe in loco necper ſe nec per accidēs nec moueri in loco quia nōeſt de ratione corporis: vt ſit in loco cū locus nonponatur in diffinitiōe corporis. Quia tamē oportet omnem motum ꝯtineri ſub aliqua ſpecie motus: ideo Auicē. ſecutus eum dixit motu celi noneē in loco: ſed in ſitu vel ad ſitū. Hec eſt ꝯͣ intētionē ph̓i. 5. ph̓ycoꝝ: vbi dicit motū tm̄ eē in tribusgerieribꝰ .ſ. qͣꝫtitate: qualitate ⁊ vbi. Sed ꝙ illudſit falſum pꝫ qꝛ ad nullū genus eſt motꝰ cuius ſpe