De naturaloci.
¶ Incipit opuſculum ꝗnquageſimum ſecunduꝫeiuſdem de natura loci.Dſciendū naturaloci ꝯſiderare opꝫ ꝙ non quereret̉locus niſi eſſet aliꝗs motus ẜm locum. Sic .n. ex trāſmutatione diuerſarū formaꝝ circa maͣm ſcimmateriā eſſe aliud ab oībus formis. ſic ex trāſmutatione diuerſoꝝ corpoꝝ circa eūdem locū ſcimlocū aliꝗd eſſe tanqͣꝫ receptaculū corpoꝝ aliud aboībus corporibꝰ. Locus aūt naͣlis nō noīat ſolumaliꝗd ꝯtinens ſed ꝯtinens ⁊ ꝯſeruās ⁊ formās locata: ꝓpter quod vnūquodqꝫ corpus naturalitermouet̉ ad locū ſuū tanqͣꝫ ad ꝯſeruatiuū eē ſui. Locus v̓o ẜm id quod ē nec materia ē nec forma locati: qꝛ materia ⁊ forma nō ſeparant̉ a re: locꝰ aūtſeparabilis eſt a locato: nec ēt ſpatiū dimēſionatūinfra terminos corporis ꝯtinētis exiſtēs: qꝛ nihileſt īfra terminos corporis ꝯtinentis circūſcriptamagnitudine corporis ꝯtenti. Cuiꝰ rō eſt qꝛ ſi circūſcripta magnitudine corꝑis ꝯtenti eēt aliquodſpatiū īfra terminos corporis ꝯtinentis tale eſſetdimenſionatū longitudine: latitudine: ⁊ ꝓfunditate: dimenſiones aūt ſunt accn̄tia cum ſint qͣꝫtitates: gͦ nō pn̄t eſſe in ſubiecto niſi ī corpore. Si gͦeēt aliquod ſpatium īfra terminos corporis continentis p̄ter magnitudinē corporis ꝯtenti: ſequitur ꝙ eſſet aliquod accn̄s ſine ſubiecto qd̓ eſt impoſſibile. Locus gͦ neqꝫ ē materia neqꝫ forma neqꝫ ſpatium īfra terminos corporis ꝯtinentis ꝯtētum. Ꝙ nō ſit ſpatium ꝓbat̉ aliter ſic: qꝛ ſi locuseſſet ſpatium īfra terminos corporis ꝯtinētis ſeꝗtur ꝙ infinita loca eſſent ſimul ſicut deducit ph̓s:qꝛ cū aer ⁊ aqua ⁊ quodlibet corpus ⁊ q̄libet ꝑtescorporis habeāt ꝓprias dimēſiones ⁊ ꝓprias diſtantias: idē faciūt oēs partes ī toto qd̓ tota aquain vaſe. Quia ẜm poſitioneꝫ eoꝝ ꝗ tenēt ſnīam deſpatio ꝙ ſit locus: cū aqua eſt in vaſe p̄ter dimenſiones aque: ſunt ibi alie dimēſiones ſpatij penetrātes dimēſiones aque. Conſtat aūt ꝙ eodē modo pars ꝯtinet̉ ī toto ſicut aqua ī vaſe: niſi ꝙ locatum eſt diuiſum a loco: pars aūt non eſt actu diuiſa a toto. Si gͦ diuidat̉ pars a toto: p̄ter dimenſiones partis eſſent ibi alie dimenſiones totiꝰ penetrātes dimēſiones partiū. Manifeſtū ē aūt ꝙ diuiſio nō facit de nouo eſſe ibi dimēſiones: ſꝫ p̄exiſtētes diuidit. Sicut aūt poſt diuiſionem ſunt ibialie dimēſiones totiꝰ penetrātes dimēſioneſ partium: ſic erūt an̄ diuiſionē. Quot gͦ partes ꝯuenitacciꝑe in aliquo toto quaꝝ vna ꝯtinet aliā tot erūtdimēſiones ſe inuicē penetrātes: ſꝫ in aliquo totoꝯtinuo ē acciꝑe īfinitas partes quaꝝ vna cōtinettiiā eo ꝙ quodlibet totū ꝯtinuū diuiſibile ē in infinitū: gͦ in aliquo toto ꝯtinuo erūt īfinite dimenſio
nes ſe īuicē penetrātes. Si gͦ dimēſiones ſunt locus ſequit̉ ꝙ īfinita loca ſt̓ fimul: qd̓ eſt īpoſſibile.Ex quo gͦ locus nō ē maͣ nec forma nec ſpatiū: ſeqtur ꝙ ſit quartū .ſ. terminꝰ corporis ꝯtinētis. Locaūt nō ſolū eſt terminꝰ corꝑis ꝯtinētis ſꝫ ēt eſt īmobilis: ⁊ hāc īmobilitateꝫ ꝗdā ītelligūt eē reſpectulocati. Locus .n. lꝫ moueat̉ motu ꝯtinētis: qꝛ eiuſvltimū ē: nō tn̄ mouet̉ motu locati. Iſtud ē īſufficiēter dictū nec ē ẜm mētē ph̓i: ꝗ vult ꝙ ſicut vasē locus mobilis: ita locus ē vas īmobile. Maiorem gͦ īmobilitatē opꝫ dare loco naͣli qͣꝫ vaſi. Cuꝫergo vas ſit īmobile motu eiꝰ qd̓ ē in vaſe ⁊ locusſit magis īmobilis qͣꝫ vas: ſequit̉ ꝙ locus nō ſit īmobilis motu ꝯtēti ſꝫ ēt ꝯtinentis. Et ꝯfirmat̉ ꝙcirca aliqd̓ ꝯtētū manens īmobile puta circa domū vel arborē ꝯtingit mutationē fieri ꝯtinētis puta aeris. Si gͦ locus moueret̉ motu ꝯtinētis ſeꝗt̉ꝙ idē manēs īmobile fieret ī diuerſis locis: ꝙ etīpoſſibile. Locus gͦ nō ſolū ē īmobilis motu locati ſꝫ ēt motu ꝯtinētis. Propter qd̓ dic̄ ph̓s ꝙ ſi nauis ſit in aqͣ fluuij q̄ mouet̉ magis vtit̉ ea tāqͣꝫ vaſe qͣꝫ ſicut loco ꝯtinēte. De naͣ .n. loci ē ꝙ ſit īmobilis. Un̄ totꝰ fluuius ꝗ ẜm ſe totū ē īmobilis magisdꝫ dici locꝰ nauis qͣꝫ h̓ aqua q̄ fluit ⁊ mouet̉. Totn. fluuius nō ē locuſ ꝓprius nauis ſꝫ cōis: ⁊ iō locūꝓpriū nauis ī fluuio opꝫ acciꝑe ꝑ cōparationē adtotū fluuiū ꝗ ē īmobiliſ. Eſt gͦ acciꝑe locū ꝓpriū influuio nō ẜm hāc aquā q̄ fluit ⁊ mouet̉: ſꝫ ẜm ordinē ⁊ ſitū quē hꝫ ad totū fluuiū ꝗ ꝗdē ordo ⁊ ſitꝰ manet ī aqua ſuccedēte ꝗ erat ī aqua recedēte reſpectu totiuſ fluuij. Ꝙͣuis .n. aqua maͣl̓r fluat tn̄ quiamanet idē ordo ⁊ ſitꝰ reſpectu totiuſ fluuij manetēt idē locus. Et ẜm hūc modū debemꝰ ītelligere:ꝙ extremitates corpoꝝ naͣlium ſint locus .ſ. ꝑ cōparationē ⁊ ordinē ⁊ ſitū quē hn̄t ad totū corpꝰ ipſius celi: qd̓ ē pͥmū ꝯtinēs ⁊ ꝯſeruās ⁊ locans. Quāuis .n. moueat̉ ſuꝑficies aeris vel aq̄ ẜm ꝙ ē vltimū huiꝰ corꝑis vel illiꝰ ſuccedit tn̄ aliud corpꝰ qd̓eūdē ſitū ⁊ ordinē ẜm naͣm hꝫ ad pͥmū ordinās ſiue locans qd̓ ē celū ꝓpter qd̓ manet idē locus numero. Un̄ ceſſat obiectio quā faciūt aliꝗ ſic. Locꝰeſt vltimū ꝯtinentis: ſꝫ ꝯtinens mouet̉ gͦ locꝰ mouetur. Hec .n. rō bn̄ ꝓcederet ſi vltimū ꝯtinentisẜm ꝙ h̓ ꝯtinētis ē: eēt locus. Hoc aūt nō ē veꝝ: qꝛnihil hꝫ rōnem loci vl̓ locantis niſi ꝑ cōparationēad pͥmū locans. Ꝙ aūt diuerſitas ſuꝑficieꝝ nonpediat vnitatē loci pꝫ: qꝛ vni locato ẜm numeruꝫcorreſpōdet vnꝰ locus ẜm numerū ſimul ⁊ ſemelSꝫ baculus vnꝰ dimidius exiſtēs in aqͣ ⁊ dimidius ī aere ē aliquod vnū locatū ẜm numeꝝ: ge ī aliquo vno loco ẜm numeꝝ: ſꝫ ē ī diuerſis ſuꝑficiebꝰaeris ⁊ aque: ergo diuerſitas ſuꝑficieꝝ non īpeditvnitatē loci. Initas gͦ loci accipienda ē ẜm ordinē ⁊ ſitū ad pͥmū locans. Et cā oīuꝫ iſtoꝝ ē: qꝛ ſicutdem̄ ē pͥus: locus nō ſolū ē ꝯtinēs ſꝫ eſt ꝯtinēs ⁊ cō