Opuſculumtrigeſimū octauū.

cti: ⁊ ſic de eo qd̓ non eſt: vere pōt eſſe remoueri.Un̄ cū negare ꝑtineat ad cōpoſitionē q̄ cōis ē ſubiecto ⁊ p̄dicato ip̄a cū a parte ipſius ſubiecti nihilhabeat rōneꝫ non entis hꝫ: a parte v̓o p̄dicati aliquid hꝫ ip̄a cōpoſitio. Et ideo a parte ſubiecti remouet naturā rei ⁊ ꝓprietatē ſubiecti a ꝑte v̓o p̄dicati naturā nō remouet ſed inherētiā tū. Ꝙ autēdicūt ꝯͣria ſimul falſa: ꝯͣdictoria v̓o non: hͦ eſt in ꝓpoſitionibꝰ rōne ſignoꝝ: q̄ in ꝯͣrijs ſūt vl̓ia ex vtraqꝫ parte: in ꝯͣdictorijs v̓o nō ſed ex vna tm̄. Cumn. p̄dicatū aliqd̓ ꝯtingēter ineſt alicui ſubiecto: nōpōt vl̓r de eo affirmari vel negari niſi falſo. Et iōfalſitas q̄ eſt in talibꝰ ꝓpoſitionibꝰ accidit: qꝛ accivitur vt ſubiectū ꝯͣrioꝝ qd̓ non ē ſubiectū ẜm ſe: ſꝫẜm aliꝗd ſui non tn̄ qd̓ ẜm ſe denoīari pōt. Vndefalſitas attendit̉ a parte ſubiecti ⁊ non a ꝑte ꝯͣriorum: ⁊ ideo cauſat̉ ex additōe ſignoꝝ. Signa aūtſubiectis habēt addi. Si v̓o attendat̉ natura ip̄orum ꝯͣrioꝝ tm̄ īter q̄ ē oppoſitio non erit ꝯuenientia in falſitate. Si .n. accipiat̉ ſubiectū ẜm ꝙ natū eſt ſubijci ꝯͣrijs vt corpus: īpoſſibile ē ſimul falſo affirmare ⁊ negare de eo alterū ꝯͣrioꝝ: vt puraſi accipiat̉ aliꝗs hō vt ſubiectū ſanitatis ⁊ egritudinis affirmatio vniꝰ ꝯͣrioꝝ de eo ē negatio eiuſdem: qd̓ eſt affirmatio alterius. Et ideo nec ſiml̓vere ſunt nec ſimul falſe: ſicut nec due ꝯͣdictorieabſolute. ¶ Conſiderādū eſt ergo qn̄ aliꝗd reꝑit̉in ꝯͣrię oppoſitis vtrū hͦ ſit a parte ſubiecti aut a ꝑte extremoꝝ. Si a parte extremoruꝫ attribui d̓ipſi oppoſitioni ẜm ſe. Si aūt a parte ſubiecti nōniſi ꝑ accn̄s. Et ideo accidit ꝙ due ꝓpoſitiōes cōtrarie ſunt ſimul falſe a parte ſubiecti ꝓpoſitioniſ⁊ non rōne extremoꝝ vt dcm̄ ē. Et ideo qn̄ negat̉alterū extremoꝝ de ſubiecto aliquo: vt albuꝫ: ꝑꝙ ipſa negatio ſupponit aliꝗd a quo remouet albedinem .ſ. ſubiectū ⁊ ſil̓r qd̓ remouet̉. In ꝯͣdictorijs aūt abſolute nō p̄ſupponit̉ aliꝗd tanqͣꝫ ſb̓iectūcū nō habeāt mediū vt dcm̄ ē. In oppoſitis v̓o relatiue non eſt tranſmutatio: ſed tn̄ ip̄a relatio qn̄qꝫ ſequit̉ tranſmutationē: ſicut ſunt relatiua q̄ ſequūtur actionem: vt paternitas ⁊ filiatio que ſequūtur gnātionem naturaliter. ¶ In alijs v̓o generibus ſuper que generatio fundat̉ vel eſt tranſmutatio inter ip̄a extrema: ſicut generatio intereſſe ⁊ non eſſe: ⁊ hoc pertinet ad genus ſubſtantievel ipſum genus conſiſtit in ipſa tranſmutationevt actio ⁊ paſſio. Tranſmutatio autem multashabet ſpecies vt patet in libro phyſicorum: ſedmotus qui eſt vna ſpecies non eſt niſi in tribꝰ generibus vt ibidem patet. ¶ Et hec de quattuoroppoſitis dicta ſufficiant.¶ Explicit opuſculum trigeſimū ſeptimum beati Lhome de aqno de quattuor oppoſitis.

¶ Incipit opuſculū trigeſimū oetauū eiuſdē ſancti Thome de aqno de demonſtratione.D habendum cognitionem de demōſtratiōe ſciendum ꝙ demonſtratio eſt ſyllogiſmus ex veris primis ⁊ īmediatiſpͥoribus notioribus cauſisqͣꝫ concluſionis. Et hec eſt demōſtratio potiſſima. Autex talibus que per aliqua vera ⁊ pͥma pͥncipiumſue cognitionis ſumpſerunt: ⁊ hec eſt demonſtratio non potiſſima. Unde ſciendum eſt ꝙ tria exiguntur ad demonſtrationem .ſ. ſubiectum paſſio⁊ dignitas. Subiectum eſt d̓ quo predicatur paſſio. Paſſio autem eſt accidens per ſe conuertibile cum ſubiecto de quo predicatur. Eſt ergo demonſtratio potiſſima quando predicatur paſſiode ſubiecto vniuerſali per medium quod eſt diffinitio dicens quid ⁊ ꝓpter quid. Subiectum autem vniuerſale paſſionis alicuius eſt quod ē conuertibile cum ſua paſſione ⁊ ꝙ habet cauſam ītraſe ſue paſſionis. Unde triangulus eſt ſubiectumvniuerſale huius paſſionis que ē habere tres angulos quod eſt conuertibile cum ſua paſſione: ꝗaquicquid eſt triangulus hꝫ tres angulos ⁊cͣ. ⁊ ecōuerſo ⁊ triangulus in eo ꝙ triāgulus eſt hꝫ tres angulos. Subiectum particulare eſt quod nō eſt cōuertibile cū illa paſſione ⁊ nō hꝫ cām ītra ſue paſſionis vt yſocheles qꝛ nō quicꝗd hꝫ angulos tresē yſocheles: qꝛ yſocheles in eo ꝙ yſocheles nō hꝫtres angulos ſꝫ in eo ꝙ triangulus. Diffinitio v̓odicēs ꝗd ē diffinitio data ꝑ eēntialia. Et ē diffinitio ſubiecti vt triāgulus ē figura plana tribꝰ lineisꝯtenta. Diffinitio v̓o ꝓpter ꝗd ē diffinitio data ꝑcām ⁊ q̄ eſt diffinitio paſſionis qꝛ diffinitio paſſionis dicit cām inherētie paſſionis in ſubiecto perqd̓ ſubiectū paſſioᵍꝫ eē. Verbi gr̄a. Habere tresangulos equales duobus rectis ē hr̄e anguluꝫ extrinſecum equalē duobꝰ rectis intrinſecis ſibi oppoſitis ⁊ ꝓpter hͦ paſſio ineſt triāgulo ꝑ ſuam diffinitionē. Si aūt querat̉ ꝓpter ꝗd hꝫ triāgulus ⁊cͣ.rn̄det̉ ꝙ hꝫ angulū extrinſecū equalē duobꝰ rectisſibi oppoſitis. Et dico ꝙ diffinitio dicēſꝗd ⁊ ꝓpt̓ꝗd q̄ .ſ. ē ex oppoſitꝭ ita ex diffinitōe ſubiecti ⁊ paſſionis ē mediū ī potiſſima d̓mōſtratiōe ꝓpt̓ quā p̄dicat̉ paſſio ꝓpͥa de ſubiecto vl̓i ⁊ adeqͣte: v̓bi gr̄aOīs figurā planā tribꝰ lineis ꝯtenta hn̄s anguluꝫextrinſecū eqͣlem duobꝰ intrinſecis ſibi oppoſitishꝫ tres angulos ⁊cͣ. In hac ꝓpoſitione maiori cadit ſcd̓s modus dicēdi ꝑ ſe ꝗ ē qn̄ diffinitū p̄dicat̉de diffinitione ſed omnis figura plana tribus lineis ꝯtenta hꝫ angulum extrinſecū equalē duobintrinſecis ſibi oppoſitis. In hac minori cadit pͥmus modus: qui eſt quando diffinitio vel parsdiffinitionis p̄dicat̉ de ſubiecto ꝗ eſt cū redupli-