Opuſculumtrigeſimum primum

⁊ accidentibus ⁊ qūo in ſubſtantijs compoſitis ⁊ſimplicibus: ⁊ qual̓r in his oībus intentōes vl̓eslogice inueniunt̉: excepto pͥmo qd̓ ē infinite ſimplicitatis cui nō ꝯuenit rō generis: aut ſpēi: nec ꝑꝯn̄s diffinitio ꝓpter ſuā ſimplicitatē. In quo ſit finis ⁊ ꝯſumatio huius ſermonis.¶ Explicit opuſculū. 30. ſancti Thome de aꝗnode ente ⁊ eſſentia.¶ Incipit opuſculū. zi. eiuſdē de pͥncipijs naͣe adfratrem ſilueſtrumUoniā quoddāpōt eſſe lꝫ nō ſit quoddā v̓o iam ē:illud qd̓ pōt eſſe ⁊ nō eſt: dr̄ eē potētia: illud aūt qd̓ iam ē dr̄ eſſe actu.ſed duplex ē eſſe .ſ. eē eēntiale: ſiueeſſe ſubſtātiale rei vt hoīem eē: ⁊ hͦ eſt eſſe ſimpl̓rEſt aūt aliud eē accidētale: vt hoīem eſſe album⁊hͦ eſt eē ẜm quid. Ad vtrumqꝫ aūt eē eſt aliꝗd inpotentia. Aliquid .n. eſt in potētia vt ſit homo vtſpma ⁊ ſanguis mēſtruus. Aliꝗd in potētia vt ſitalbū vt hō. Tam aūt illud qd̓ eſt in potētia ad eēaccidētale pōt dici maͣ ſicut ſꝑma hoīs ⁊ hō albedinis. Sed in hͦ differūt: qꝛ illud qd̓ eſt in potētiaad eſſe ſb̓ale dr̄ mat̓ia ex qua. Quod aūt eſt in potentia ad eē accidētale dr̄ mat̓ia in qua. Itē ꝓpͥeloquendo illud qd̓ eſt in potētia ad eē ſb̓ale dr̄ maͣpͥma. Quod aūt eſt in potētia ad eſſe accidentaledr̄ ſubiectum. Subiectū .n. dat eē accidēti .ſ. exiſtendi: qꝛ accidens nō hꝫ eſſe niſi ꝑ ſubiectū. Und̓dr̄ ꝙ accidentia ſunt in ſubiecto: nō aūt dr̄ ꝙ forma ſb̓alis ſit in ſubiecto. ⁊ ẜm hͦ differt mat̓ia a ſb̓iecto: qꝛ ſubiectuꝫ ē qd̓ nō hꝫ eſſe ex eo ꝙ aliquidei aduenit: ſed qd̓ eſt ꝑ ſe ⁊ hꝫ eſſe cōpletuꝫ: vt hōnō hꝫ eſſe ꝑ albedinē: ſꝫ mat̓ia dicit̉ qd̓ hꝫ eſſe: exeo quod ſibi aduenit qꝛ de ſe hꝫ eſſe incōpletum:imo nullū eſſe hꝫ vt dicit ꝯmentator in. 2. de aīaUn̄ ſimpl̓r loquendo forma dat eſſe mat̓ie. Accidens aūt nō dat eſſe ſubiecto ſꝫ ſubiectum accidēti: lꝫ aliquādo ponat̉ vno ꝓ alio .ſ. mat̓ia ꝓ ſubiecto ⁊ ecōtrario. Sicut aūt oē quod eſt in potentiapōt dici mat̉ia: ita oē a quo hꝫ aliquid eē quodcūqꝫ eſſe ſit illud ſiue ſb̓ale: ſiue accidētale: pōt diciforma: ſicut hō cum ſit potētia albus ſit ꝑ albedidinem actu albus ⁊ ſꝑma cū ſit potentia hō ſit actu homo ꝑ aīam: ⁊ qꝛ forma facit eſſe in actu: id̓odicit̉ ꝙ forma eſt actus. Quod aūt facit eſſe actuſ̓ale dicit̉ formā ſb̓alis: ⁊ quod facit actu eē accidentale dicit̉ forma accidentalis. Et qꝛ generatio eſt motꝰ ad formā duplici forme reſpōdet duplex generatio. forme ſubſtātiali ren̄det generatio ſimpliciter. forme accidētali rn̄det generatōẜm quid. Quādo .n. introducit̉ forma ſb̓alis dicitur aliꝗd fieri ſimpl̓r: ſicut dicimus hō ſit vel hōgenerat̉. qn̄ autē introducit̉ forma accidentalis:

nō dicit̉ aliꝗd fieri ſimpl̓r: ſed fieri hͦ. ſicut qn̄ hōſit albus nō dicit̉ ſimpl̓r hoīem fieri vl̓ generari:ſed fieri vl̓ generari album: ⁊ huic duplici generationi opponit̉ duplex corruptio .ſ. ſimplex ⁊ ẜmquid. Generatio v̓o ⁊ corruptio ſimpl̓r nō ſūt: niſi in genere ſb̓e. Generatio v̓o ⁊ corruptio ẜm ꝗdſunt in oībus alijs generibus: ⁊ qꝛ generatio ē qdam mutatio de nō eſſe vl̓ de nō ente ad eſſe vl̓ad ens: econtrario aūt corruptio dꝫ eſſe de eē velente ad nō eſſe vl̓ nō ens. Non aūt ex quolibet nōeſſe ſit generatio: ſed ex nō ente quod ē ens in potentia: ſicut ydolum ex cupro qd̓ eſt ydolū in potentia ⁊ nō in actu. Ad hoc aūt ꝙ ſit generatō triarequirunt̉ .ſ. ens in potētia qd̓ eſt mat̓ia: ⁊ nō eſſeactu quod ē pͥuatio: ⁊ id ꝑ quod fit actu quod ē forma. Sicut qn̄ ex cupro ſit ydolum: cuprū qd̓ ē inpotentia ad formā ydoli eſt mat̄ia: hͦ aūt qd̓ eſt infiguratū ſiue indiſpoſitum ē pͥuatio: figura auteꝫ aqua dicit̉ ydolum ē forma: nō aūt forma ſb̓alis:qꝛ cuprum an̄ aduētū figure hꝫ eſſe actu ⁊ eius eēnō dependet ab illa figura: ſed eſt forma accidentalis. Omnes .n. forme artificiales ſunt accidentales. Ars .n. nō operat̉ niſi circa id quod iā ꝯſtitutuꝫ ē in eſſe ꝑfecto a naͣ. Sunt igit̉ tria pͥncipianature .ſ. matīa: forma: ⁊ p̄uatio. quoꝝ .ſ. forma ēid ꝓpter quod ſit generatio: alia duo ſunt ex parte eius ex quo eſt generatio. Unde mat̓ia ⁊ priuatio ſunt idem ſubiecto: ſed differunt rōne. Idemenim eſt es ⁊ in figuratū ante aduentum forme.Sed ex alia rōne dicit̉ es ⁊ ex alia infiguratum.Unde pͥuatio dicit̉ pͥncipiū per ſe: ſed ꝑ accidenſqꝛ .ſ. coincidit cū mat̓ia: ſicut dicimus ꝙ ē per accidens ꝙ medicus edificat. Non eniꝫ eſt ex eo ꝙmedicus: ſed ex eo ꝙ domificator ē qd̓ cōinciditmedico in eodem ſubiecto. Sed duplex eſt accidens .ſ. neceſſariū qd̓ nō ſeparat̉ a re ſicut riſibilehomini: ⁊ nō neceſſarium quod ſeparat̉ ſicut album ab hoīe. Un̄ lꝫ pͥuatio ſit pͥncipiuꝫ ꝑ accidēsnō tn̄ ſequit̉ ꝙ nō ſit neceſſarium ad generationēqꝛ mat̉ia a pͥuatione nunqͣꝫ denudat̉. Inquātū .n.eſt ſub vna forma hꝫ p̄uationē alterius ⁊ ecōtrario: ſicut in igne eſt pͥuatio aeris ⁊ in aere p̄uatioignis. Et ſciendum ꝙ cū generatio ſit ex nō eē: nōdicimus ꝙ negatio ſit pͥncipium ſed pͥuatio qꝛ negatio nō determinat ſubiectū. Non videre eniꝫpōt dici etiam de nō entibus: vt chimera nō videt: ⁊ iteruꝫ de entibus que nō ſunt nata habereviſum ſicut de lapidibus. Sed pͥuatio nō dicit̉:niſi de determinato ſubiecto in quo .ſ. natus eſtfieri habitus: ſicut cecitas nō dicit̉: niſi de hijs q̄ſunt nata videre. ⁊ qꝛ generatio nō ſit ex nō enteſimpl̓r: ſed ex nō ente quod eſt in aliquo ſubiecto⁊ nō in quolibet: ſed in determinato: nō enim exquolibet nō igne ſit ignis: ſed ex tali nō igne circaquem nata ſit fieri forma ignis: ideo dicpͥua

cit̉ ꝙ