Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumquadrageſimū quintum.

te: ideo menſurant̉ alia ⁊ alia mēſura in eo ꝙ ſtās⁊ fluens. Et ideo nūc eternitatis quod eſt menſura rei vt ſtans ⁊ nunc temporis quod eſt meuſura rei vt fluēs de neceſſitate differunt ab inuicē. Explicit opuſculū quadrageſimū quartū beati Thome de aqno de natura temporis. Incipit opuſculuꝫ quadrageſimū ꝗntū eiuſdeꝫde pluralitate formarū beati Thome.Uoniam ſanctū.eſt honorare veritatem preceteriſamicis vt dicit ph̓s in pͥmo ethycoꝝ: ideo virtuoſi homines nō dimittūt ꝓpter veritateꝫ amicis diſplicere ea que ꝯͣria reputant veritati reprobādo.Sed plerūqꝫ verum a falſo nō recte diſcernēteseo ꝙ quedā falſa ꝓbabiliora ſunt quibuſdam veris falſum qn̄qꝫ iudicant verum ꝓpter apparētiāveri: ac ꝑ hoc dum putāt falſum ꝓſequi ip̄ꝫ tanqͣꝫamicū ꝓſequūtur ⁊ repugnāt veritati. Inter veritates ſi ꝗdem de pͥncipijs nature veritas de vnitate forme in vno indiuiduo ad plurimas ſe extēdit veritates quā agnoſcūt aliqui ſed ip̄am eē falſitatem putātes tractauerunt irreuerenter ⁊ penitus repudiauerunt. Ꝙ v̓o ex eius cognitiōe multa depēdent ꝯſequentia expediēs videt̉ ip̄aꝫ manifeſtare amatoribus veritatis vt ab eis agnita:nō amplius impugnet̉ ſed potius tanqͣꝫ precipuaamica honoret̉: ipſi aūt per eius cognitionem acvidēduꝫ multas veritates illuſtrent̉. Nec tamēoportet nouas adducere rōnes ad ſui manifeſtationem: ſed ſufficiat ad p̄ſens quaſdam rationescōmunes in ſcriptis adductas cōtra cauillatiōesfortificare auctoritatibus .ſ. ph̓i ⁊ ſui cōmentatoris eas ꝯfirmare: ⁊ tādem rōnes diſſoluere q̄ mētes aliquoꝝ ligant ne dictam videant veritateꝫ.Oſtendit̉ aūt ꝓpoſitum tribus vijs ad preſens Prima ſumit̉ ex diſtinctione formarum a ſe īuicem. Scd̓a ex rōne entitatis. Tertia ex ratiōevnitatis. Scd̓m pͥmam viam arguit̉ cōmuniter qꝛ forme rerum ſunt ſicut numeri ⁊ figure qͣꝫtum ad hoc ꝙ vna forma addit ꝑfectioneꝫ ſuperaliam ſicut vnus numerus addit ſuper alium etſicut vna figura ſuper aliā ⁊ virtute continet ip̄aꝫforma ergo perfectior virtute cōtinet formā imperfectiorem: poſita ergo forma perfectiori ſuꝑfluit ponere imperfectiorem: cum ergo in natura nihil ſit ſuperfluū nō permittit natura ꝙ in eodem cōpoſito ſint due forme quarum vna ſit perfectior alia. Ad huius rōnis euidentiam conſideradum eſt ꝙ forme ſubſtātiales non diſtinguūtur ab inuicem ſicut diſtiuguuntur calor ⁊ ſapor q̄ſunt diuerſoꝝ generum ph̓yce loquendo: ſed oēsſormne materiales diſtinguūtur ſicut figure q̄ ſunt

uadrageſimū quintum.eiuſdeꝫ generis ph̓yci. formet̉ ergo pͥncipalis rōſic. Impoſſibile eſt duas formas eiuſdem generis phyſici ſimul ꝑficere idem ſubiectum ſed oēsforme ſb̓ales ſunt eiuſdem generis phyſici: ergoimpoſſibile eſt duas formas ſubſtātiales ſimul ꝑficere eādem materiā. Huius rōnis pͥmo declaranda eſt ſecūda ꝓpoſitio: qꝛ eius declaratio vtilis eſt ad oſtenſionem pͥme. Probat̉ aūt tripliciter. Primo ꝗdem ꝑ trāſmutationem formarum ab inuicem. Ille enim forme ſunt eiuſdē generis ph̓yci inter quas eſt trāſmutatio per ſe: itaſ. ꝙ vna ſit terminus a quo per ſe nō autem ꝑ accidens .ſ. cum adiunctione ſui cum termino a quo⁊ alia ſit terminus ad quem per ſe non per accn̄sex hoc ꝙ adiungit̉ alicui alteri. Verbi gratia. Qn̄album mutat̉ in nigrum ſi illud et mutet̉ in dulce eſt tranſmutatio albi in dulce per accidens: ſꝫalbi in nigrū per ſe ⁊ hoc ideo qꝛ album ⁊ nigrumſunt in eodē genere. Ande dicit ph̓s decimo methaphyſice ꝙ ea que ſūt diuerſa genere nō habētviam .i. trāſmutationem ad īuicē: nūc autē interformas ſb̓ales per ſe ē trāſmutatio. Et hoc manifeſtum ē de formis quas oēs ꝯcedunt eſſe ſpecificas. In talibus .n. manifeſtū eſt ꝙ vna abijcit̉ in īductione alterius: ⁊ hoc nō eſt ꝑ accn̄s ad īductionem ⁊ abiectionem aliarū que ſunt termini trāſmutationis ꝑ ſe: ſicut ꝑ ſe ſit ignis ex aqua vel ecōuerſo vel pluuia ex vapore. Non .n. generatio q̄ ēin ſubſtātia eſt per ſe ex aliquo accidente vt ex albo: vel ēt que eſt per ſe terminat̉ ad aliquod accidens: puta ad nigrū. Relinquit̉ ergo ꝙ ſit per ſe īter duas formas ſb̓ales quaꝝ vna abijcit̉ ⁊ alia īducit̉. Omnes ergo forme ſb̓ales ſunt eiuſdē generis. Si v̓o ponant̉ alique forme q̄ nō ſint ſpecifice ſicut aliqui ponunt in homine formaꝫ corporis aliam ab anima: adhuc ꝯportebit ꝑ illam rōnem ponere talē eſſe eiuſdē generis cū alijs q̄ ſūtſpecifice eo ꝙ inter illas formas ⁊ formas ſpecificas eſt per ſe trāſmutatio. Corpus .n. hoīs quodpoſt mortem putreſcit reſoluit̉ in elemēta. Fit .n.corpus tale ex ſemine ⁊ ſemē ex alimēto ⁊ alimētum ex elemētis. Ex eiſdem enim nutrimur ⁊ ſumus. forma ergo corporis ē eiuſdem generis cūformis elementoꝝ. Iorme aūt elemētoꝝ ſūt eiuſdem generis cum alijs formis ſpecificis: ergo etforma corporis in aīali ē eiuſdem generis vl̓ itercum alijs formiſ ſpecificis. Preterea ꝙ nō ſitinſtātia in aliqua forma materiali qͣꝫtum ad hocoſtendit̉ ꝑ hoc ꝙ in ſubſtantijs ſemper generatiovnius ē corruptio alterius ⁊ econuerſo vt dic̄ ph̓sin libro de generatione ⁊ corruptione vbi d̓terminat de generatione ⁊ corruptione in vniuerſali.Uniuerſaliter ergo int̓ formas ſb̓ales ē trāſmutatio ſic ꝙ in īductione vniꝰ ē abiectio alteriꝰ ⁊ econuerſo: talis aūt īductio ⁊ abiectio non pōt eſſe per