Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

ſortibusDe

euētum. Quod etiam multipliciter fit. Ad hͦ enīgenus ꝑtinet geomantie vſus: ꝑ quem quibuſdāpunctis deſcriptis: eos diuerſimode ẜm quaſdāfiguras diſponendo: aliquoꝝ ocultoꝝ putant perhoc ſe noticiaꝫ poſſe acquirere. Pertinet etiāad hoc genus ꝙ ꝗbuſdam cedulis reconditis inoculto: dum in quibuſdā earum diuerſa ſcribunt̉in alijs v̓o nihil. diſcernit̉ quid accipientibꝰ cedulas ꝯtingere debeat vel de eis ꝗd oporteat fieri. Cui ēt ſimile eſt ꝙ quibuſdā feſtucis inequalibus abſcōditis: diuerſa circa aliquos iudicanturex eo ꝙ maiorem vel minorē accipiūt. Ad quodēt aliqual̓r pertinere videt̉ taxilloꝝ ꝓiectio vel ſiꝗd aliud fiat ꝑ quod diiudicet̉ qual̓r ſit aliꝗd diuidēdum: vel quid importeat agere ad cognoſcendū aliquod p̄teritum ocultum vel futuruꝫ. Undeēt duella vident̉ ad hoc ꝑtinere niſi inqͣꝫtum perartem vel virtutē plerūqꝫ vnus aliū ſuꝑat. Uidētur ēt ad hoc pertinere iudicia ferri candētis: velaque: vel alia huiuſmodi: niſi ꝙ in hijs nō eſt euētus indifferens. Unde in hijs requirit̉ exp̄ſſiꝰ diuine virtutis iudiciū qͣꝫ in alijs ſupradictis. Nomen aūt ſortis ad hoc tertium inꝗſitionis genusvidet̉ ꝑtinere cum .ſ. aliꝗd fit vt eius euentu conſiderato aliquod ocultū īnoteſcat. Unde ſortes dicunt̉ ꝓici vel in ſinū mitti: vel aliquid aliud additur in cōmemoratiōe ſortiū: quod ꝑtinet ad actuꝫhumanum: ẜm illud ꝓuer. 16. Sortes mittunt̉ infinū. Patet igit̉ ex ſupradictis ꝙ ſors eſt inquiſitio oculti excedētis humanam induſtriā per aliquid a nobis factū .ſ. rebus humanis ad nos pertinētibus: vel habendis: vel vtendis: vel cognoſcendis. Scire aūt opꝫ ꝙ quandoqꝫ hoc tertiūinꝗſitionis genus quod ad ſortes dictum eſt pertinere: poteſt alicui p̄dictoꝝ generuꝫ permiſceri.Qn̄qꝫ ꝗdem ꝓph̓ice cōſultationi: ſicut pꝫ in factogedeonis qui vellus exꝑandēs in aera inꝗſiuit ſignum roris a dn̄o: vt legit̉ iudicum. 6. Quādoqꝫv̓o permiſcet̉ nigromātice inſpectioni: ſicut ī aruſpitio ẜm quod inſpiciunt̉ viſcera aīalium demonibus imolatoꝝ. Quādoqꝫ v̓o aſtronomice conſiderationi aūt ēt augurū obſeruationi: puta ſi hocaut illud faciēti: aſpectus talis ſtelle vl̓ talis auisoccurrat. Quādoqꝫ v̓o diuinationi que ſit per obſeruationem verboꝝ ꝓpter aliud dictoꝝ. Ad qd̓ꝑtinere videt̉ ꝙ aliqui in appertiōe libroꝝ obſeruant quid eis occurrat. Et ſil̓r alie ſortium diuerſitates facile colligi poſſunt: ẜm cōmixtioneꝫ tertij generis ad alia duo. Hec igit̉ de modo ſortium dicta ſint. Oſtendit̉ vnde ſit ſortiū virtus. CA. IIII.Portet aūt ꝯſiderare: an ſit efficax predio cta inꝗͣſitio ſortium. Ad cuius ꝯſiderationeꝫ aſſumere opꝫ diuerſas opiniones cirrerum humanarū euentꝰ. Quidam enī fuerūt

ꝗ res humanas nullo ſuꝑiori regimine gubernari exiſtimarunt ſed ſolum rōne humana. Ita ꝙcunqꝫ p̄ter humanam ꝓuidentiā fiūt in rebus humanis: crederēt eē oīno fortuita. Scd̓m igit̉ horum ſnīam: nulla poteſt eſſe precognitio futuroꝝEa enim que fortuito fiūt: īcognita ſunt: vnde totaliter ſors diuinatoria tollitur. Similiter ēt necſors ꝯſultoria locum haberet. Quid eniꝫ vtile ſitꝯſultanti: penſat̉ ex futuris euentibꝰ. Unde ſi futuri euētus ignorant̉: ꝯſultatio fruſtra fiet. Scd̓mhos tn̄ ſors diuiſoria locum pōt habere nō ꝙ ꝑ eādecernat̉ ꝗd in diuiſione reruꝫ magis expediat:ſed vt ꝙ rōne diffiniri non pōt: ſaltem relinquat̉fortune. Sꝫ hec opinio diuinam ꝓuidentiamque infinita ē certo fine ꝯcludit. Dum enim ſb̓trahit a diuina ꝓuidentia res humanas: in quibꝰ tamen plerūqꝫ manifeſta indicia diuine gubernationis apparent: ip̄is ēt rebus humanis facit iniuriam quas abſqꝫ regimine fluctuare affirmat.Dubſtrahit ēt cuiuſcunqꝫ religionis cultuꝫ: ⁊ deitimorem hominibꝰ aufert: vnde penitus ē repudianda. Alij v̓o fuerunt ꝗ dixerunt oēs actꝰ humanos ⁊ euētus eoꝝ ⁊ oēs res humanas neceſſitati ſyderum ſubdi. Un̄ cum ſit certꝰ ordo quomouent̉ celeſtia corpora: ex eoꝝ ꝯſideratione eſtimabant poſſe ꝑ certitudinem futuros hominumeuentus p̄noſci niſi quatenꝰ ab hoc hominibꝰ experientia deficit. Et qꝛ ẜꝫ hoꝝ ſnīas omnes actꝰhumani ex ſyderū neceſſitate ꝓueniūt: conſequēē vt etiam ipſi humani actus ꝗ reꝗrunt̉ ad ſorteſẜm ſyderum diſpoſitionem ꝓcedant vt hoc velillud ꝓueniat. Puta ſi geomanticus pūcta deſcribat in puluere manꝰ eius moueri aſſerunt ẜm celi virtutē ad hoc ꝙ talis numerus pūctoꝝ ꝓueniat ꝗ ſit ꝯueniens diſpoſitioni celeſ: idemqꝫ ī ceteris ſimilibus dicūt. Et ſic ẜm ea que ꝓueniuntex huiuſmodi actibus dicūt futura poſſe prenoſciẜm ꝙ ꝓcedunt ex virtute celeſtium corpoꝝ: ex ꝙbus humanos euentꝰ diſponi exiſtimāt. Et ſic ẜꝫhanc opinionem ſors diuinatoria locuꝫ hꝫ ꝑ quāconſiderant̉ futuri euentus: ⁊ ꝑ conſequens ꝯſultoria que dependet ex conſideratione futurorumeuētum. Diuiſoria ēt ſors locum hꝫ non ſolum qͣꝫtum ad hoc vt reꝝ diuiſio ſortis iudicio relinquatur: ſꝫ etiam qͣꝫtum ad hoc vt ſic poſſideant̉ res ſicut diſpoſitio celeſtis reꝗrit. Et qꝛ nō ſolū actꝰ humanos ſꝫ etiam ceteroꝝ aīalium motꝰ atqꝫ oīumnalium corpoꝝ ſyderibꝰ dicūt eſſe ſubiectos: ẜmp̄dictam ēt rōnem dicūt ꝑ auguria ⁊ alios predictos inꝗſitionis modos ad idē genꝰ ꝑtinētes poſſe futura p̄noſci: inqͣꝫtum hos motꝰ vel diſpoſitiones ex virtute ſyderū dicunt ꝓcedere. Un̄ huiuſmodi noīant ſtellas ſecūdas: qꝛ in hijs imp̄ſſio qͦdā apparet celeſtiū corpoꝝ. Et qꝛ homo dormieſnō hꝫ ꝑfectum rōnis vſum ſꝫ ẜm ymaginē cōem