De quattuoroppoſitis

⁊e quattutaris q̄ nata eſt ſoluere ꝓportionē miſcibiliū in qͣſaluat̉ vita: ⁊ ad hͦ ſequitur ꝙ ſuccedat alia formadans nouū eſſe. Manifeſtū eſt .n. ꝙ nulla virtuserat in mixto agēs ꝑ illā forma: qd̓ tn̄ ꝯtingeret ſivirtute eēt in mixto: ſed hec forma fuit in mixto īvirtute non ꝓpria ſꝫ forme elemētaris vt dcm̄ ē¶ Ex dictis manifeſtū ē ꝙ lꝫ extrema ꝯͣdictioniſabſolute ⁊ ēt oppoſitionis pͥuatiue nō ſubſint potētie create: tn̄ ꝯrietatis extrema ei ſubiecta ſunt.Utrūqꝫ .n. ponit aliꝗd in rerū naͣ. Et iō manifeſtūeſt alterū extremū ꝯrietatis minꝰ elongare potētiam maͣe ab actu alteriꝰ extremi qͣꝫ in ꝯͣdictorijſvel pͥuatiue oppoſitis: ſuꝑ q̄ non pōt niſi potentiainfinita vt dcm eſt. ¶ Sꝫ de hoc dubitari pōt ꝙtermini gnaͣtionis ph̓ice ſunt eſſe ⁊ nō eſſe q̄ ſuntꝯͣdictoria: ⁊ ꝓpter hoc generatio ſimpl̓r terminatur ad ſb̓am. Subſtātie aūt nihil eſt ꝯͣriū ẜꝫ ph̓m.Unde ex his duobꝰ videt̉ ꝙ extrema ꝯͣdictionismagis ſubſint potētie naͣli qͣꝫ extrema ꝯͣrietatis.¶ Ad huius ergo euidentiā cōſiderandū eſt ꝙ eēeſt terminus gnationis: ⁊ iō qͣꝫtūcūqꝫ aliꝗd acquirat̉ ip̄m eſſe nō dr̄ res generari: ⁊ hoc ē eē ſimpl̓rẜm ph̓m. Et qꝛ vna res nō pōt hr̄e ſimul duo diuerſa eſſe ſimpl̓r: aliud aūt eſſe qͣꝫ ſimpl̓r nō inuenit̉ in ſb̓a ſed in accn̄tibus in ꝗbus ē magis ⁊ minus: ideo ſemꝑ cū vnū eſſe acꝗrit̉ aliud abijcit̉ ⁊econuerſo. Et ſic generatio ⁊ corruptio ſeſe conſequūtur ẜm ph̓m. Hoc aūt eſſe non ē eſſe in cōi: ſꝫeſſe hoc vel illud cōpoſitū in ſpecie determinataOē .n. agēs naͣle ē in ſpecie aliqͣ: ⁊ iō ſua actio nonextendit̉ ad eſſe ꝙ nō ſit in ſua ſpecie cuiuſmodi ēeſſe in cōi acceptū qd̓ eſt alterū extremū ꝯͣdictionis abſolute vt dcm̄ ē. Sil̓r non eē qd̓ ē terminꝰa quo in gnatione ſimpl̓r nō eſt nō eſſe abſolute ſꝫnō eē hoc: eſſe tn̄ aliquod: vt nō eſſe actu: ē eſſe inpotentia ẜm ph̓m. eſſe aūt in potētia ad vnū neceſſario adiūgit̉ eſſe actu aliud: qꝛ nunqͣꝫ ē eē ī potentia pura ſine aliquo actu. Alliter maͣ eſſet ſineforma. Et ꝓpter hͦ iſta extrema ſubſunt potentienaͣli. Eſſe .n. in potētia ꝓpter eē actu adiunctumſubeſt agenti naͣli. Agēs .n. naturale ſemꝑ reꝗͥritſubiectu actu ī quod agat. Et iō finis actionis ſueē ſpoliatio actuſpͥoris ⁊ īductio noui actus. ¶ Exhijs manifeſtū ē ꝙ illud non eſſe ē ſimpl̓r extra genus: ſed eſt negatio exn̄tis in genere vt pͥncipiumeſt in genere. Actus .n. eſt alterū eoꝝ pͥncipium q̄ſunt in genere qꝛ genus diuidit̉ ꝑ actu ⁊ potētiaꝫ.Iō negatio huiꝰ vel illius actꝰ ad idē genꝰ ꝑtinet:qꝛ negat ī illo genere ⁊ nō in alio: iō nō eē quod eſtterminus in gnaͣtione ſimpl̓r ꝑtinet ad genꝰ ſb̓e.¶ Eſt gͦ inter iſta extrema ꝯdictio ꝑ reſolutionevt dcm̄ ē ſupra de nō albo qd̓ opponit̉ nigro. Nihil .n. nō albū ſic ē nō albū qd̓ nō ſit nigrū vel medio modo coloratū. Diuerſimode tn̄ ſit hic et ibireſolutio oppoſitionis poſterioris in ꝯͣdictionem

Nā in qͣlitatibꝰ iſtis vtrūqꝫ extremū ē aliꝗd actuin ſe ſic̄ nigredo ⁊ albedo: ⁊ iō ex vtraqꝫ parte pōtſumi negatio. Pōt .n. dici nigrū ⁊ nō nigrū ſic̄ dicitur albū ⁊ nō albū. Sꝫ in gnatione ſimpl̓r alteꝝextremū nō eſt aliꝗd actu ī ſe vt pꝫ de maͣ pͥma: lꝫhabeat actū adiunctū. Et iō nō pōt ex vtrāqꝫ parte ſumi negatio ſꝫ ex altera tm̄. In gnaͣtione ergoſimpl̓r ſit reſolutio ꝯͣrioꝝ extremoꝝ in ꝯͣdictoria:qꝛ vnꝰ terminus eſſe .ſ. hoc vl̓ illud qd̓ acꝗrit̉ ꝑ generationē rōne qͣlitatis ſue opponit̉ actui adiūctoipſi eē in potētia ꝓpter eiꝰ qualitatē: ſicut ignis dr̄ꝯͣriari ipſi aque ꝓpter naturā calidi ⁊ frigidi. Sicut gͦ dr̄ non albū qd̓ tn̄ ē nigrū vel mediū opponialbo ⁊ nullū aliud nō albū: ita nō eē actu hͦ ſiue eēin potētia hͦ cui tn̄ adiūctū ē eſſe actu aliud: opponitur eē actu hͦ. ¶ Ex dictis ergo manifeſtū eſt ꝙad alterū extremū ꝯͣdictionis ſimpl̓r ad eē .ſ. ꝑtinēt ambo extrema generatiōis: eē .ſ. hͦ ⁊ non eē hͦqd̓ eſt eē in potētia. Eſſe .n. in potētia aliquo modo ad eē ꝑtinet. Sꝫ cōparādo vnū eoꝝ ad alteꝝ:eſſe in potētia eſt qͣſi nō eſſe: qꝛ qd̓ ē in potētia noneſt ẜm ph̓m. Et ſil̓r eē albū ⁊ non eē albū: qd̓ ē eſſenigrū vel medio colore coloratū ad eſſe ꝑtinēt: lꝫnon eē albū vel eē nigrū cōparatū ad eſſe albū ſitquodā modo non ens: cū ad vilius extremū ꝯͣdictiōis ſpectet. Ꝙ aūt iſta nō ſint abſolute ꝯdictoria manifeſtū eſt ex dictis. Nā non eē qd̓ ē alterūextremū generationis nō ē non eē ſimpl̓r ẜꝫ ph̓mſed illud non eē idē ē ꝙ eē in potētia. Et iō manifeſtū ē ꝙ tal̓ nō eē ⁊ eſſe oppoſiti eſt cōe ſubiectuꝫ:materia .ſ. Et ſil̓r eſt de nigro vel nō albo qd̓ ideꝫeſt ⁊ albo. Hoꝝ .n. eſt cōe ſubiectū qd̓ eſt ens mediū. Sꝫ ꝯͣdictoria mediū non hn̄t ẜm ph̓m vt ſupͣdcm̄ eſt. Un̄ iſta ſunt ꝯͣdictoria ꝑ reſolutionē aliarū oppoſitionū ī ꝯͣdictorias: qꝛ oppoſitio ꝯͣdictoria īcludit̉ in oī alia oppoſitione vt ſupra dcm̄ eſt:ſicut pͥus īcludit̉ in ſuo poſteriori. ¶ His obiciūtſophiſte dicētes vtrūqꝫ extremū ꝯͣdictionis in genere eē. Quoꝝ rō eſt. Quia illud qd̓ nihil eſt nihilpōt negare. Un̄ non ens qd̓ ē exͣ genꝰ nihil negat.¶ Addūt ēt ꝙ ꝯria pn̄t ſiml̓ eē falſa ꝯͣdictoria v̓onon. Un̄ non videt̉ eis ꝙ oppoſitio ꝯͣria poſſit reſolui in ꝯͣdictoriam. ¶ Dicēdū ē gͦ eis ꝙ ens vnomodo dr̄ qd̓ ſignificat veritatē ꝓpoſitionis: vt dr̄5. meth. Ideo .n. ita v̓a ē negatio entis d̓ eo qd̓ nōeſt: ſicut eiꝰ affirmatio de eo qd̓ ē ſi ꝑ oppoſitū neceſſario erit falſa affirmatio entis de eo qd̓ non ē⁊ negatio entis de eo qd̓ ē. Eo .n. ꝙ res ē vel nō ē:or̄o dr̄ vera vel falſa ẜm ph̓m. Et iō id qd̓ nihil eſtnon negat aliꝗd qd̓ ē eſſe: ſꝫ negat aliꝗd qd̓ non ēeſſe. Et iō duplex ē ſermo quo dr̄: qd̓ nō ē nihil negat: vno modo a parte p̄dicati: ⁊ hͦ eſt illud quodnegat̉: ⁊ ſic veꝝ eſt id qd̓ non ēnihil negare: qꝛ qd̓non ē nihil: eſt aliꝗd ⁊ eē aliꝗd aliꝗd eſt: ⁊ hͦ negatper alterū ꝯͣdictorium. Alio modo a parte ſubie-