Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumtrigeſimū.

odā color ſeꝑatus: ex ip̄a ſua ſeꝑatione eſſet aliꝰ acolore non ſeꝑato. Propter qd̓ in cōmēto none ꝓnoſitionis libri de cauſis dr̄: ꝙ indiuiduatio pͥmecauſe q̄ ē eſſe tm̄: ē ꝓpt̓ purā bonitatē eiꝰ. Eſſe aūtcōe ſicut ī ītellectu ſuo non īcludit aliā additionēira non īcludit in ītellectu ſuo p̄ciſionē additionisqꝛ ſi hͦ eſſet: nihil poſſet ītelligi eē: in quo ſuꝑ eē aliad adderet̉. Sil̓r qͣꝫuis ſit eſſe tm̄: non opꝫ ꝙ deficiāt ei relique ꝑfectōes ⁊ nobilitates: īmo habetomnes perfectiones ⁊ nobilitates que ſunt ī oībꝰgeneribꝰ. Propter qd̓ ꝑfectuꝫ ſimplex dr̄ vt ph̓s⁊ cōmētator in. 5. meth. dicit. Sed hꝫ eas mō excellētiori oībus rebꝰ qꝛ q̄ ī eo ſunt vnū: in alijs diuerſitatē hn̄t. Et hec ē rō qͣre oēs iſte ꝑfectiōes cōneniūt ſibi ẜm ſuū eſſe ſimplex ſicut ſi ꝑ vnā qͣlitatem aliquod poſſet efficere oꝑationes oīum qualitatū: in illa vna qͣlitate oēs qͣlitates hr̄et: ita deī ip̄o ſuo eſſe oēs ꝑfectiones hꝫ. Scd̓o modo īuenit̉ eſſentia in ſubſtātijs creatis ītellectualibuſin ꝗbus eſt aliud eē qͣꝫ eſſentia earū: qͣꝫuis eſſentiaſit ſine materia. Un̄ earum eſſe non eſt abſolutū:ſed receptū ⁊ ideo limitatū ⁊ finitū ad capacitatēnature recipientis. At natura vel ꝗdditas earū ēabſoluta non recepta ī aliqua maͣ. Et ideo ī librode cauſis dr̄ ꝙ ītelligentie ſunt infinite īferius: etfinite ſuꝑiꝰ. Sūt .n. finite quo ad eſſe ſuū qd̓ a deoſuꝑiori recipiūt: non tn̄ finiunt̉ īferius: qꝛ earū forme nō limitant̉ a capacitate alteriꝰ nature recipientis eas. Et ideo ītalibꝰ ſubſtātijs nō īuenit̉ ml̓titudo īdiuiduoꝝ in vna ſpecie vt dcm̄ eſt: niſi inaīa humana ꝓpter corpꝰ cui vnit̉. Et lꝫ īdiuiduatio eiꝰ ex corpore accn̄taliter dependeat qͣꝫtuꝫ adſui inchoationē: qꝛ nō acꝗrit̉ fibi eſſe īdiuiduatū:niſi ī corpore cuiꝰ eſt actus: non tn̄ oꝑꝫ vt d̓ſtructocorpore īdiuiduatio pereat: qꝛ cū habeat eſſe abſolutū ex quo acꝗſitum eſt ſibi eſſe indiuiduatumex hͦ ꝙ facta eſt formā huiꝰ corporis: illud eē ſemper remanet īdiuiduatū: ⁊ ideo dicit Auic. ꝙ īdiuiduatio aīarum ⁊ multiplicatio dependet a corpore qͣꝫtum ad ſui pͥncipiū: ſed nō qͣꝫtum ad ſui finem. Et qꝛ in ip̄is ſubſtātijs ꝗdditaſ nō eſt idemqd̓ eſſe: ideo ſunt ordinabiles ī p̄dicamēto. Et ꝓpter hͦ inuenit̉ in eis genus: ⁊ ſpēs: ⁊ dr̄ia: qͣꝫuiſ earum dr̄ie ꝓprie nobis oculte ſint. In rebꝰ eniꝫ ſenſibilibus: ēt ip̄e dr̄ie eſſentiales ignote ſunt. Un̄ ſignificant̉ ꝑ dr̄ias accn̄tales: q̄ ab eſſentialibꝰ oriūtur: ſicut cauſa ſignificat̉ ꝑ ſuū effectuꝫ ſicut bipesponit̉ dr̄ia hominis. Accidētia aūt ſb̓arum īmaterialiū ꝓpria nobis ſunt ignota. Un̄ dr̄ie earumnec ꝑ ſe nec ꝑ accidētales dr̄ias a nobis ſignificari poſſunt. Hoc tn̄ ſciendū eſt ꝙ non eodē modo ſumit̉ genꝰ ⁊ dr̄ia in illis ſubſtātijs ⁊ in ſubſtātijs ſenſibilibꝰ: qꝛ ī ſenſibilibꝰ genus ſumit̉ ab eoqd̓ eſt materiale in re: dr̄ia v̓o ab eo quod eſt formale in ipſa. Un̄ dicit Auic. in pͥncipio libri ſui d̓

aīa ꝙ forma in rebꝰ compoſitis ex materia ⁊ forma eſt dr̄ia ſimplex eo ꝙ ꝯſtituit̉ ex illa. Non autēita ꝙ ip̄a forma ſit pr̄ia: ſed eſt pͥncipiū drīe vt idēdicit in ſua meth. Et dr̄ talis differentia eſſe dr̄iaſimplex qꝛ ſumit̉ ab eo qd̓ eſt pars ꝗdditatꝭ rei .ſ.a forma. Cum aūt ſb̓e īmateriales ſint ſimplicesꝗdditates: nō poterit ī eis dr̄ia ſumi ab eo qd̓ eſtpars ꝗdditatꝭ ſꝫ a tota ꝗdditate. Et iō in pͥncipiode aīa dicit Auic. ꝙ dr̄iam ſimplicē non hn̄t niſiſpēs: qͣrum eſſentie naͣe ſt̓ cōpoſite ex maͣ ⁊ formaSil̓r in eis ēt ex tota eſſentia ſumit̉ genuſ: mō tn̄differenti. Una .n. ſb̓a ſeꝑata ꝯuenit cū alia ī īmaterialitate: ⁊ differt ab ea ī gradu ꝑfectionis ẜꝫ receſſū a potētialitate ⁊ acceſſu ad actū purū. Et iōab eo ꝙ ꝯſequit̉ illas inqͣꝫtū ſūt maͣles ſumit̉ ī eiſgenꝰ ſicut ītellectualitas vl̓ aliꝗd huiuſmodi. Abeo aūt qd̓ ꝯſeꝗt̉ ī eis gradū ꝑfectōis: ſumit̉ in eisdr̄ia: nob̓ tn̄ ignota. Nec opꝫ has dr̄ias eē accn̄tales: qꝛ ſūt ẜm maiore ⁊ minorē ꝑfectionē q̄ nō diuerſificant ſpēm. Gradus .n. ꝑfectionis ī recipiēdo eādē formā nō diuerſificat ſpēꝫ: ſic̄ albus ⁊ minus albū ī recipiēdo eiuſdē rōnis albedinē: ſꝫ diuerſus gradus ī ip̄is formis vl̓ naturis ꝑticipatiſdiuerſificat ſpēm: ſic̄ naͣ ꝓcedit ꝑ gradus de plantis ad aīalia per quedam que ſunt media int̓ animalia ⁊ plantas ẜm ph̓m in. 7. de animalibus.Nec iteꝝ eſt neceſſariū vt vl̓ diſtinctio ītellectualiū ſb̓arum ſit ſemꝑ ꝑ duas dr̄ias: qꝛ hec eſt īpoſſibile in oībus rebꝰ accidere vt ph̓s dic̄ in. 12. d̓ aīaIibus. Tertio mō īuenit̉ eſſentia in ſubſtātijs cōpoſitis ex maͣ ⁊ forma in ꝗbꝰ ēt eē eſt receptū ⁊ ſinitū ꝓpt̓ hoc qd̓ ab alio eē hn̄t. Et iteꝝ naͣ vl̓ ꝗdditas eaꝝ eſt recepta in maͣ ſignata. Et iō ſūt finita⁊ ſuꝑius ⁊ inferiꝰ: ⁊ ī eis iā ꝓpter diuiſionē maͣe ſignate eſt poſſibilis multiplicatio indiuiduoꝝ invna ſpecie: ⁊ in his qͣliter ſe habeat eſſentia ad intētiones logicas dcm̄ eſt ſupra.CA. V.Unc reſtat videre qūo ſint eſſentie ī accn̄tibus: poſtqͣꝫ qual̓r ſint in oībus ſubſtātijsndcm̄ eſt. Et qꝛ vt dcm̄ eſt eſſentia eſt illudqd̓ ꝑ dīffinitionē ſignificat̉: opꝫ vt eo mō habeāteſſentiā quo hn̄t diffinitionē. Diffinitionē aūt habēt ī cōpletā: qꝛ non pn̄t diffiniri niſi ponat̉ ſubiectū in eoꝝ diffinitionē. Et hͦ iō eſt: qꝛ nō hn̄t eē ꝑſe abſolutū a ſubiecto: ſꝫ ſic̄ ex forma ⁊ maͣ relinꝗt̉eſſe ſb̓ale qn̄ cōponunt̉ ita ex accn̄te ⁊ ſubiecto relinquit̉ eſſe accn̄tale qn̄ accidens ſubiecto aduenit. Et iō nec forma ſb̓alis cōpletā eſſentiā hꝫ necmaͣ: qꝛ ēt ī diffinitōe forme ſb̓aliſ opꝫ ꝙ ponat̉ illd̓cuiꝰ ē forma: ⁊ ita diffinitio eiꝰ ē ꝑ additionē alicuius qd̓ ē exͣ genꝰ eiꝰ ſic̄ ⁊ diffinitio forme accn̄talisUn̄ ⁊ in diffinitōe aīe ponit̉ corpuſa naturali quiꝯſiderat ea inquātū eſt forma ph̓ici corporis. Sꝫtamen inter formas ſubſtātiales ⁊ accidentalestm̄ multū intereſt: qꝛ ſicut forma ſubſtantialis nō