De regimineprincipū
diues an pauper ſit eligendus: ⁊ qualiter paupervirtuoſus ſuſtentari debeat: ⁊ vtrum vni pͥncipiCA. XX.cōpetant plura dn̄ia.¶ De pollicia pithagore quaꝫ didicit a p̄dictisph̓s Minōe ⁊ ligurgo ⁊ qūo totus ſuus conatusad hoc fuit aſſuefacere homines ad virtutemCA. XXI.¶ De documētis pythagoricis ſub figuris ⁊ enigmatibus traditis ⁊ de duobus pythagocis fideliſſimis amicis.CA. XXII.¶ In quo cōſiſtit perfecta pollicia ex qua accipitur felicitas pollitica: quando vꝫ partes pollicieſunt bene diſpoſite: ⁊ ſibi adinuicem correſpondent.CA. XXIII.¶ Diuidit polliciam tripliciter: ⁊ vnamquāqꝫpartem ꝓſequit̉. Et pͥmo qualiter in ꝑtes diſtinguitur integrales ẜm opinionem Socratis ⁊ plarōnis.CA. XXIIII.¶ Oſtēdit ſufficientiā partiū integraliū polliciequas ypodomꝰ tradidit ⁊ romulus. CA. XXV.¶ Agit vlterius de alijs partibus pollicie reſpectu regiminis: vbi verba exponūtur diuerſorūofficialium.CA. XXVI.¶ De partibus pollicie quātum ad bellatores:quas diſtinguit ẜm triplicem conſiderationemdiuerſaꝝ ſcripturarum.CA. XXVII¶ De noībus ducum: ⁊ numero cohortū: ⁊ quidCA. XXVIII.ſignificet vnūquodqꝫ.¶ Expliciunt ℟ice capl̓orum quarti libri.¶ Incipit liber quartus.¶ Agitur in pͥmo capl̓o de differentia inter pͥncipatum regni: ⁊ principatum polliticum quemCA. I.diuidit in duos.Onſtituēs eos prīcipes ſuꝑ oēm terram: memoreserunt noīs tui dn̄e. Licet dn̄iumoē ſiue pͥncipatus a deo ſit inſtitutus: vt ſupra eſt declaratum in. 3.libro: diuerſuſ tn̄ in ip̄o tradit̉ modus a ph̓o: ⁊ ꝑ ſacram ſcripturamQuia ergo ſupra in prefato iam libro actum ē demonarchia vnius: puta de dn̄io ſummi pōtificiſregali ⁊ impiali: ac ip̄orum naͣm cōcomitantibꝰ:nunc hic ꝯgrue agit̉ de dn̄io plurium: qd̓ cōi noīepolliticum appellamus. deſcriptum nob̓ in preaſumptis verbis dupl̓r: ⁊ qͣꝫtum quidē ad modūaſſumendi: ⁊ qͣꝫtum ad modum viuēdi. Moduſaūt aſſumēdi in hoc gradu: electiuus eſt in quocūqꝫ hominis genere nō per naͣe originem vt de regibus accidit: qd̓ verbum ꝯſtitutionis importat
Conſtitues inquit eos pͥncipes. Sed addit ſuꝑoēm terram: in hoc oſtendēs generalē regulamin pͥncipatū pollitico: vt generalis ſit ꝑ viam electionis: vt ſtatuat̉ pͥncipes. Sed ꝙ ſit virtuoſusUnde ſubdit. Memores erunt noīs tui dn̄e: inꝯſideratione .ſ. diuina ſuorumqꝫ p̄ceptorum queſunt regētibus quedā recta rō agendoꝝ. ¶ Propter qd̓ in ꝓuerbijs dr̄ ꝙ mandatum dn̄i lucerna eſt: ⁊ lex: lux. Maximus etiam valerius d̓ Ceſare dicit ꝙ celeſti ꝓuidentia virtutes ꝑ ip̄m fouebantur: ⁊ vicia vindicabant̉. De hͦ igit̉ pͥncipatū in pn̄ti libro eſt ꝑtractandū quē ph̓s ſic diſtīguit in. 3. polli. ⁊ ſupra oſtēſum eſt in pͥncipio libriQuia ſi tale regime gubernat̉ ꝑ paucos ⁊ v̓tuoſoſvocat̉ ariſtrocacia: vt ꝑ duos ꝯſules: vl̓ etiaꝫ dictatorem in vrbe romana in pͥncipio expulſis regibus. Si aūt ꝑ multos veluti ꝑ cōſules: dictatorem ⁊ tribunos: ſicut in ꝓceſſu tꝑis in eadem ꝯtigit vrbe: poſtea v̓o ſenatores: vt hyſtorie narrāttale regimen polliciam appellat a polis qd̓ ē pluralitas ſiue ciuitas: qꝛ hͦ regimen ꝓprie ad ciuitates ꝑtinet: vt in partibus italie maxime videmꝰ⁊ olim viguit apud athenas poſt mortē cōdri: vtAug. refert de ci. dei Tunc .n. a regali dn̄io deſtiterunt magiſtratus rei pu. aſſumētes ſicut in vrbe. Sed quocūqꝫ modo diuidit̉ ꝯͣ regnū fine monarchiam: ⁊ ip̄orum oppoſitū cōtra oppoſitum.Quia ſi ꝓpoſitum in ꝓpoſito ⁊ oppoſitum in oppoſito. Et qm̄ vtrumqꝫ pluralitatē includit iſtaduo ad polliticum ſe extendūt ꝓut diuidit̉ cōtraregale ſeu diſpoticum vt ph̓s tangit in. i. ⁊. 3. polliticoruꝫ. de hͦ ergo hic ē agendū. ¶ Et pͥmo quidem in quo differta regali ſiue imꝑiali ſiue monarchico: quod ex ſupradictis in. i. ⁊. 3. li. aliqualiter videri poteſt. Sed nunc etiam differentia ēaddenda: qꝛ legibus aſtringuntur rectores pollitici: nec vltra poſſunt ꝓcedere in ꝓſecutione iuſticie: quod de regibus ⁊ alijs monarchis pͥncipibus nō ꝯuenit: qꝛ in ip̄orum pectore ſunt leges ⁊recondite ꝓut caſus occurrunt. Et ꝓ lege habet̉quod pͥncipi placet: ſicut iura gentium tradunt.Sed de rectoribus polliticiſ nō ſic reperit̉: quianō audebant aliquaꝫ facere nouitatem preter legem cōſcriptam. Unde in pͥmo machabeoꝝ ſcribitur ꝙ romani curiam fecerunt: ⁊ ꝙ quotidie cōſulebant trecentoſuiginti conſiliuꝫ agentes ſemper de multitudine: vt que digna ſunt gerant.Per quod habetur ꝙ in regimine romano a regum expulſione dn̄ium fuerit polliticum vſqꝫ advſurpationem imperij. qd̓ fuit quādo Iulius ceſar ꝓſtratis hoſtibus: vꝫ pompeio occiſo ⁊ filijs:ſubiugatoqꝫ orbe ſingulare ſibi aſſumpſit dn̄ium⁊ monarchiam: ꝯuertitqꝫ polliciam in diſpōticūpͥncipatum ſiue tyrānicū. Nam ſicut hyſtorie tradunt poſt p̄dicta ad ꝯtemptum ſanatorum vide