O puſcū. xlviii. et. xlviiii.Opuſ. l. de ſen. re. ſin.
modo vt ēt nō neceſſariū. De hijs aūt duobꝰ modis dr̄ ꝯtingēs equoce: ſicut de duobꝰ ſignis ſignificatis. Alio mō capit̉ vt ſtat in ſua cōitate non reſpiciēs hͦ vel aliud tm̄ ſꝫ indifferēter vtrūqꝫ: nō tn̄ꝙ ſit tertiū ſignificatū. Et hͦ modo captū dr̄ ꝯtingēs poſſibile ſeu ẜm rōnem ſue cōitatis. Sic̄ clarius loquēdo: aīal pōt capi t̓ribꝰ modis. Uno modoprōnali: alio moꝓ irrōnali ⁊ iſti duo modi ſūteiꝰ dr̄ie. Tertio mō pōt ꝯſiderari nō ꝓ hoc aūt ꝓ illotm̄ ſꝫ ꝓ ſua forma vl̓i inqͣꝫtū .ſ. ē aīal ſolū. Ꝙ aūtneceſſariū ſit ꝯtingēs ꝓbat ph̓s ī libro pyer. Qūoaūt hoc ſit ſic pōt on̄di. De rōne ꝯtingētis qd̓ dr̄ d̓neceſſario ⁊ nō neceſſario ē ſolū ꝙ hēat potētialitatē ad eē ſine poſitiōe alteriꝰ dr̄ie ſicut dr̄ d̓ genere. Utrūqꝫ aūt dictoꝝ hꝫ hāc potētialitatē lꝫ equoce: qꝛ neceſſariū hꝫ poſſibilitateꝫ ſemꝑ actui ꝯiunctā: aliud v̓o diſtantē ab actu: iō vtrūqꝫ dr̄ ꝯtīgēs.Hoc aūt neceſſariū duas hꝫ ſpēs. Una ē ꝯtingenſnatū qd̓ quidē hꝫ cām qͣre poſſit eē. Sꝫ qꝛ talis cāaliqn̄ īpedit̉ ē nō neceſſariū: ſicut caneſcere ī ſenectute. Alia ē ꝯtingēs īfinitū .i. īdeterminatū vel īcertū ſiue ad vtrulibet. Dicit̉ aūt ſic qꝛ nullā cāmhꝫ quare magis ſe hēat ad vnā partē qͣꝫ ad aliā: ſicut hꝫ ꝯtingēs natū. Equal̓r .n. pōt eſſe ⁊ non eſſe.Et de iſto dicit Ariſtoteles in libro peryer. ꝙ nōſequitur ad neceſſarium. Iinis.¶ Explicit opus beati Thome aquinatis de natura ſyllogiſmoꝝ.Opuſculū qͣdrageſimū octauuꝫ ẜm magiſtruꝫpetrū de bergamo ī tabula ſua ē ſūma totiꝰ logice. Quē tractatū multꝭ laboribꝰ queſitū nullibi potuimus īuenire: ſꝫ nec eiꝰ initiū magiſter petrus d̓bergamo p̄dictꝰ īter opuſcula ponit: qͣꝫuis ip̄m hͦin loco in ſua tabula allegauerit. Signū ē aūt ꝙ ētad eius manus non ꝑuenerit.¶ Incipit opuſculuꝫ. 49. eiuſdē de ſenſu reſpectuſingulariū ⁊ intellectu reſpectu vl̓ ium.Irca cōſiderationem ſenſus quare ſit ſingulariū ⁊ ītellectus vl̓ium ⁊ qūo vl̓ia ſint inaīa: ſciēdū ē circa pͥmū ꝙ ſenſus eſtvirtus in organo corꝑali: ītelleetaūt ē virtꝰ penitꝰ īmaͣlis ⁊ nō ē actus alicuiꝰ organicorꝑalis. Unūquodqꝫ aūt recipit̉ ī aliquo ẜꝫ modū ſui. Oīs aūt cognitio ſit ꝑ hͦ ꝙ cognitū ē aliquomō ī cognoſcēte .ſ. ẜm ſil̓itudineꝫ: nā cognoſcēs inactu ē ip̄m cognitū ī actu. Opꝫ gͦ ꝙ ſenſus corꝑal̓rrecipiat ſil̓itudinē rei q̄ ſentit̉. Intellectꝰ aūt recipit ſil̓itudinē eiꝰ qd̓ ītelligit īmaͣl̓r ⁊ incorꝑal̓r. Indiuiduatio aūt naͣe cōis in rebꝰ maͣlibꝰ ⁊ corporalibus ē ex maͣ corꝑali ſub determinatis dimēſionibus ꝯtēta: vl̓e aūt ē ꝑ abſtractionē ab huiuſmōi
maͣ ⁊ mālibꝰ ꝯditionibꝰ indiuiduātibꝰ. Pꝫ gͦ ꝙ ſimilitudo rei q̄ recipit̉ in ſenſu repn̄tat rē ẜm ꝙ eſtſingularis: ſꝫ recepta in ītellectu repn̄tat rē ẜꝫ rōnem nature vl̓is. Et inde ē ꝙ ſenſus cognoſcit ſingularia ītellectꝰ aut vl̓ia quoꝝ ſunt ſcīe. ¶ Circaſcd̓ꝫ ſciēdū ē ꝙ vl̓ pōt capi dupl̓r. Uno mō ꝓ ip̄anatura cōi vt ſubiacet intētioni vl̓itatis: alio mōꝓ ip̄a intētione ẜm ſe: ſicut albū pōt dici illud cuiaccidit eſſe albū: vl̓ ip̄m ẜm ꝙ iā ſubeſt albedini.Ip̄a aūt natura cui accidit ītētio vl̓itatis puta natura hoīs hꝫ duplex eē. Unū ꝗdē maͣle ẜꝫ ꝙ ē ī maͣnaturali: aliud aūt īmaͣle ẜm ꝙ ē in ītellectu. Primo ꝗdē modo nō pōt ei adueuire intētio vl̓itatisqꝛ ꝑ materiā īdiuiduat̉. Aduenit gͦ vl̓is intentioẜm ꝙ abſtrahit̉ a materia īdiuiduali. Nō pōt aūtabſtrahi a materia īdiuiduali real̓r ſicut platonici poſuerūt. Nō .n. ē homo niſi ī his carnibꝰ ⁊ ī hisoſſibꝰ ſicut ph̓s ꝓbat. 7. meth. Relinꝗt̉ gͦ ꝙ naͣ humana nō hꝫ eē p̄ter pͥncipia īdiuiduātia niſi ī ſolointellectu. ¶ Nec tn̄ ītellectꝰ ē falſus dū app̄hendit naͣm cōem p̄ter pͥncipia īdiuiduātia ſine ꝗbuſeē nō pōt ī reꝝ natura. Nō .n. app̄hēdit ītellectꝰ ꝙnaͣ cōis ſit ſine pͥncipijs īdiuiduatibꝰ: ſꝫ app̄hēditnaͣm cōem nō app̄hendēdo pͥncipia īdiuiduātia ⁊hͦ nō eſt falſuꝫ. Sicut ſi ab hoīe albo ſeparet̉ albedo hͦ modo ꝙ ītellectꝰ ītelligat eū nō eē albū eſſetapp̄hēſio falſa. Si aūt ſic ſeparet̉ albedo ab hoīealbo ꝙ app̄hēdat̉ hō nō app̄henſa albedine nō eētapp̄henſio falſa. Nō .n. exigit̉ ad veritatē app̄henſionis ꝙ ꝗ app̄hēdit rē aliquā app̄hēdat oīa q̄ rei īſunt. Sic gͦ ītellectꝰ abſqꝫ falſitate abſtrahit gena ſpēbus inqͣꝫtum ītelligit naͣm generis non ītelligēdo dr̄ias. Et ſil̓r abſtrahit ſpēm ab īdiuiduis inqͣꝫtum ītelligit naͣm ſpēi nō ītelligēdo pͥncipia īdiuiduātia. Sic gͦ pꝫ ꝙ nature cōi nō pōt attribui intētio vl̓itatis niſi ẜm eē qd̓ hꝫ in aīa ⁊ in intellectuSic gͦ ſolū ē vnū de multis ꝓut ītelligit̉ p̄ter pͥncipia īdiuiduātia: ⁊ vnū in multis vt ī īdiuiduis vl̓inferioribꝰ q̄ in ſuꝑiori ſunt vnū. Un̄ relinquitur ꝙvl̓ia ẜm ꝙ vl̓ ia nō ſunt niſi in aīa. Ipſe aūt natureꝗbus accidit intētio vl̓itatis ſūt in rebꝰ. Et ꝓpterhͦ noīa cōia ſignificātia naͣs ip̄as p̄dicant̉ de īdiuiduis: nō autem noīa ſignificantia intētiōes. Sortes .n. ē homo ſed non ē ſpeciēs.Finis.¶ Explicit opuſculū. 49. diui Thōe aꝗnatꝭ d̓ ſenſu reſpectu ſingulariū ⁊ ītellectu reſpectu vl̓ium.¶ Incipit opuſculū. 5o. eiuſdē de inuētōe medij.Uoniā princip iuſyllogizandi vnāquēqꝫ propoſitioqnem ē medius terminus: ideo vtpoſſumus habere moduꝫ ſyllogizādi ad vnāquāqꝫ propoſitionemde inuctione medij termini nūc eſt determinādūCum igitur propoſitionum alia ſit vniuerſalis: