Opuſculum.trigeſimum.
in oībꝰ ſuis īdiuiduis. Sꝫ qꝛ ip̄a eē nō hꝫ vt dcm̄eſt qꝛ eſſe eſt ſoliꝰ ſuppoſiti vt pꝫ ꝑ ph̓m. 7. meth.⁊ ſuppoſitū incōicabile eſt vt dc̄m ē: iō ip̄a formamiīlis diuerſificat̉ ẜm ml̓ta eſſe incōicabilia manens vna ẜm rōnem multꝭ cōicatam. Sua aūt receptio ē ī materia qꝛ ip̄a maͣlis ē. ¶ Ex quo pꝫ ꝙde natura ſua ſibi relinꝗt̉ vnitas rōnis ī cōicatōeſua: ⁊ ꝙ redit̉ incōicabilis ꝑ receptionē ſuā in maͣEx quo .n. recipit̉ in materia efficit̉ īdiuiduū: qd̓eſt incōicabile ⁊ pͥmū fundamentū in genere ſb̓e:vt cōpletū alioꝝ de ſe p̄dicabiliū ſubiectum. Invia aut generationis ſe: nꝑ īcōpletū eſt pͥus cōpleto: lꝫ in via ꝑfectionis ſit totū econtrario. Illud gͦqd̓ eſt pͥmū ſubiectū oīum in via gnationis ⁊ incōplementuꝫ qd̓ de nullo illiꝰ generis p̄dicat̉ maͣ .ſ.neceſſario erit pͥmū pͥncipiū eſſe incōicabilis: qd̓eſt ꝓpriū indiuidui. Aliud eſt in quo ſaluat̉ rō īdiuidui apud nos det̓minatio .ſ. eiꝰ ad certas particulas tꝑis ⁊ loci: qꝛ ꝓpriū eſt eſſe ſibi hic ⁊ nūc. Ethec det̓minatio debet̉ ſibi rōne qͣꝫtitatꝭ det̓minate. Et iō maͣ ſub qͣꝫtitate determinata eſt pͥncipiūindiuiduationis. Materia .n. ſola eſt pͥncipiū īdiuiduationis quo ad illud ī quo ſaluat̉ rō pͥmi ī genere ſb̓e: qd̓ tn̄ īpoſſibile eſt reꝑiri ſine corꝑe ⁊ qͣꝫtitate: ⁊ iō qͣꝫtitas detꝭ minata dr̄ pͥncipiū indiuiduationis: non ꝙ aliquo mō cauſet ſubiectū ſuū qd̓ eſtpͥma ſb̓a: ſꝫ cōcomitat̉ eā inſeꝑabiliter ⁊ det̓mīateā ad hic ⁊ nūc. Illud gͦ qd̓ cadit ſub rōne particulari eſt hͦ aliꝗd ꝑ naturā materie: qd̓ aūt cadat ſubſenſu exteriori eſt ꝑ qͣꝫtitatē. Sꝫ huic obijci pōt: ꝙmateria de ſui natura cōis eſt ſicut ⁊ forma: cumpoſſit vna ſub pluribꝰ formis eſſe. Un̄ hec cōitasſua pōt īpedire ip̄am ne ſit pͥncipiū pͥmū īdiuiduationiſ. ¶ Sꝫ ſciēdū eſt ꝙ īpoſſibile ē formā vnirimaͣe ꝗn ſit ꝑticularis ⁊ ꝙ eā ſequat̉ qͣꝫtitas det̓minata: ꝑ quē modū n̄ ē vltra cōicabilis materia alicui alt̓i forme: qꝛ h̓ qͣꝫtitas cū alia forma reꝑiri n̄pōt cū eadē det̓minatione. Et iō maͣ nō ē cōicabilis ẜm eādē rōneꝫ ſic̄ forma ē: vt dcm̄ eſt. Rō .n.maͣe ſb̓ forma aliqͣ eſt alia a rōne ſua ſub alia forma: qꝛ certificat̉ rō ſua ꝑ det̓minationē qͣꝫtitatꝭ q̄ī diuerſa ꝓportione ⁊ dimēſione reqͥrit̉ ad diuerſas formaſ. Eſſentia .n. materie non diuerſificat̉ſub diuerſis formis ſic̄ rō ſua. Ratio .n. materie n̄ē vna ⁊ cōis ſicut ſua eſſentia ē. Rō .n. forme ī diuerſis materijs ē vna: lꝫ ẜm eſſe ſit diuerſa. Et iōcōitas ẜm eſſentiā tm̄ q̄ ē ipſiꝰ maͣe ⁊ nō ẜm eādērōnem nō īpedit maͣm eē pͥmū pͥncipiū īdiuiduationis. Sed aduertendū ē ꝙ accn̄tia non indiuiduant̉ ꝑ maͣm pͥmā ſed ꝑ ſubiectum ꝓpriū qd̓ eſtens actu indiuiduant̉: ſicut ⁊ forme ſb̓ales ꝑ materiam pͥmā q̄ ē earum ſubiectū. ¶ Et hͦ de pͥncipio īdiuiduationis ad pn̄s ſufficiant.¶ Explicit opuſculū vigeſimum nonū diui Thome aqnatis de pͥncipio indiuiduationis.
¶ Incipit opuſculum trigeſimum eiuſdem d̓ ente ⁊ eſſentia.Uia paruus error in pͥncipio magnus ē in fine ẜꝫqph̓m in pͥncipio celi ⁊ mundi: ensaūt ⁊ eſſentia ſunt q̄ pͥmo ītellectuꝯcipiunt̉. vt dicit Auic. in pͥncipioſue meth. ideo ne ex eoꝝ ignoran-tia errare ꝯtingat: ad eoꝝ difficultatē aperiendādicendū eſt ꝗd noīe eſſentie ⁊ entis ſignificetur: ⁊quomodo in diuerſis īueniant̉: ⁊ quomodo ſe habeāt ad intētiones logicas .ſ. genus ſpēm ⁊ dr̄iaꝫ.Quia v̓o ex cōpoſitis ſimpliciū cognitionē accipedebemus: ⁊ ex poſterioribꝰ in pͥora deuenire: vt afacilioribus īcipientes ꝯuenientior fiat diſciplīaideo a ſignificatione entis ad ſignificationē eſſentie ꝓcedendū eſt. ¶ Sciēdum ē igit̉ ꝙ ſicut in. 5.meth. ph̓s dicit. Ens ꝑ ſe dr̄ dupliciter. Ano modo qd̓ diuidit̉ ꝑ decem genera: alio modo quodſignificat ꝓpoſitionum veritatē. Hoꝝ aūt dr̄ia ēqꝛ ſcd̓o modo pōt dici ens omne id de quo affirmatiua ꝓpoſitio pōt formari ēt ſi illud nihil pōatin re: ꝑ quē modū ēt pͥuationes ⁊ negatiōes entiadicunt̉. Dicimus .n. ꝙ affirmatio eſt oppoſita negationi: ⁊ ꝙ cecitas ē in oculo. Sed pͥmo mō nonpōt dici ens niſi qd̓ aliꝗd in re ponit. Unde pͥmomodo cecitas ⁊ huiuſmodi nō ſunt entia. Nomēigit̉ eſſentie nō ſumit̉ ab ente ſecūdo modo dictoAliquā .n. hͦ modo dicunt̉ entia q̄ eſſentiā nohn̄t:vt pꝫ in pͥuationibus. Sꝫ ſumit̉ eſſentia ab entepͥmo modo dicto. Un̄ cōmentator in eodeꝫ locodicit: ꝙ ens pͥmo modo dictū eſt ꝙ ſignificat eēntiam rei. Et qꝛ vt dcm̄ eſt ens pͥmo modo dictuꝫdiuidit̉ in decē genera: opꝫ vt eſſentia ſignificetaliꝗd cōe oībus naturis: ꝑ quas diuerſa entia ī diuerſis generibꝰ collocant̉ ⁊ ſpēbus: ſicut humanitas eſt eſſentia hoīs: ⁊ ſic de alijs. Et qꝛ illud ꝑ qd̓res ꝯſtituit̉ in ꝓprio genere vel ſpecie ē hͦ qd̓ ſignificat̉ ꝑ diffinitionē indicantē ꝗd eſtres: hinc eſt ꝙnomē eſſentie in nomē ꝗdditatꝭ a ph̓is mutat̉: ethec eſt ēt ꝙ ph̓s freq̄nter noīat qd̓ ꝗd erat eē. i. hͦper qd̓ aliꝗd hꝫ eē ꝗd. Dicit̉ ēt forma ẜm ꝙ ꝑ formam ſignificat̉ certitudo vniuſcuiuſqꝫ rei: vt dicit Auicē. in. 2. meth. ſue. Hoc ēt alio noīe naturadr̄: accipiēdo naͣm ẜm pͥmū modū illoꝝ quattuorquos Boetiꝰ ponit in libro de duabus naturis .ſ.ẜm ꝙ natura dr̄ eſſe oē illud qd̓ ītellectu quocūqꝫmodo ꝑcipi ⁊ capi pōt. Nō .n. eſt res ītelligibilisniſi per diffinitionē ⁊ eſſentiā ſuā. Et ſic etiā dicitph̓s in. 2. meth. ꝙ oīs ſb̓a eſt natura. Nomē tn̄ nature hͦ modo ſumpte videt̉ ſignificare eſſentiamrei ẜm ꝙ hꝫ ordinē ad ꝓpriā operationē rei: cumnulla res ꝓpria oꝑatione deſtituat̉. Quidditatisv̓o nomen ſumit̉ ex hͦ qd̓ ꝑ diffinitionē ſignificat̉.