Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumvigeſimum

batur intendere. Ex quo ꝓuocati maiores vrbisip̄m in capitolio vigintiquattuor pugionibus ꝑſorauerūt: auctoribus Bruto: ⁊ Caſſio: plurimoqꝫ ſenatu. Aduertendum etiam hic ꝙ quāuisvnus dn̄aretur ſingulis annis: vt in dicto libromachabeorum ſcribitur: ſicut in ciuitatibus italie etiam domo contingit: regimen tamē dependebat ex pluribus: ⁊ ideo nō regale ſed polliticuꝫappellabatur. ſicut ⁊ de iudicibus iſrl̓itici populiaccidit: cum tamen nō regaliter ſed pollitice populum regerent ſicut dictum eſt ſupra. Conſiderandum etiaꝫ ꝙ in omnibus regionibus: ſiue ingermania: ſiue in Scicilia: ſiue in Gallia: ciuitates pollitice viuunt: ſed circunſcripta potētia regis: ſiue imperatoris: cui ſub certis legibus ſuntaſtricti. Eſt etiam alia differentia: qꝛ rectores ſepius exponuntur examini: ſi bene iudicauerunt:aut rexerunt ẜm leges eiſdem traditas: ⁊ ex contrario ſubijciuntur penis. Unde ip̄e Samuel ſicut in pͥmo regum ſcribit̉: qꝛ ppl̓m iſrl̓iticum iudicauerat predicto modo: tali ſe ſententie exponit aſſumpto in regeꝫ Saule. Ecce inquit preſtoſum loquimini de me coram domino: ⁊ xp̄o eiuſſcilicet. Saule: vtrum bouem cuiuſcunqꝫ tulerīſi quēpiam calumniatus ſum: ſi oppreſſi aliqueꝫſi de manu alicuius munus accepi. Sic etiā deconſulibus romanis tradunt hyſtorie. Propterquam cauſam accuſatus Scipio affricanus abimpijs emulis ꝙ pecunia corruptus fuiſſet vrbēreliquit. Et ex talibus falſis emulationibus inꝓceſſu temporis exorta ſunt bella ciuilia. Quod inregibus vl̓ imꝑatoribus locum nō habet: niſi ꝙregiones interduꝫ eis rebellant ſi iura regni trāſcendant: ſicut in partibus hiſpanie ⁊ vngarie frequentius accidit: ⁊ inde etiam in oriente ſepiusmachinantur mortem dominis: vt apud Egptuꝫ de Soldano contigit: ⁊ in perſide ⁊ aſſyriade principibus Tartarorum. Ex qua cauſa quiapͥncipes ſepe efficiuntur tyranni: quedam regiones indignum iudicant. vt etiam ph̓s narrat inſua pollitica: ꝙ reges in ip̄orum ꝓuincijs perpetuentur in filijſ: hoc eſt ꝙ filij regum ſuccedant inregno: ſed ip̄o mortuo eligit ppl̓s queꝫ magis ornatum moribus cōprehendunt: ſicut fiebat de īperatoribus: vt ſupra patuit in tertio libro: ⁊ inEgypto adhuc obſeruatur modernis temporibus. Queruntur enim pueri elegantes in diuerſis regionibus: ⁊ precipue in partibus aquilonisquia ſunt ſtature ꝓcedere ⁊ ad militarem diſciplinam ydonei. Hij de errario publico nutriuntur: exercitantur in gymnaſis: in diſciplinis ſcolaſticis: in ciuilibus actibus: ⁊ rebus bellicis aſſiſtunt Soldano in miniſterio ſicut traditur: etpoſt mortem eius qui ꝓbati inueniuntur ad pͥncipatum aſſumunt̉. Iterdum tamē impedit̉ ex

violentia: ſiue ex tyrānide: aut faſtu ambitionisSunt ⁊ aſie differentie circa regimen: qͣꝫtuꝫ adtempus regiminis ⁊ alias circunſtantias de quibus ph̓s mentionem facit in. 4. polliticorum: ſꝫiſta ſufficiant ⁊ que dicta ſunt ſupra in ſcd̓o ⁊ tertio libro. Hic oſtendit neceſſitatem conſtituendi ciuitatem ꝓpter cōitatem neceſſariam humane vite:circa quam precipue conſiſtit principatus polliticus.CA. II.T qꝛ regimē polliticū maxime cōſiſtit inciuitatibꝰ: vt ex ſupradictis apparet: ꝓuīcie .n. magis ad regale ꝑtinere vident̉ vtin pluribꝰ reꝑitur excepta roma: que ꝑ ꝯſuleſ ⁊ tribunos ac ſenatores gubernabat orbeꝫ: vt in dcōli. mach̓. eſt manifeſtū: ⁊ ꝗbuſdā alijs italie ciuitatibus: que lꝫ dn̄ent̉ ꝓuincijs regunt̉ tn̄ polliticeiō de ip̄ius ꝯſtitutiōe nūc eſt agendū. Et pͥmo quidem oſtendēda ē eius ꝯſtituēde neceſſitas: ⁊ queeius cōitas. Scd̓o v̓o quot ſunt ꝑtes eiꝰ: ſine ex ꝙbus hoīum generibꝰ ꝯponit̉. Neceſſitudo aūtapparet pͥmo quidē ꝯſiderata humana indigētiaꝑ quā cogit̉ hō in ſocietate viue̓. Quia vt in Iob13. ſcribit̉. Homo natus de muliere breui viuēstꝑe replet̉ multis miſerijs .i. neceſſitatibus vitein ꝗbus miſeria manifeſtat̉. Un̄ ẜm naͣm ē aīalſociale ſiue polliticū: vt ph̓s ꝓbat in pͥmo poll̓. ⁊inde ꝯcludit̉ cōitatem ciuitatis eē neceſſariamꝓ neceſſitatibus humane vite. Amplius aūtnaͣ ꝓuidit ceteris aīalibus ornamēta ⁊ munimēta in ſui exhordio. Un̄ ex virtute naͣe extimatiuavitat ꝯͣria ⁊ ꝯuenientia diligit nullo dirigēte preuio: vt opus naͣe ſit in eis opus intelligētie: ſicutph̓s tradit in. 2. phi. Sed in hoīe nō ſic. īmo īſtructore indiget ad eligendū ꝓportionata naͣe. ꝓpt̓qd̓ nutricē hꝫ ad iſta docenda. Rurſus ad idēveſtes ⁊ tegumēta quibus ornant̉ aīalia ⁊ plāteſtatim ſicut naſcunt̉ ⁊ homo caret: ſignificatiua ſt̓indigentie: ꝓ ꝗbus oꝫ recurrere ad hoīum multitudinē: vn̄ ciuitas ꝯſtituit̉. Propter qd̓ dn̄s oſtēdit in hoc lilia agri ⁊ volucres celi: ⁊ ſic de ſil̓ibꝰmelioris eē ꝯditiōis qͣꝫ hō referēdo indigētiā adillum magnificū regem Salomonē qui tā excellenter habundauit. Reſpicite inꝗt volucres celiqꝛ nō ſerunt neqꝫ metūt neqꝫ ꝯgregāt in horrea.Conſiderate lilia agri qm̄ nō laborāt neqꝫ nent.Poſtea ſubdit. Dico vobis ꝙ nec Salomō ī oīgl̓ia ſua cooꝑtus eſt ſicut vnū ex iſtis quafi maioris fuerit indigentie qͣꝫtum ad victū ⁊ veſtimenta ac tegmēta: qͣꝫ plāte ⁊ aīalia. Ampliꝰ āt ferocitas aīaliuꝫ que facta ſunt hoī nociua poſt lapſūAde: ad hͦ ip̄m inducit. Ad maiorem enim ſecūritatem hominis cuiuſcunqꝫ rei timende: neceſſaria eſt ꝯmunitas hominum ex quibus ciuitas

ciuitaD 2