Opuſculumquadrageſimumquartū.

aūt mobile factum ē ſub termino ad quē tūc noneſt motus. Et ideo motꝰ magis ē cauſa corruptionis vtriuſqꝫ termini dū eſt qͣꝫ generationis termini ad quē: qꝛ cū terminus ad quē generatus ē tūcmotus non ē. ¶ Tertia ratio eſt qꝛ vt pꝫ ex tertioph̓ycoꝝ motꝰ trahit̉ ad rōnem actionis ẜm ꝙ cōſideratur vt ab hoc: ad rōneꝫ aūt paſſionis trahit̉vt conſiderat̉ vt in hoc. Cōſtat aūt ꝙ omne accidens veriorem hꝫ comparationē ad ſubiectū qͣꝫad cām agentē: ideo verior eſt ꝯſideratio motusſub rōne paſſionis qͣꝫ ſub rōne actiōis. Paſſio autem ē cauſa corruptionis ꝑ ſe. De rōne enim eiuſeſt ꝙ ip̄a magis factaplus ⁊ plus abiciat a ſubſtātia. factio aut magis attribuit̉ actioni. Et quia ſicut dictū eſt veriꝰ conſiderat̉ motus ſub rōne paſſionis qͣꝫ ſub rōne actionis: inde eſt ꝙ motus magis ē cauſa corruptionis qͣꝫ generationis. Tēpusaūt vt dcm̄ eſt: ē menſura motus: ⁊ ideo magis ēcauſa corruptionis qͣꝫ generationis ſicut ⁊ motꝰ.Neutrius tn̄ eſt cauſa ꝑ ſe. ¶ Ex hijs duabꝰ cōditionibus que apparēt in rebꝰ que ſunt in temporepoſſumus ꝯcludere ꝙ ea que ſunt ſemꝑ nō ſunt intꝑe. Primo qꝛ ſicut dicit pͥma ꝯditio om̄i eo qd̓ ēin tēpore ē accipere tp̄s maius. Sempiternis autem non ē aliquid maius tp̄s accipere cū ip̄a ſemper ſint ergo ea que ſemꝑ ſunt nō ſunt in tēpore.¶ Preterea ſicut dicit ſecūda ꝯditio ea que ſuntin tꝑe patiunt̉ in tempore: corrumpunt̉ in tēporeea aūt que ſemꝑ ſunt nō patiunt̉ a tꝑe nec corrumpunt̉ neqꝫ ſeneſcūt: quare manifeſtū eſt ꝙ nō ſuntin tꝑe. ¶ Ex his aūt que dicta ſunt poſſet aliquiscredere ꝙ ea que ꝗeſcunt cum ſemꝑ dū quieſcuntſimiliter ſe habeāt ſicut ſempiterna ꝙ nō menſurarent̉ tꝑe. Hoc aūt eſt falſum. Et ideo dicendūeſt ꝙ ſicut tempus ē mēſura motus ꝑ ſe: ita ē mēſura quietis ꝑ accidens. Non .n. opꝫ ꝙ omne qd̓eſt in tꝑe actu moueat̉: ſicut omnē quod ē in motu neceſſe ē actualiter moueri: qꝛ tp̄s nō ē motus:lꝫ ſit numerus motus. In numero aut motus cōuenit eē nō ſoluꝫ illud quod mouet̉ ſed ēt illud qd̓quieſcit. Quieſcens .n. nō dr̄ quodcūqꝫ qd̓ nō molietur ſed quod nō mouet̉ aptum tn̄ natum moueri: ⁊ omne tale ē mobile. Eſſe ergo rei quieſcētis:eſt eſſe rei mobilis: eſſe aut rei mobilis mēſurattꝑe: ergo ⁊ eſſe rei ꝗeſcentis. Menſurat̉ auteꝫ ioquod ꝗeſcit ⁊ id quod mouet̉ qͣꝫtum ad qͣꝫtitateꝫquietis vel motus: motus tn̄ ꝑ ſe: quies aut ꝑ accidens. Dicimus .n. ꝙ aliꝗd quieuit vno die: ꝗaceſſauit a motu vna die. ¶ Iuxta quod intelligēduꝫ ē ꝙ mobile pōt ꝯſiderari dupliciter vel qͣꝫtuꝫad ſuam ſb̓am ſeu eſſentiam vel qͣꝫtum ad ſuū eēSi ꝯſiderat̉ qͣꝫtum ad ſuā ſb̓am ſic nō mēſurat̉ tēpore: eo ꝙ ſb̓a mobilis in quolibet nūc tēporis ē:nec hꝫ ſucceſſioneꝫ nec pͥus nec poſterius. Si aūtconſideret̉ qͣꝫtum ad ſuum eſſe hoc pōt eſſe dupli

uacciter: qꝛ aut ꝯſiderari poteſt qͣꝫtum ad ſuū eſſe ſb̓ale: aut qͣꝫtum ad ſuū eſſe quod hꝫ in motu quod ēſuum moueri. Si conſiderat̉ pͥmo modo ſic nonmenſurat̉ tꝑe. Secūdo aūt modo menſurat̉ tꝑe.Moueri .n. mobilis nō eſt totuꝫ ſimul ſed ſucceſſiuū. ¶ Niſo ergo ꝙ nō oīa entia ſūt in tꝑe. ⁊ ꝙ nōoīa nō entia ſunt in tꝑe: vt hoc breuiter comp̄hendamus dicendum ē ꝙ illa nō entia q̄ impoſſibileē eſſe nō menſurant̉ tꝑe. Et rō huiꝰ ē qꝛ ſicut dcm̄eſt omni eo quod ē in tꝑe ē accipere maius tempus. Conſtat aūt ꝙ non ē acciꝑe maius tēpus entitate eoꝝ que impoſſibile eſt eſſe. Et ideo non entia talia nō ſunt in tēpore. Ea aūt que poſſunt eſſe⁊ non eē ſunt in tēpore: qꝛ ē dare tempus maiꝰ entitate eoꝝ ⁊ non entitate.¶ De dr̄ia eternitatis ⁊ temporis ⁊ ꝗd ſit vnumquodqꝫ eoꝝ.CA. IIIſo ergo de tꝑe ẜm ſe ⁊ ꝑ reſolutionem adtꝑalia ꝯſiderāduꝫ ē de eo per relationē adCalias mēſuras que ſunt eternitas ⁊ euumPrimo ergo vidēdum an eternitas ſit ⁊ quid ſitDubitant .n. aliqui an eternitas ſit. Et ꝓbant ip̄iꝙ non: qꝛ infiniti inqͣꝫtum infinitū ē non ē mēſuraCauſa aūt pͥma īfinita ē cuius mēſura ponit̉ eternitas: ergo videt̉ ꝙ eternitas nō poſſit eſſe in genere mēſure: ergo eternitas nihil eſt. ¶ Iteꝫ oīsmēſura certificat aliquam qͣꝫtitatem: cauſa aūt pͥma nullā qͣꝫtitatem hꝫ: ergo eternitas nō pōt eſſemēſura cauſe pͥme nec per ꝯn̄s aliquid eſſe: cū nōponatur eſſe niſi in genere mēſure. ¶ Item nihilvno modo ſe habēs poteſt mēſurare: eternitas āteſt vno modo ſe habēs ergo nō poteſt habere rōnem mēſure: non ponit̉ aūt eſſe eternitas: niſi vtmēſura quedam: ergo eternitas non eſt. ¶ Intelligendū ꝙ eternitas tripliciter accipit̉. Uno modo dr̄ eternitas mēſura durationis rei ſemꝑ ſimiliter ſe habentis: nihil acꝗrentis in futuro: ⁊ nihilamittētis in p̄terito: ⁊ ſic ꝓprijſſime ſumit̉ eternitas. Secūdo modo dicit̉ eternitas mēſura durationis rei habētis eſſe fixum ⁊ ſtabile recipientistamē vices in operationibꝰ ſuis ⁊ eternitas ſic accepta ꝓprie dicitur euū. Euum .n. eſt menſura eorum quoꝝ eſſe ē ſtabile que tamē habēt ſucceſſionem in operibꝰ ſuis ſicut intelligentie. ¶ Tertiomodo dicit̉ eternitas menſura durationis ſucceſſiue habentis pͥus ⁊ poſterius carentis tamen pͥncipio ⁊ fine: vel carentis fine ⁊ tamē habentis pͥncipium: ⁊ vtroqꝫ modo ponit̉ mūdus eternus: lꝫẜm veritatem ſit tēporalis ⁊ iſto modo īproprijſſime dicitur eternitas. Rationi enim eternitatiſrepugnat pͥus ⁊ poſterius. Utroqꝫ autem iſtoruꝫmodoꝝ dicta eternitas veriſſimā entitatem hꝫ.Nec valet illud quod arguit̉ ꝙ infiniti inqͣꝫtuꝫ infinitum eſt non eſt mēſura: qꝛ lꝫ cauſa pͥma infinita ſit eo ꝙ careat pͥncipio ⁊ fine: tamē finitiſſima ē