De regimineprincipum

conſtituitur: vnd̓ homo reddatur ſecurꝰ. Et indemotus fuit Caym ciuitatem conſtruere: vt ī geneſi ſcribitur: Unde ⁊ in eccl̓aſtico dicit̉ ꝙ edificatio ciuitatis ꝯfirmabit nomen. ¶ Rurſus preter neceſſitatē in corpore ſano: ſūt ⁊ alie ꝯditionetneceſſitatis pertinētes ad corpora egra: quibushomo frequēter ſubicitur. Ad fui aūt rēparationem ſibi homo ſolus nō ſufficit: quēadmodumaīalia cōpatiunt̉ quibꝰ natura ꝓuidit: vt ſine hominum mediciua cruent̉: cognoſcentia per extimatiuā eis inditam herbas ſanatiuas eorūdemſeu quecunqꝫ alia ordinata ad ip̄orum ſalutem.Homo aūt horum ignarus indiget medicis medicina: ⁊ oīum miniſterio que oīa multitudinemrequirunt hominū que ciuitatem facit: ⁊ ſic idequod prius. ¶ Amplius aūt qꝛ caſus ſunt multiin quos hoīes incidunt per inopinatum euētumquibus releuant̉ ī ſocietate. Un̄ in eccl̓aſte. 4. c.ſcribit̉. Ueh ſoli qꝛ ſi ceciderit nō hꝫ ſubleuanteꝫſe. Si aūt fuerint duo fouebunt̉ mutuo. Ex quibus oībus ꝯcludit̉ ciuitatem eſſe neceſſariā homini ꝯſtituendam ꝓpter cōitatem multitudiniſſine qua homo viuere decenter nō pōt. Et tantomagis de ciuitate qͣꝫ de caſtro vl̓ quacunqꝫ villaquāto in ea plures ſunt artes ⁊ artifices ad ſufficientiam humane vite: ex ꝗbus ciuitas ꝯſtituit̉.Sic enī Aug. diffinit eā in pͥmo de ci. dei ꝙ ē ml̓titudo hominū in vno ſocietatis vinculo colligata. Aduertendū aūt ꝙ ſuperius in pͥncipio pͥmi libri ꝓbatum eſt ſocietatē humanam eſſe neceſſariaꝫ: ⁊ hic ſil̓r. Sed aliter ⁊ aliter vtrobiqꝫ: qꝛ ibiẜm ꝙ ordinat̉ ad pͥncipem: hic aūt ẜm ꝙ partesmultitudinis ſibi inuicē ſunt neceſſarie: ꝓpt̓ quācām neceſſario ſunt inſtitute ciuitates ⁊ caſtra ꝓut ordinant̉ ad polliticum regimen.¶ Hic declarat hͦ idem ex ꝑte aīe: ſiue ex ꝑte intellectus ſiue voluntatꝭ .ſ. ꝯſtitutionē ciuitatis eēCA. III.neceſſariam.On ſolū autē ex ꝑte corporis hͦ eſt qͣꝫtumnad ſenfitiuam viriutem hꝫ perſuaſioneꝫI⁊ veritatem ꝯtinet: ꝙ ẜm naͣm ꝯſtructiociuitatis eſt neceſſaria: ſed etiaꝫ ex parte animerōnabilis hoc eſt manifeſtum: ⁊ tanto ampliꝰ qͣꝫto homo inqͣꝫtum hō eſt rōnalis: ꝙ ex parte intellectus ꝓuenit ſocietatē magis requirit. Cira partem aut rōnalem duplex diſtinguit̉ potentia ⁊ actus: vꝫ intellectus ⁊ voluntatis. Quātum aūt adꝑtem intellectiuā duplices ſunt actus iuxta quoſverſat̉ polliticum regimē vꝫ ſpeculatiuus ⁊ praticus. In pratico ꝗdem includunt̉ virtutes morales que referunt̉ ad opus ⁊ non ad ſcire tm̄: ſicutph̓s dicit in ſcd̓o ethi. vt ſunt temperantia: fortitudo: prudentia: ⁊ iuſticia. Que quidē omnes adalterum ordinant̉: ⁊ ſic requirunt multitudinemhoīum ex ꝗbus ꝯſtituit̉ ciuitas: vt iam dcm̄ ē ſu

pra. Et quāuis dicte virtutes nō oēs habeant ꝓſubiecto intellectum. Fortitudo .n. eſt in iraſcibili: tēperantia in cōcupiſcibili que ad partem ſenſitiuam pertinēt: participant tn̄ rōnem inqͣꝫtumregulantur ab ip̄a. Unde prudētia eſt ip̄aꝝ directiua. Eſt .n. prudentia recta rō agibiliuꝫ vt ph̓sdicit in. 6. ethi. ¶ Amplius aūt ⁊ ip̄a ſacra ſcriptura dictas virtutes morales ad hoc idem ordinat. Sic .n. de iſtis virtutibus dicit in libro ſap̄.loquēs de deo ꝙ ſobrietatem ⁊ ſapiētiam docetiuſticiam ⁊ virtutē: quibus vtilius nihil eſt in vita hominibus. Deinde ſubdit de merito iſtaruꝫvirtutum. Habebo inquit per hāc vꝫ ſcientiamſiue experientiam harum virtutū claritatem adturbas ⁊ honoreꝫ apud ſeniores ⁊ multa alia ibidem ſubdunt̉ que ad multitudinē hoīum ꝑtinēt.Sed de ſpeculatiuo intellectu adhuc eſt manifeſtum. Qui vt vult Ariſtoteles in ſcd̓o eth̓. homomaxime ex doctrina argumentū accipit: ⁊ ſcientie generationem: ⁊ experimento indiget ⁊ tēpore que oīa reſpiciunt hoīum multitudinem ex ꝙbus ciuitas ꝯſtituit̉. ¶ Rurſus duo ſunt diſciplinabiles ſenſus vt tradit ph̓s de ſenſu ⁊ ſenſato viſus vꝫ ⁊ auditus. Auditus aūt multitudinē reſpicit. gͦ idem ꝙ prius. ¶ Preterea ph̓s dicit in primo methafiſice ꝙ ſapientis eſt ordinare. Ordoaūt multitudinē requirit. Eſt .n. ordo: vt Augꝰ dicit de ci. dei parium diſpariumqꝫ ſua cuiqꝫ tribuens diſpoſitio: qd̓ ſine multitudine eſſe nō pōt¶ Amplius aūt ⁊ ip̄a loquela que manifeſtatiuaeſt cordis ad partē intellectiuā ꝑtinet: vt ph̓s dicit: ⁊ ad alterum ordinat̉. Propter qd̓ in eccl̓aſtico ſcribit̉. Sapientia abſcondita ⁊ theſaurus inuiſus que vtilitas vtriſqꝫ?. Hoc idem ⁊ de ſcriptura dici pōt: qꝛ reſpicit multitudineꝫ ſuuꝫ quanec fieri nec explanari valeret: ſed ex parte voluntatis que potētia rōnalis ponit̉ a ph̓o hͦ idemdici pōt. Due .n. ſunt virtutes in ip̄a que ad alteram ordināt̉ ac multitudinem requirunt. Unadem eſt iuſticia quaꝫ reſpectu voluntatis ius gētiuꝫ ſic diffinit. Iuſticia eſt conſtans ⁊ ꝑpetua voluntas ius ſuum vnicuiqꝫ tribuens. Que quideꝫſiue legalis que dn̄atum iuſtum vocat̉ a ph̓o: ſiuediſtributiua: ſiue cōmutatiua: que parteſ iuſticieoēs ſunt pollicie in ciuitatibus ſunt p̄cipue neceſſarie: īmo ſine eis exerceri nō poſſunt: vt ph̓s tradit in. 5. ethi. nec etiam ip̄e ciuitates ꝯſeruariPer quod concludit̉ ciuitatis conſtructionē eſſeneceſſariā ẜm naͣm reſpectu talis virtutꝭ. ¶ Secunda v̓o que in voluntate ponit̉ ⁊ ad multitudinem refert̉: eſt amicitia que pͥncipaliter cōitateꝫrequirit multitudinis: ⁊ ſine ea nō eſt iſta virtusde qua ph̓s dicit in. 8. ethi. ꝙ maxime eſt neceſſaria ad vitam humanā: eo ꝙ nullus eligere vilere ſine amicis. Unde idē Ariſtoteles ꝯnumerat