De regimineprincipū
Nam hypocrita dicit̉ qui alterius repreſentatperſonam: ſicut in ſpectaculis fieri conſueuit.Sic igit̉ deus perfici ꝑmittit tyrānos ad puniēdum ſubditoꝝ peccata. Talis aūt punitio in ſcripturis: ira dei ꝯſueuit nominari. Unde ꝑ Oſeei3. dn̄s dicit. Dabo vobis regem in furore meoInfelix eſt aūt rex qui populo in furore dei conceditur. Non eniꝫ eius ſtabile pōt eē dn̄ium: qꝛ nōobliuiſcet̉ miſereri deus: nec ꝯtinebit in ira ſuamiſericordias ſuas. quinīmo ꝑ Ioeleꝫ. 2. dicit̉ ꝙeſt patiens ⁊ multe miſeri cordie: ⁊ p̄ſtabilis ſuꝑmalitia. Nō igit̉ permittit deus diu regnare tꝫrannos: ſed poſt tēpeſtatem ꝑ eos inductam populo ꝑ eorum deiectionē tranquilitatē inducet.Unde ſapiens dicit. Sedes ducum ſuperboruꝫdeſtruxit deus: ⁊ ſedere fecit mites ꝓ eis: ¶ Experimento etiā magis apparet qd̓ reges ꝑ iuſtitiam magis adipiſcunt̉ diuitias qͣꝫ per rapinaꝫtyrāni. Quia enī dn̄ium tyrānoruꝫ ſubiecte multitudini diſplicet. iō opus habent tyrāni multoshabere ſatelites: ꝑ quos ꝯtra ſubditos tuti reddantur: in quibus neceſſe eſt plura expendere qͣꝫa ſubditis rapiunt. Regum aūt dn̄ium: qd̓ ſubditis placet: oēs ſubditos pro ſatellitibus ad cuſtodiam habet: in ꝗbus expendere opus nō eſt: ſedinterduꝫ in neceſſitatibus plura regibus ſpontedonant qͣꝫ tyrāni diripere poſſint. Et ſic impletꝙ Salomon dicit ꝓuerbioꝝ. xj. Alij .ſ. reges diuidunt ꝓpria beneficiendo ſubiectis: ⁊ ditioresfiunt. Alij .ſ. tyrāni rapiunt nō ſua: ⁊ ſemꝑ in egeſtate ſunt. ¶ Similiter aūt iuſto dei ꝯtingit iuditio vt qui diuitias iniuſte cōgregant inutilitereas diſpergāt: aut etiā iuſte auferant̉ ab eis. Utenim Salemō dicit eccl̓aſtes. 5. Auarus nō implebitur pecunia: ⁊ qui amat pecunias fructumnō capiet ex eis. quinīmo vt ꝓuerbioꝝ. 15. dicit.Conturbat domū ſuam qui ſectat̉ auaritiā. Regibus vero qui iuſtitiā querunt: diuitie addunt̉a deo: ſicut Salomō qui dum ſapientiā queſiuitad faciendum iudiciū ꝓmiſſionem de abundātia diuitiaꝝ accepit. ¶ De fama vero ſuꝑfluuꝫvidet̉ dicere. Quis enim dubitet bonos regesnō ſolum in vita: ſed magis poſt mortē quodammodo laudibus hoīum viuere: ⁊ in deſiderio haberi: maloꝝ vero nomē aut ſtatim deficere: velſi excellentes in malicia fuerint: cum deteſtatione eorum rememorari. Unde Salomō dicit ꝓuer. 10. Memoria iuſti cū laudibus. nomen autimpioꝝ putreſcet: qꝛ vel deficit vel remanet cūfetore.¶ Quod bona etiam mundialia vt ſunt diuitiepoteſtas: honor: ⁊ fama magis ꝓueniunt regibꝰqͣꝫ tyrānis: ⁊ de malis que incurrunt tyrāni etiāin hac vita..V. XI.
Xhis ergo manifeſtū eſt: ꝙ ſtabilitas poDteſtatis diuitie honor ⁊ fama: magis regibus qͣꝫ tyrāniſ ad votū ꝓueniūt ꝓpter quetamē indebite adipiſcenda: declinat in tyrānidēpͥnceps. Nullus enim a iuſtitia declinat: niſi cupiditate alicuius cōmodi tractus. Priuat̉ inſuꝑtyrānus excellentiſſima beatitudine que regibꝰdebetur pro premio. Et qd̓ eſt grauius maximūtormentū ſibi acquirit in penis. Si enim q̇ vnūhoīem ſpoliat: vel in ſeruitutem redigit vl̓ occidit: maximā penam meret̉ quātum quidem adiudicium hoīum mortem: quātum vero ad iudicium dei dānationem eternā: quāto magis putandum eſt: tyrānuꝫ deteriora mereri ſuppliciaqui vndiqꝫ ab omnibus rapit: ꝯtra omniū libertatem laborat: pro libito voluntatis ſue quoſcūqꝫ interficit. Tales inſuper raro penitent: ventoinflati ſuperbie. merito peccatorum a deo deſerti: ⁊ adulationibus hominū delibuti: rarius digne ſatiſfacere poſſunt. Quando enim reſtituentomnia que preter iuſtitie debitum abſtulerunt.Ad que tamen reſtituenda nullus dubitat eosteneri. Quando recōpenſabunt eis quos oppreſſerunt ⁊ iniuſte qualitercūqꝫ leſerunt. ¶ Adijcit̉autem ad eorum in penitentiam ꝙ omnia ſibi licita extimant: que impune ſine reſiſtentia facere potuerunt. Unde nō ſolum emendare nō ſatagunt que malefecerunt: ſed ſua conſuetudine proauctoritate vtentes: peccandi audaciaꝫ trāſmittunt ad poſteros. Et ſic nō ſolum ſuorum facinorum apud deum rei tenent̉: ſed etiam eoruꝫ quibus apud deum peccandi occaſionem reliquerunt. ¶ Aggrauat̉ etiam eorum peccatum ex dignitate ſuſcepti officij. Sicut enim terrenus rexgrauius punit ſuos miniſtros: ſi inuenit eos ſibicontrarios: ita deus magis puniet eos quos ſuiregiminis executores ⁊ miniſtros facit ſi nequiter agant dei iudicium in amaritudinē conuertētes. Unde ⁊ in libro ſapientie. 6. ca. ad reges iniquos dicitur. Quoniam cum eſſetis miniſtri regni illius nō recte iudicaſtis: neqꝫ cuſtodiſtis legem iuſtitie noſtre: nec ẜm voluntatem dei anbulaſtis. horrende ⁊ cito apparebit vobis: quoniam iudicium duriſſimū in his qui preſunt fietExiguo enim conceditur miſericordia: potētesautē potenter tormenta patientur. Et nabuchadonoſor per Iſa. 14. dicitur. Ad infernum detraheris in ꝓfundum laci. Qui te viderint ad te inclinabunt̉: teqꝫ ꝓſpicient: quaſi ꝓfundius impenis ſubmerſum. ¶ Si igitur regibus abundanttemporalia bona: ⁊ proueniunt ⁊ excellens beatitudinis gradus preparatur a deo: tyranni autem a temporalibus bonis que cupiunt plerumque fruſtantur: multis inſuper periculis ſubiacentes: et quod eſt amplius bonis eternis
t tyetCP. XI.