Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

De naturaaccidentis.

forma qͣꝫ ſb̓ aliqua alia forma ꝑ vnā formā ſequūtur oīa que ī diuerſis ꝑ diuerſas formas ꝯtingūt. Proportiones v̓o q̄ ꝑtinent ad iſtam materiāordināt eam ad diuerſas eſſentias formarum determinate: ita ꝙ potētia ſua q̄ eſt ad vnam formānō ꝑficit̉ ꝑ aliā: lꝫ alia fuerit habūdās in virtute ⁊ꝑfectionē ad faciendū ꝗcꝗd alie forme facere cōſueuerūt: ⁊ ampliꝰ. Si qua igit̉ accn̄tia ſunt ꝯn̄tiamaͣm in ordine ad formā gnaͣlem: neceſſario cōſequūtur eam vel ẜm eſſe actu qd̓ ab illa recipit:vel ẜm ꝑfectionem potentie ſue ꝑ illam formaꝫſolū que nō pōt ꝑ aliam formā ꝑfici. Qn̄ igit̉ talisforma ſola ꝑficit maͣm ⁊ facit eſſe actu ī ea: tūc accidēs qd̓ maͣm ꝯſequit̉ in ordine ad illam formāque ꝑficit potētiam maͣe ẜm certū reſpectū in eēntia adderit eſſentie maͣe ꝑfecte: nō nude: ſed ẜmactum illius cōpoſiti. Et hec eſt materia in qͣ accidens hꝫ eſſe. Eſt .n. aliquod ſubiectū accn̄tis ẜmqd̓ eſt actu ex quo facile ē ſcire: ꝗd ſit accn̄s ſequimaͣm in ordine ad formā generalē vel in ordinead formam ſpālem. Hoc .n. nō reſpicit eſſe actuaccn̄tis cū hͦ indifferēter ſit ī materia ab vna forma ⁊ a multis: ſed reſpicit eſſentiā eiꝰ reſpectu potētie maͣe q̄ non pōt ꝑfici indifferēter: ſꝫ ꝑ certamformā eſſentie illiꝰ materie ꝓportionatā. Si eniꝫreferendum eēt ad eſſe actu accn̄tis nunqͣꝫ diſtingueret̉ īter accn̄tia que ſequūtur maͣm in ordinead vnam formā vel ad aliam formā: cū eſſe actu⁊ quicꝗd ad ip̄m ꝑtinet indifferenter ſit a quacunqꝫ forma ꝑfectiore vtꝰ dcm̄ eſt. Unde cū aliqͣ forma ꝑfecta in maͣ recipiat̉ q̄ facit ꝗcꝗd alie formefacere ſolent de hijs q̇ ad actum ꝑtinēt: oīa accn̄tia ẜm eſſe qd̓ habēt ſequunt̉ eſſe actu illiꝰ cōpoſiti qd̓ hꝫ ab illa forma ꝑfecta: eſſe v̓o accn̄tis ipſiꝰ:nō ſequit̉ eſſe actu: ſed ſequit̉ maͣm in ordine adformam cuiꝰ ſolū eſt illam eſſentiā ꝑficere ẜm potētiam ad eam ordinatā: ⁊ tale accūs ē qͣꝫtitas etea que ſunt ẜm diuerſas ꝓportiones in mixtis vtalbēdo ⁊ nigredo. Et ideo talia accn̄tia: forma ꝑfecta ablata ⁊ deſtructa ſpecie: manēt in eſſentijsſuis aliud ⁊ aliud eſſe actu hn̄tia. Non .n. re perfecta ꝑeunte perit ordo maͣe ad formā generalem:ſed potius ꝑ eam ꝑficit̉ in eē actu: ⁊ ideo in viuo ⁊mortuo qͣꝫtitas dimenſiua manet: ⁊ ſil̓r albedo ⁊nigredo ⁊ veſtigia vulnerū que ī qͣꝫtitate receptaſunt nec eſt accn̄tium trāſitus ꝓpter hoc. Manetn. origo ⁊ radix accn̄tis eadeꝫ maͣ ī ordine ad formam generalē: lꝫ ſit tranſitꝰ in eē actu. Inde eſt ꝙdiuerſimode mutat̉ color in viuo ⁊ mortuo: qd̓ n̄ꝯtingeret niſi aliud ⁊ aliud eē actu hr̄et: qd̓ eſt rōne diuerſoꝝ actuū exiſtentiū: quoꝝ tn̄ alterū in eēnon eſt mutatū: ⁊ illud ſequebant̉ p̄dicta accidentia. Accn̄tia aūt que ſequūtur materiā in ordine ad formā ſpālem cuiuſmodi ē figura: in qualibet eniꝫ ſpecie ē certa figura: ⁊ ideo inter oīa alia

accn̄tia certa ſola figura ſpēm rei cuiuſlibet d̓mōſtrat. Alia eſt .n. figura hoīs ⁊ alia equi: deſtructaſpecie rei nō poſſūt manere niſi equoce. Manettn̄ eadem figura īdiuidui hoīs ſicut eſt qͣꝫtitas ī qͣeſt. Eſt .n. figura qualitas in qͣꝫtitate. Omnia enīaccn̄tia indiuidui ſunt cōia accidentia: ſed ſpecieraccn̄tia non. Et ideo ſequūtur materiam in ordine ad formā generalem: cū materia ſit pͥncipiū īdiuiduationis ſub dimēſionibus certis: que ſuntquedam accn̄tia cōia. Si qua aūt accn̄tia ſūt q̄ ſequūtur formā: ſicut qualitas: ⁊ q̄dam q̄ ſunt pͥncipia actionū ⁊ paſſionum: nō manēt forma deſtructa niſi equoce cum nō poſſint in eaſdē actionesamplius: alia aūt accn̄tia ſunt ſequentia formaꝫ:que nec ēt ſimilitudinē aliquam poſt ſe relinquūtvt riſibile ⁊ alia huiuſmodi.CA.II. De accidente logyceUnc reſtat d̓ accn̄te ſcd̓o modo dicto agen re. Sciēdum eſt igit̉ ꝙ oīa accn̄tia vl̓ia q̄dam ſunt ſequentia res ẜm eſſe qd̓ habētin aīa: qꝛ intellectus eſt ꝗ facit vl̓itatem in rebus:vt dicit cōmētator. 2. de aīa. Et nō ſolum operat̉circa ſb̓as ſed ēt circa accidētia ip̄a in rerū naturaUtriſqꝫ .n. intētionem tribuere poteſt. Et inde ēꝙ illa vl̓ia que fiūt ꝑ actionem aīe circa ſb̓as: ſpecialia nomina habēt: vt genꝰ ſpēs ⁊ dr̄ia: ⁊ hec nomina ſunt deſignatiua ip̄arum accidentalium intētionum. Sed h̓ non ſic circa ſb̓as fieri dicunturquaſi in accidētibus locum non habeāt: cum ⁊ ineis ſint genus differentia ⁊ ſpecies. Sed qꝛ nonſubeſt res ī natura cui ratio generis cōueniat ī accidētibus ꝑ modum aptum generi ⁊ ſpēi: ſic cumnihil ſit in accn̄tibus ꝑ ſe ſub ſiſtens. ſimiliter ītellectus facit accidens vt per ſe ſubſiſtens cum eūnominat nomine abſtracto ⁊ ſic ſibi rōnem generis ⁊ ſpēi tribuit. Cum autem circa accn̄tia oꝑat̉ſpāliter nō eis tribuēdo quod ſubſtātijs tribuit ſꝫalias intētiones que ſubſtātijs nō conueniūt: noīaſpecialia nō ponit: ſed per nomina rerum rōnemvniuerſalis expͥmit. Et ideo duo vniuerſalia ꝓprium .ſ. ⁊ accidens quoꝝ vtrunqꝫ verum accūseſt in rerū natura: nomina ꝓpria ꝓpter intētionēvniuerſalis nō mutāt: ſicut homo eſt nomen reinature humane ⁊ nomē ſpeciei ſed equoce ita ꝓprium ⁊ accidēs ſunt noīa generalia quorundamaccidētium: ⁊ preter hoc ſunt vniuerſalium noīaEt hoc certum eſt equoce contingere. Nō enimſi ꝓprium eſt vniuerſale: ⁊ riſibile eſt ꝓprium: riſibile erit vniuerſale. Uariat̉ enim mediuꝫ ẜm eꝗuocationem. Sicut cum arguit̉. Sor. eſt ſpeciesqꝛ ē homo: ⁊ de hoīe ſpecies p̄dicat̉. Et hec de natura accidentis ſufficiant. Explicit opuſculū quadrageſimū pͥmum diuiThome agnatis de natura accidētis.