Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

indiuiduationis.De principio

libro pyermeniās. Un̄ ꝓpter manifeſtā paſſionēſenſuū a ſenſibilibꝰ tanqͣꝫ a ꝓpinquo ortā paſſiōesintellectuū dixit eſſe ſil̓itudines rerū. De paffionibꝰ v̓o ſenſuū nullā mentionē fecit ibi qd̓ tn̄ pͥncipaliter factū eſt: qꝛ paſſiones ītellectiue ſūt cauſevocū īmediatius qͣꝫ paſſiones ſenſuū: de ꝗbꝰ tūcagere intendebat. Certū eſt aūt accn̄tia ip̄a ſiue ꝓpria ſiue cōia: eſſe ſenſibilia ſiue obiectaʸ ſenſuū: vt habet̉ in lib. 2. de aīa. Un̄ cū ſuꝑ ꝓpriū obiectū vniꝰ potentie altera non ferat̉ niſi ꝑ accn̄s:ſicut oculus videt dulce inqͣꝫtū eſt albū vel nigrū:īpoſſibile eſt intellectū ferri ſuꝑ illa accn̄tia niſi ꝑaccn̄s: inqͣꝫtū .ſ. agit circa ip̄a fantaſmat q̄ ſūt apte ip̄oꝝ ſenſibiliū accidentiū. Et hͦ eſt ꝑ modū cuiuſdā reflexionis. Reflexio aūt ē duplex. Una aborigine potentie: altera ab origine obiecti. Prīonāqꝫ q̄libet potentia fert̉ ſuꝑ obiectū ſuū ꝓpriuꝫ ⁊illud hꝫ determinare actū ipſiꝰ potētie. Un̄ vltranō trāſit actꝰ potentie qͣꝫ ſub forma vlteriori ipſipͥncipalioris obiecti. aliter nāqꝫ nō eſſet id ꝓpriūeius obiectū. Propriū .n. obiectū eſt ꝑ cuiꝰ informationē potentia actū ſuū exercet: ſic̄ ſe hꝫ colorad viſuꝫ: ⁊ ſonꝰ ad auditū. Quidditas aūt rei ſenſibilis eſt obiectuꝫ intellectꝰ ꝓpriū: vt dr̄ in. 3. deaīa. Un̄ quocūqꝫ aīa ſe vertit: hͦ obiectū eſt ſibi rōagendi. Pōt igit̉ vel redire in ſe ꝑ actū ⁊ potētiāſuā: vel redire ꝑ obiectū in ip̄am originē obiecti.ſ. ꝑ fantaſmata in ſpēs ſenſibiliū. Ideo iſti ſūt duomodi reflexionis ſue: quarū altera cognoſcit ſe etq̄ a parte ſua ſūt. Altera v̓o q̄ ſt̓ a parte obiecti ſui.In vtroqꝫ v̓o modo ſua cognitio ad aliꝗd ſingulare terminat̉. Cū .n. ī ip̄o ſuo obiecto figit̉ aciēs rōnem vl̓is app̄hendit: qd̓ ſolū iniſtis inferioribuſab intellectu determinat̉ vt ꝓpriū obiectū: cumoīa ſingularia apud nos maͣlia ſint. Materia .n.īpedit intellectu: ſingulare v̓o nō. Materia nāqꝫnon eſt ſcibilis niſi ꝑ analogiā ad formā vt dr̄ primo ph̓ycoꝝ. Si aūt eſſet apud nos ſingulare inſenſibile ⁊ īmateriale: qd̓ tn̄ eſt īpoſſibile ip̄m ꝑ ſeſine aliqͣ abſtractione cognoſceret̉: qꝛ ſingularitatnon īpedit intellectū: ſꝫ materialitas. Cū gͦ ītellectus tendit in originē ſui obiecti in ſenſibilia .ſ. reflectit̉ ſuꝑ obiecta aliaꝝ viriū cognoſcitiuarū. Cūv̓o ad ſe redit: non tendit in obiectū alicuiꝰ alterivirtutꝭ: qꝛ potentialitas aīe rōne cuiꝰ ip̄a non pōteſſe cōpletū obiectū intellectꝰ ꝓprij niſi ducta adactū ꝑ ſpēm pͥncipalis obiecti: vt docet ph̓s in. 3de aīa: qꝛ aīa intelligit ſe ſicut ⁊ alia ſꝫ ītelligit aliaꝑ ſpēm gͦ non ē materialitas q̄ fac̄ eſſe vt obiectūalteriꝰ potentie. facit tn̄ quēdā modū ſingularitatis non ꝗ ſit alicuiꝰ rei cōplete ī ſpecie: ſꝫ qꝛ eē aīeterminat̉ ꝑ receptibilitatē ſue nature cuiꝰ potentialitas maior eſt potentialitate angeloꝝ: qꝛ magis diſtat a deo ī gradu nature qͣꝫ angelus. Deusn. actꝰ purus eſt: ⁊ qͣꝫto ſibi aliꝗd minꝰ appropin

S.quat: tāto plus potētialitatꝭ ⁊ minꝰ actualitatꝭ hꝫ.Nō ſolū .n. materia ſꝫ ēt q̄cūqꝫ potentialitas paſſiua de rōne obiecti intellectꝰ minꝰ hꝫ: qꝛ dic̄ ph̓s9. meth. ꝙ vnūquodqꝫ intelligit̉ ẜm ꝙ ē actu ensUn̄ aīa ad obiecta duplicē cognitionis modū hꝫUnū in ſe vt ſeꝑata accipit̉. Lūc .n. cognoſcibiliseſt ẜm modū ſui eſſe: qꝛ ē actꝰ ꝑficiens ſuā potētialitatem. Non .n. in aīa ſūt duo actꝰ .ſ. ſua eſſentiaq̄ eſt ſua potentialitas ⁊ eſſe ſuū. Sꝫ eſſe ſuū ē ſuaactualitas rōne cuiꝰ ip̄a eſſentia aīe eſt actꝰ corporis. Oīs .n. forma participat actū ꝗ eſt pͥmꝰ ꝑ eēntiā: ſed hͦ ānalogice ſit: duos aūt actꝰ eiuſdem ordinis īpoſſibile ē aliquod vnū participare ſimul: ſicut īpoſſibile eſt eādem materiam duas formasſb̓ales ſimul participare. Aliū aūt moduꝫ cognitionis hꝫ a ſe: inqͣꝫtū nata eſt ꝑ ſenſus cognoſcere.Un̄ nō eſt cognoſcibil̓ in ſtatū ī quo accipit̉ aliꝗdꝑ ſenſum niſi ꝑ ſpēs rei ſenſibilis ⁊ ideo oīs cognitio ſua de ſe ip̄a ꝓprie eſt reflexa. Nūc gͦ reſtaton̄dere vbi ſeparat̉ cognitio ſenſus ⁊ intellectuſaſe mutuo. Manifeſtū eſt .n. intellectū inciꝑe vbiſenſus deſinit: ſenſus aūt exteriores ip̄a ſenſibiliaaccn̄tia cōia .ſ. ⁊ ꝓpria hn̄t ꝓ ſuiſ ꝑ ſe obiectꝭ. Quidditas aūt rei ꝑticularis in particulari nō ſpectat:vt ꝑ ſe obiectū ad illos ſenſus exteriores: cū ꝗdditas iſta ſb̓a ſit ⁊ non accn̄s: nec ad ītellectū ꝑtinetꝰvt ꝑ ſe obiectū eiꝰ ꝓpter ſuā materialitatē. Iō ꝗdditas rei materialis in ip̄a ſua ꝑticularitate ē obiectū rōnis ꝑticularis: cuiꝰ eſt ꝯferre de intētionibus ꝑticularibus. Loco cuiꝰ in brutis extimatiuanaturalis ē. Que potentia ꝑ ſui ꝯiūctionē cū ītellectu vbi eſt rō ip̄a q̄ ꝯfert de vl̓ibus: participat viꝫcollatiuā. Sed qꝛ pars ſenſitiue eſt: nō abſtrahitoīno a materia. Un̄ obiectū ſuū ꝓpriū manet ꝗdditas ꝑticularis materialis. Hoc aūt non ē ꝙ illapotētia app̄hendat maͣm ī ſe: cū ip̄a non poſſit ſciri niſi ꝑ ānalogiā ad formā: ſed qꝛ collatio de maͣī ordine ad formā ꝑ ip̄am maͣm indiuiduatā ſpectat ad hāc potētiā: ſicut cōſiderare de maͣ in cōi īordine ad formā ſpēi ſpectat ad rōnem ſuꝑioreꝫ. Ex hijs facile eſt videre qūo maͣ ē pͥncipiū īdiuiduationis. Hoc .n. intendimꝰ on̄dere. Sciēdūeſt gͦ ꝙ īdiuiduū apud nos in duobꝰ ꝯſiſtit. Eſt .n. īdiuiduū in ſenſibilibꝰ ip̄m vltimū ī genere ſb̓e qd̓de nullo alio p̄dicat̉: īmo ip̄m ē pͥma ſb̓a ẜm ph̓min p̄dicamentꝭ ⁊ primū fundamentū oīum alioꝝ.Natura .n. forme maͣlis cū ip̄a non poſſit eē hͦ aliꝗd cōpletū in ſpecie cuiꝰ ſolū eſſe ē incōicabile: eſtmultꝭ cōicabilis qͣꝫtū eſt de rōne ſua: ſed eſt incōīcabilis ſolū rōne ſuppoſiti qd̓ eſt aliꝗd cōpletum īſpecie: qd̓ cuilibet forme nō ꝯuenit vt dcm̄ eſt: iōqͣꝫtū eſt de rōne ſua cōicabil̓ eſt vt dcm̄ eſt. Cōicatio aūt ſua eſt vt dcm̄ eſt: ꝑ hͦ qd̓ recipit̉ in alijs: iōqͣꝫtū eſt de natura ſua cōicabil̓ eſt: ⁊ ī multꝭ recipipōt: ⁊ recipit̉ ẜm vnā rōnem: cū vna ſit rō ſpecier