De naturageneris.

Diuiſio .n. facit rem nō eē: ⁊ ideo eoꝝ que ſunt q̄dam ſunt indiuiſibilia actu ⁊ potētia vt incorporalia. Quedam v̓o ſunt indiuiſibilia actu ⁊ diuiſibilia potētia vt corporalia. Uniuerſaliter tn̄ vnūquodqꝫ inqͣꝫtum eſt: indiuiſum ē. Unum auteꝫ ſignificat indiuiſionē q̄ equiparat̉ enti: ⁊ ideo vnuꝫidem ē ꝙ ens ẜm rem lꝫ rōnem qͣꝫdam addat ſuper ens ꝑ quā vnūquodqꝫ hꝫ ꝙ ſit ens. Omne .n.quod eſt ideo eſt: qꝛ vnū numero ē ẜm Boetium.ed cū indiuiſio dicat pͥuationē diuiſionis: vnitas aūt ſit īdiuiſio: neceſſario vnitas dicet pͥuationem diuiſionis. Et ideo manifeſtum ē ꝙ vnitasnō importat pͥuationem multitudinis: qꝛ cum pͥnatio ſit poſterior illo quod pͥuat̉ ſi vnum pͥuaret:multitudinem ſequeret̉ ꝙ eſſet poſteriꝰ multitudine: ſi cum habitus ſit de diffinitione pͥuationisſequeret̉ ꝙ vnitas diffiniret̉ ꝑ multitudinem qd̓eſt falſum: qꝛ tunc foret circulus in diffinitione.Nam multitudo diffinit̉ ꝑ vnitatē. Multitudon. eſt aggregatio vnitatum. Et ideo vnum qd̓ cōuertit̉ cum ente nō importat pͥuationem diuiſionis entis que eſt ꝑ qͣꝫtitatem: qꝛ iſta diuiſio pertinet ad vnum genus particulare entis: ⁊ non poſſet cadere in diffinitione vnius cum ſit particularius qͣꝫ ip̄m vnum qd̓ diffinit̉: ſed dicit pͥuationēformalis diuiſionis: que eſt ꝑ oppoſita: cuiꝰ radixpͥma eſt affirmatio ⁊ negatio. Illa .n. ſic diuidunt̉ꝙ vnū nō eſt aliud. ¶ In ītellectu igit̉: pͥmo caditens: ſcd̓o diuiſio: tertio vnū quod diuiſionem priuat: ⁊ ꝯn̄ter multitudo in cuius diffinitione caditvnitas ſicut ⁊ in rōne vnius cadit diuiſio: ⁊ tamēdiuiſa p̄dicto modo rōnem multitudiniſ haberenon poſſunt: niſi vnicuiqꝫ diuiſoꝝ rō vnitatis applicet̉. Hoc eſt igit̉ quod vnum addit ſuper enspͥuationem .ſ. diuiſionis que omne ens cōcomitatur. Si aūt dicat ip̄m quod hꝫ eſſe manifeſtādo īſuppoſito illo vnde ē: ſic res addit ſuꝑ ens vt auicēna dicit in methaphyſica ſua. Unaqueqꝫ enimres hꝫ certitudinem qua eſt id quod ē. ¶ Si aūtaccipiat̉ negatiue ſic aliꝗd addit ſuꝑ ens. Aliꝗdnāqꝫ idem ē quod aliud ꝗd quod idem eſt qd̓ nonhoc. Omne nāqꝫ ens eſt aliꝗd: ita ꝙ nō niſi illudſolum. Si aūt illud qd̓ addit ſuꝑ ens ſequat̉ ens īcōparatione ad aīam que quodāmodo eſt oīa. inanima .n. ē duplex potentia intellectus .ſ. ⁊ volūtas: quarū altera oīa cognoſcere pōt: altera auteꝫamare ſic accipiunt̉ veꝝ ⁊ bonum. Verum .n. addit ſupra ens rōnem cognoſcibilis. Unde veruꝫ īportat ordinem quēdam entis ad intellectum ꝙnō importat̉ in noīe entis abſolute dicti. Sꝫ bonum addit rōnem appetibilis. Eo .n. eſt ens bonum quo eſt appetibile. Unde bonū importat ordinē entis ad appetitū ſicut verum ad ītellectuꝫ:ſed dinerſimode: qꝛ motꝰ ītellectus eſt ad ſeip̄mmotus aūt appetitus ē ad rem extra. Et ideo ẜm

ph̓m bonum ⁊ malū ſunt ī rebus: ſed verū ⁊ falſūin intellectu. Ens aūt abſolute dictum ſuꝑ quodoīa iſta addūt rōnes certas cōmuniſſimum eſt inſe ⁊ ideo plurimas diuiſiones hꝫ: quaruꝫ aliquetrahūt ad naͣm generis de ꝗbus pͥncipaliter intēdimus agere. ¶ De hoc .n. alias tractatum fecimus ſpālem cuius ſnīam ꝓ parte recitabimꝰ ſuppletiones neceſſarias in certis locis inſerēdo.¶ De quadruplici diuiſione entis. CA. III.Ciendū igit̉ eſt ꝙ in. 5. meth. diuidit̉ ensquadrupl̓r. ¶ Prima .n. diuiſio entiſ ibipoſita eſt ꝙ ens vno mō dr̄ ẜm ſe: alio modo ẜm accidēs. ¶ Secūda v̓o diuiſio entis eſt ꝙens vno modo dr̄ ſb̓a: alio modo accn̄s. Et hec ēdiuiſio entis ꝑ decē p̄dicamenta. Ex quo pꝫ ꝙ h̓diuiſio entis non eſt eadem cum p̄ma vbi diuiditur ens in ens ẜm ſe dictum ⁊ ẜm accidens.¶ Harū aūt dr̄ia eſt: qꝛ ens dr̄ ſb̓a vel accidēs ẜꝫabſolutam entis ꝯſiderationem: ſicut albedo dicitur accn̄s: ⁊ homo ſb̓a. ¶ Sed in pͥmo mō opꝫaccidēs ſubiecto cōponi. Unde ẜm ſe vl̓ ẜm accidens dr̄ qn̄ aliꝗd p̄dicat̉ de aliquo: ẜm ſe vel ẜmaccn̄s. Ens v̓o diuidit̉ in ſb̓am ⁊ accn̄s: qꝛ in natura ſua eſt ſb̓a vel accn̄s. Ideo ſubdit ph̓s ꝙ ensẜm accn̄s dr̄ tripl̓r. Qn̄ accn̄s p̄dicat̉ de ſubiectovl̓ accn̄s d̓ accn̄te vl̓ ſb̓iectū d̓ accn̄te. Diuiſio ātentis in ſb̓aꝫ ⁊ accn̄s eſt diuiſio entis ꝑ ſe dicti. Ila enim ꝑ ſe ſunt que ꝯtinent̉ in figuris p̄dicationis vt ibidem dr̄. Cum aūt ens ꝯͣhi nō poſſit ſicutgenus ꝯtrahit̉ ꝑ driam vt dcm̄ eſt: oportet ꝙ enscōtrahat̉ ad p̄dicta ꝑ diuerſum modum p̄dicandi. Eoꝝ aūt que p̄dicant̉: quedam ſignificant ꝗdq̄dam qͣꝫtum: quedam quale: ⁊ ſic de ceteris. Iōopꝫ ꝙ vnicuiqꝫ modo p̄dicandi: eſſe idē ſignificetvt cum dr̄ homo eſt aīal: eſſe ſignificat ſb̓am. Cūv̓o dicit̉ homo eſt albus: eſſe ſignificat qualitatē:⁊ ſic de alijs p̄dicamentis: de quoꝝ ortū infra dicetur. ¶ Tertio modo dr̄ ens quod ſignificat ꝓpoſitionem quā facit intellectꝰ: componēs ⁊ diuidēs: cuius cōpoſitionis veritas eſt veritas reiꝑ cām. Eo .n. ꝙ res ē vel nō eſt or̄o dicitur vera vl̓falſa. Ueritas aūt ꝓpoſitionis ſignificat̉ per hocverbum eſt que cōparat̉ ad exiſtentiam rei ſicuteffectus ad ſuam cām. Ex hoc nāqꝫ ꝙ aliꝗd in rerum natura eſt: ſequit̉ veritas in ꝓpoſitione queillud ſignificat qd̓ ip̄m verbum eſt. Sed qꝛ illudquod in ſe eſt non ens ītellectus accipit vt ens: ſicut negatio ⁊ pͥnatio: ideo talia dicunt̉ eſſe quādoformat̉ ꝓpoſitio de eis per ip̄am copulam ē.non rn̄deat eſſe a parte rei eo ꝙ talia eſſentiaſ nōhabeāt que ſint pͥncipia exiſtēdi. Et hoc ideo eſt:qꝛ accidit rei ꝙ de ea aliꝗd dicat̉ vere per intellectum: cū res nō referat̉ ad ſcīam ſicut econtrario¶ Quartus modus quo diuidit̉ ens eſt ꝑ actum⁊ potētiam. In oībus .n. p̄dicamētis aliꝗd reꝑit