temporDe

eo ꝙ in ſe ip̄a manens nihil ſui hꝫ extra ſe. ¶ Adalind cum dicit̉ ꝙ omnis menſura certificat aliquam qͣꝫtitatem. Dicēdum ꝙ nō ē vniuerſaliterverum niſi accipiat̉ qͣꝫtitas valde large ꝓ qͣꝫtitate virtutis ⁊ magnitudinis. Licet aūt pͥma cauſanon habeat qͣꝫtitatem magnitudinis: hꝫ tamē qͣꝫtitatem virtutis ⁊ hoc ſufficit. ¶ Ad aliud cū dicitur illud quod vno modo ſe habet nō mēſurat.Dicendum ꝙ verum eſt ꝙ non menſurat vt numerus ſed vt vnitas vnde eternitas magis dicēda eſt vnitas rei eterne qͣꝫ numeruſ. ¶ Nūc ergoconſiderādum ē ꝗd ſit eternitas. Ad quod ſciēdūꝯſiderādum eſt ꝙ eternitas dicit interminabilitatem quādam. Dicitur .n. eternum quaſi extraterminos exiſtēs. Sicut aūt dicit ph̓s. 8. ph̓ycoꝝin omni motu eſt aliqua generatio ⁊ aliqua corruptio inqͣꝫtum mobile d̓ſinit eſſe in termino a quo⁊ incipit eē in termino ad quem. Ex hoc pꝫ ꝙ oīsmutabilitas repugnat eternitati. Includit gͦ eternitas nō ſolum interminabilitatē eſſendi ſed etiāīmobilitatem. Ex motu aūt cauſat̉ pͥus ⁊ poſteriin tēpore. Et ideo cum motus repugnet eternitati: ex ꝯſequenti repugnat ei habere pͥus ⁊ poſteriꝰPropter quod Boetius diffinit eternitatem dicens. Eternitas eſt īterminabilis vite tota ſimul⁊ ꝑfecta poſſeſſio. Quecūqꝫ ergo cū indeficientiaeſſendi habēt īmobilitatem ⁊ ſunt abſqꝫ ſucceſſione tēporali ip̄a dicunt̉ eſſe eternaliter ⁊ mēſurantur eternitatē. Unde a ꝗbuſdaꝫ diffinitur eternitas ꝙ ē mora ⁊ nō mora tꝑis: ſed dicit̉ mora eſſendi. i. indeficiētia. Spacium v̓o dicit̉ eo ꝙ ambittotū eſſe īdeficiēs. Continuū v̓o dicit̉ nō eo ꝙ habeat partes: ſed qꝛ nunqͣꝫ deeſt nunqͣꝫ defuit nunquā deerit: non interſectū v̓o dicit̉ qꝛ non hꝫ partes que exeāt de potētia ad actum ſicut tēpus cuius pars pͥor preterijt ⁊ pars poſterior futura eſt.Propter quod dicit Boetius ꝙ nūc ſtans ⁊ nonfluens cauſat eternitatē. ¶ Occaſione huius dubitant aliqui quomodo verba p̄teriti tēporis ⁊ futuri verificant̉ de deo. Ad quod dicēduꝫ ē ꝙ eternitas ē menſura rei īdeficientis ſicut dictum eſt.Huic tn̄ accidit ꝙ cōꝑaret̉ ad p̄teritum vel futuꝝ⁊ hāc comparationē vel cōcomitantiā ex indeficientia eius cauſatam dicunt verba p̄teriti ⁊ futuritemporis. Unde pͥma cauſa dicit̉ fuiſſe in p̄terito qꝛ in toto tꝑe preterito nunqͣꝫ defuit: ⁊ dicit̉ fore in futuro qꝛ nunqͣꝫ deerit. ¶ Ex hijs que dictaſunt pōt aſſignari differētia inter eternitateꝫ: euū⁊ tempus: qꝛ eternitas eſt menſura rei incōmutabilis nō recipiētis vices in oꝑationē: euū autē eſtmēſura rei cuius eſſe ē incōmutabile: quod tamērecipit vices in ſuis oꝑationibus: tp̄s vero ē mēſura rei ẜm oēm modum mutabilis ⁊ ſucceſſiue.Conſtat aūt ꝙ eternū quod īmutabiliter ſe habetcauſa ē eui eterni quod incōmutabiliter ſe habet

qͣꝫtum ad eſſe: recipit tn̄ vices in ſuis operationibus: ⁊ ſimiliter euiternū cauſa eſt temporalis. Etſicut eſt in hijs ſic ⁊ in inſtrumētis eoꝝ: qꝛ eternitas cauſa eſt exemplaris ipſius eui. Euum .n. imitat̉ eternitatem qͣꝫtuꝫ poteſt: deficit tamē ab eternitate. Euum aūt eſt cauſa exemplaris ipſius tēporis eo ꝙ tempus imitat̉ euum qͣꝫtum poteſt: d̓ficit tamē ab euo. Unde nō eſt dubium ꝙ ſicut tēpus ē pͥmo menſura vnius .ſ. p̄mi mobilis qui eſtvelociſſimus: ⁊ eternitas pͥmo eſt menſura pͥmieſſe quod eſt eſſentie ſimpliciſſime ita euū ē pͥmomenſura alicuius vnius quod lꝫ recipiat vices inoꝑationibuſ ſuis eſt tamen ꝓpinquiſſimum pͥmoactui. Et ideo quicquid dicat̉ ſicut eſt vnum tempus ⁊ vna eternitas: ita ⁊ vnum euū. ¶ Ex hͦ confutat̉ error quorūdam dicentiuꝫ ꝙ eſt idem nunceternitatꝭ ⁊ temporis: quod nitunt̉ ꝓbare qꝛ ſtani⁊ mouēs ſe non videt̉ differre ẜm ſb̓am ſed ſoluꝫẜm rōnem: nunc aūt eternitatis eſt ſtans ⁊ nūc tēporis fluens: quare non videt̉ differre niſi ratiōeſola. Iſtud non pōt habere veritatem ẜm ea quedeterminata ſunt. Uiſum eſt .n. ꝙ eternitas ⁊ tēpus eſſentialiter differunt: qꝛ nunc eternitatis etnunc tēporis eſſential̓r differūt. ¶ Item quecūqꝫſe habent vt cauſa ⁊ cauſatuꝫ eſſential̓r differunt:nunc aūt eternitatis cum nō differat ab eternitate niſi ſola rōne cauſa ē temporis: ⁊ nunc ipſius vtdcm̄ eſt: Quare nunc temporis ⁊ nunc eternitateſſential̓r differunt. ¶ Preterea nunc temporis⁊ nunc eternitatis eſſentialiter differunt: qꝛ nunctemporis eſt continuatiuū p̄teriti cum futuro: vtpꝫ .4. ph̓ycoꝝ: nunc autē eternitatis non eſt continuū p̄teriti cum futuro: qꝛ in eternitate nō eſt pͥusnec poſterius: nec p̄teritum nec futurum: ſed tota eternitas eſt tota ſimul. Neqꝫ valet ratio ī oppoſitum cum dicit̉ ꝙ ſtans ⁊ fluens nō differuntper eſſentiā. Uerum eſt in omni eo quod contingit ⁊ ſtare ⁊ fluēs eſſe: tamē ſtās ꝙ nullo modo cōtingit fluere: ⁊ fluēs quod nullo modo cōtingit ſtare differunt ꝑ eſſentiam: talia aūt ſunt nunc eternitatis ⁊ nūc temporis. Et p̄terea ſi nūc temporis ⁊ nūc eternitatis eſſent mēſura vnius ⁊ eiuſdērei quam ꝯtingit ſtare ⁊ fluere: tamen adhuc differrent eſſentialiter: eo ꝙ vnum ⁊ idem ẜm aliaꝫ⁊ aliam rōnem mēſurari poteſt alia ⁊ alia menſura: qꝛ nos videmus in oppoſito ꝙ diuerſa menſūrabilia que tamen participant vnam rōnem poſſunt mēſurari eadem menſura ſicut loci mutatio⁊ alteratio que menſurant̉ tempore inqͣꝫtum cōueniunt in rōne ſucceſſiui habentis pͥus ⁊ poſterius. Unde manifeſtum eſt ꝙ quoꝝ menſurabiliadifferunt inqͣꝫtum menſurabilia ſunt ⁊ ipſa differunt: fluens autem ⁊ ſtās: lꝫ poſſint eſſe vnū ⁊ īdēẜm ſubſtātiam qꝛ nō differunt niſi in eo ꝙ ſtās eſtaliud a fluēte ⁊ fluens in eo ꝙ fluens eſt aliud a ſtā