Opuſculumvigeſimum octauum

fentiunt. De quibus poſtea ſubdit. Iſti ph̓i ceteros nobilitate atqꝫ auctoritate vicerunt. Et hͦ etiam patet diligenter ꝯſideranti dcm̄ eorum ꝗ poſuerunt mundū ſemꝑ fuiſſe: qꝛ nihilominus ponunt eum a deo factū: nihil de hac repugnātia intellectuuꝫ ſentientes: ergo illi ꝗ tam ſubtiliter eāpercipiūt ſoli ſunt homines: ⁊ cum eis orit̉ ſapiētia. Sed qꝛ quedā auctoritates vident̉ ꝓ eis facere: ideo oſtēdendum ē ꝙ preſtant eis debile fūdamētum. Dicit .n. damaſenus in libro .i. ca. s.nō aptum natū eſt qd̓ ex nō ente ad eſſe deducit̉coeternum eē ei qd̓ ſine pͥncipio eſt ⁊ ſemꝑ ē. ItēHugo de ſancto victore in pͥncipio libri ſui de ſacramentis dicit. Ineffabilis omnipotētie virtꝭnō potuit aliquod preter ſe habere coeternum:quo infaciendo iuuaret̉. Sed harum auctoritatū⁊ ſimilium intellectus per hoc pꝫ quod Boetiuſdicit vltimo de cōſolatione. Non recte quidamcum audiunt viſum platōni mundum hunc nechabuiſſe initium temporis nec habiturum eē defectum: hoc modo ꝯditori cōditum mūdum fieri coeternum putant. Aliud .n. eſt per interminabilem duci vitam quod mūdo Plato tribuit: aliud interminabilis vite totam pariter ꝯplexumeſſe preſentiam: quod diuine mentis ꝓprium eēmanifeſtum eſt. Unde pꝫ ꝙ etiam nō ſequit̉ qd̓quidam obijciunt .ſ. ꝙ creatura equaret̉ deo induratione. Et ꝙ per huc modum dicat̉ ꝙ nullomodo poteſt eſſe aliquid coeternum deo. Quianihil .ſ. poteſt eſſe īmutabile niſi ſolus deus quodpꝫ per hoc quod dicit Auguſtinus. 12. de ciuitatedei. c. 15. Tēpus qm̄ mutabiliter tranſcurrit: et ernitati īmutabili nō pōt eē coeternuꝫ. Ac per hocetiam ſi īmortalitas angeloꝝ nō tranſit in tēporenec preterita eſt quaſi iam nō ſit nec futura quaſinōdum ſit: tamē eoꝝ motus ꝗbus tempora peraguunt̉ in futuro in p̄teritum tranſeunt. Et iō creatori in cuius motu dicendū nō eſt vl̓ fuiſſe quodiam nō ſit: vl̓ futurum eē qd̓ nōdum ſit: coeternieſſe nō poſſunt. Sil̓r etiā dicit: s. ſuper geneſim.Quia oīno īmutabilis ē illa naͣ trinitatis: ob hocita eterna ē: vt ei aliꝗd coeternum eē nō poſſit: ⁊ſil̓ia verba dicit in. xj. li. ꝯfeſſionū. Adducūt etiāꝓ ſe rōnes quas ēt ph̓i tetigerūt ⁊ eas ſoluerunt.Int̓ qͣs illa ē difficilior q̄ eſt de infinitate aīaꝝ: ꝗaſi mūdus ſꝑ fuit neceſſe ē mō infinitas aīas eē. ſꝫhec rō nō eſt ad ꝓpoſitū: qꝛ deus munduꝫ facerepotuit ſine hominibus ⁊ animabus: vl̓ tunc etiāpotuit hominem facere quando fecit ſi etiam totum alium mūdum feciſſet ab eterno: ⁊ ſic nō remanerent poſt corpora anime infinite. et p̄tereaad hūc nō eſt demōſtratum ꝙ deus nō poſſit facere: vt ſint infinita actu. Alie etiam rōnes ſuntaquarum reſponſione ſuperſedeo ad preſens: tūqꝛ eis alibi reſpōſum eſt: tum qꝛ quedam earum

ſunt ita debiles ꝙ ſua debilitate ꝯtrarie parti videntur probabilitatem afferre:¶ Explicit opuſculum. 27. vꝫ tractatus de eternitate mūdi clariſſimi doctoris ſancti Thome d̓aquino ordinis predicatorum.¶ Incipit opuſculum. 28. de fato. An fatum aliquid ſitArticulus pͥmus.Ueritur de fatoin ſit: ⁊ quid ſit. Utrū neceſſitatēimponat rebus an ſcibile ſit: ⁊ inquo genere cāe incidat. ¶ Ad primum obijcit̉ niſi qd̓ habet eſſe: fatum a Boetio diffinit̉ in. 5. de ꝯſolatione ph̓ie. gͦhꝫ eſſe. Item in. 2. de generatione dicit Ariſto. ꝙvnum quodqꝫ menſurat̉ ꝑyodo. Menſurat̉ enīꝑ aliquid minimum qd̓ qͣꝫtitatem mēſurati certificat ⁊ numerat. Si gͦ vita ⁊ eē inferiorū: menſura circuli que vocat̉ ꝑyodus menſurat̉: eſt accipere mēſuraꝫ circuli ꝑfectionem alquam q̄ equale ſibi eſſe ⁊ vitā inferioꝝ numerādo manifeſtetPer graduſ ergo circuli diſtīctos ẜm domoſ. 12.certificat̉ eſſe ⁊ vita inferioriaꝫ. Non aūt accipit̉ꝑiodus ſine ꝯtentis in ꝑiodo planetꝭ ⁊ ſtellis ⁊ hiſque accidunt eis ex ſitu ⁊ radiatiōe. Ergo ex ſtellis circuli celeſtis ⁊ radiatione ⁊ ſitu earum ſcit̉ ⁊numerat̉ oē eſſe ⁊ vita inferioꝝ. Hoc aūt fatumvocat̉: ergo fatum hꝫ eſſe. ¶ Item Ariſto. in. 4.phi. dicit ꝙ eſſe in tēpore: eſt a quadā parte tꝑismenſurari. Tempus aūt cū ſit vnum numero: ⁊nō multiplicet̉ ꝑ tēporaliū multitudinē: oꝫ ꝙ pervnum aliꝗd ad durationē oīum tꝑaliuꝫ referat̉.Hoc aūt nō eſt niſi motus circuli celeſtis: gͦ ꝑ motum circuli celeſtis cauſat̉ ⁊ numerat̉ eſſe ⁊ vitaoīum inferiorum: ⁊ hͦ fatum vocat̉: ergo fatum ēNam motus circuli: vt dicit Ariſto. ē tanqͣꝫ vitaexiſtentibus oībus. ¶ Sed forte dices: ꝙ ex motu circuli celeſtis inheret diſpoſitio quedā inferioribus: ſed hō vincit quālibet diſpoſitionē ⁊ vincitur a qualitatibus materie: ⁊ ſic fatum excluditur. Contra inferiores cauſe que ſunt in maͣ ordinate ſunt ad ſuꝑioreſ ſicut maͣlia ad ſua formalia⁊ ſicut locata ad ſua loca: ⁊ ſicut mota ad ſua mouentia: ergo ſuꝑiora informant: ꝯtinent: ⁊ mouētinferiora. Informātia aūt ꝯtinētia ⁊ mouētia ſemper vincunt: gͦ oē eſſe ⁊ vita inferioris vincitur ⁊trahit̉ ad diſpoſitionē ſuperioris. Sed dices ꝙhoc veꝝ eſt: qͣꝫtum ad corpora: ſicut videt̉ Aug.dicere. 5. de ciuitate dei: ꝙ afflatus ſide reos poſſumus dicere valere vſqꝫ ad corpoꝝ tranſmutationes: nō aūt aīe. Contra vires aīe vegetabilis⁊ ſenſibilis nō operant̉ extra ſui organi armoniā

E