Opuſculumquadrageſimum ſecundum
ſubſtantie. Ad hoc enim ꝙ forma vniat̉ māe inqua ē aptitudo ad multas formas ⁊ diuerſas. oꝫſtatiꝫ in maͣ partē ⁊ partē ponere: ſꝫ nō eſt ꝑs ⁊ ꝑsniſi ꝑ quātitatem que ē ꝓpriū accidēs corꝑal̓ ſb̓e.Impoſſibile eſt igit̉ aliquas formas māe vniriqn̄ ſit corpus. Ex dictis igit̉ pꝫ genus methaphyficum ſb̓am eē realē nō compoſitā ex mā ⁊ formaſed ſimplicē naͣm ⁊ nobis occultā: ad quā tn̄ cōſideratio logica attingit: rōne cuius aliquid cōe eſtvtriqꝫ: maͣli .ſ. ⁊ in maͣli ſb̓e: lꝫ eniꝫ methaphiſiciſit de oībus agere ſub rōe entis. Precipue tn̄ adip̄m ꝑtinet tractare de rebus ſeꝑatis: tum qꝛ ꝑfectior rō entis in eis ſaluat̉ quā meth̓ycus querit:tum qꝛ in particulari eoꝝ naͣ deculta eſt. Un̄ nonpōt de eis ſcīa particularis eſſe: ſicut que eſt d̓ rebus particularibus quaꝝ ꝗditates apprehendimus. Un̄ de entibus particularibus ſcīe particulares ſunt. Hoc aūt nō ꝯtingit in ſubſtantijs ſeꝑatis: qꝛ de eis qd̓ eſt quid ſcire nō poſſumus. Theologi tn̄ multa de eis ꝑ reuelationē nouerūt. Patet igit̉ naͣ pͥmi generis ſb̓ſtātie .ſ. qūo eius cōitastm̄ logice accipienda eſt: cum nulla ſit realis ꝯuenientia inter ſeꝑata ⁊ maͣlia: ſicut enim ſb̓e ſeꝑate nō deſcendūt ad genus corꝑis: ſꝫ ſunt ſb̓e pͥmoꝑfecte genus ſubalternum nō hn̄tes: vt dc̄m eſt.ita res maͣles nō aſcendūt vſqꝫ ad ſb̓am ſeꝑataSūmum .n. in eis ē corpus vltra qd̓ rem aliquānō attingunt quā nō habeāt ꝑ corpus. In ip̄is nāqꝫ eſt compoſitio maͣe ⁊ forme ad que tanquā adſua pͥncipia pͥma reſoluunt̉: nec vltra ꝓcedere habent. Ex maͣ aūt ⁊ forma ſemꝑ ꝯſtituit̉ corpus vtdcm̄ eſt. Primum gͦ genus maͣlium erit corpusvltra qd̓ nihil reale habēt: ſicut nec vltra ſua prima pͥncipia. Poterunt tn̄ aliꝗd intētionale vltracorpus habere: qd̓ nō eſt corpus inqͣꝫtum corpuseſt. Alioquin ſolum corpus hͦ hr̄et: ⁊ hͦ eſt ꝑ ſe eſſeqd̓ nō ſolū eſt corporis ſꝫ etiam ſb̓e: ip̄is tn̄ hͦ competit qꝛ corpora ſunt. Perſe aūt eē ẜm ꝙ tale ē nōineſt alicui ꝑ corpus. Alioquin oē ꝑ ſe eſſe eēt corporis quod eſt falſum. Attingunt gͦ maͣlia ꝑ naͣmcorporis aliꝗd qd̓ rōne corpus excedit: ⁊ hͦ eſt eislogice ꝯuenire cum ſb̓ijs ſeꝑatis. Si .n. nulla ſb̓aſeꝑata eſſet pͥmum p̄dicatum foret corpus. Alicquin falſo diuideret̉ ſb̓a ꝑ corporeū ⁊ incorporeūque tn̄ ſunt dr̄ie ſb̓e īmutabiles: nihilominus tn̄poſſet poni ſb̓a que diuideret̉ ꝯͣ accidēs: lꝫ ſb̓a ſeparata nō eſſet.CA. VII.Dhorum euidētiam ꝯſiderādum ē: ꝙ cuꝫgenus de toto p̄dicet̉: vt aīal de hominerō generis nō ſumit̉ a maͣ ꝓut eſt ꝑs vt dictum eſt ſupra: ⁊ eodem mō de dria dicendum ēcum ⁊ ip̄a de toto predicet̉. Un̄ ſciēdum eſt ꝙ aliquādo eſt vnitas a parte naͣe ſubtracte intentiōivniuerſalis pręter iſtam quam facit intellectus.Iliqn̄ aūt nō. Natura .n. que eſt ſubtracta inten
tioni vniuerſalitatis ſicut natura aīalis: tripliciter ꝯſiderari poteſt. Uno modo abſolute ⁊ ẜm ſe⁊ ſic nihil ſibi conuenit: niſi quod eſt de intellectueius: vtputa de intellectu aīalis ē corpus animatum ſenſibile. ¶ Nihil enim aliud ſibi attribuipōt ẜm hanc cōſiderationem niſi falſo: vt albumvl̓ muſicum: vel aliquid huiuſmodi. Alio modopōt ꝯſiderare h̓ naͣ ꝓut eſt recepta in aliquo ſingulari ſui generis: ⁊ adhuc inerit ſibi rō que de intellectu eius eſt abſolute. Animal .n. quod eſt ſor. ēſubſtantia aīata ſenſibil̓is. Sed ſi recipiat̉ in pluribus indiuiduis neceſſario ⁊ naͣ ip̄a ⁊ intellectusſuus multiplicabit̉. Sor. enim ⁊ Plato ſunt duoaīalia ⁊ due ſubſtātie aīate ſenſibiles. Unde licetin natura aīalis nō ſit vnitas vl̓ pluralitas ẜm ꝙeſt nata recipi in pluribus inferioribus cuꝫ poſſiin vno recipi ⁊ in pluribus: eſt tn̄ in ip̄a naͣ abſolute accepta ẜm ꝙ nō eſt in inferioribus ꝯſiderata:quedam vnitas cum diffinitio eius ſit vna ⁊ nomen ſuū vt pꝫ. Tertio modo pōt ꝯſiderari hͨ nā:ꝓut eſt in aīa: ⁊ qꝛ omne qd̓ eſt in aīa eſt abſtractūab omī diuiſione ⁊ diuerſitate maͣli: attribuit̉ iſtinaͣe rōne vniformitatis quā hꝫ ad oīa rō vl̓is qd̓eſt vnum in multis. Unde ſic nō multiplicat̉ hecnaͣ in ſuis inferioribus. īmo plures hoīes ſūt vnꝰhomo ⁊ vnum aīal participando genus ⁊ ſpeciē.Hoc enim modo cōuenit talibus naturis ẜm rōnem generis ⁊ ſpēi. ¶ In iſtis igit̉ eſt duplex vnitas vna .ſ. in naͣ abſoluta que naͣ cōuenit ſingulisſuppoſitis. ſed hec vnitas nō deſcendit ab ip̄a naͣad ſua ſuppoſita: ſicut de naͣ aīalis abſoluta: ē ſb̓aaīata ſenſibilis vt dictum eſt: ſed hoc nō dicit totam naͣm eius abſolutam ſꝫ aliꝗd eius. In naͣ .n.ſua abſoluta eſt ꝙ poſſit ſubſterni intētioni vl̓itatqꝛ ſolum naͣ abſoluta hoc pōt: ⁊ etiā oīs naͣ abſoluta. Comprehēdendo gͦ totam naͣm eius abſolutedicēdo naturaꝫ aīalis abſolutam eſſe ſubſtātiamaīatam ſenſibilē aptam natam ſubſterni intētiōivl̓itatis: nō eſt de intellectu eius vnitas aliquanec etiam pluralitas: qꝛ vtrūqꝫ pōt ſibi accidereAlia eſt aut vnitas nature quam habet ab intellectu in quam omīa ſuppoſita conueniunt. Ideovnitas quā facit intellectus in tali natura fundatur ſuper vnitatem in re inuētam que vna eſt illa vnitate. ¶ In ſubſtantia aūt que eſt genus primum nō eſt reciꝑe aliquā vnitatē a parte ip̄iꝰ reivn̄ nō eſt aliqua diffinitio eius ꝑ quā illa vnitasoſtendat̉. Si aūt dicat̉ ꝙ rō ſubſtātie eſt eſſe perſe ⁊ nō per aliud ⁊ hoc in omnibus ſubſtātijs reperitur: hͦ etiam nō valet: qꝛ hoc cōpetit ſibi ẜꝫ ꝙdiuidit̉ ꝯͣ accidēs: ⁊ nō ẜm ꝙ eſt genus de quo poſterius plenius aget̉. ¶ Nemanet igitur in ſubſtantia ſola vnitas quam facit intellectus ⁊ nullaalia: cuius actio fundatur nō ſuper aliquam remquocunqꝫ modo vnam: ſed ſuꝑ naturas penitus
L 2