principumDe regimine
in bellis. Eſt igitur rex maiori precio dignus ſibene ſubiectos gubernauerit: qͣꝫ aliquis ſubditorum ſub rege bene ſe habuerit. ¶ Ampliꝰ ſi virtutis eſt vt per eam opus hominis bonum reddatur. maioris virtutis eſſe videtur ꝙ maiꝰ bonum per eam aliquis operetur. Maius auteꝫ etdiuinius eſt bonum multitudinis qͣꝫ bonum vnius. vnde interdum malum vnius ſuſtinetur ſi inbonum multitudinis cedat: ſicut occiditur latrovt pax multitudini detur. Et ip̄e deus mala eſſein mundo nō ſineret: niſi ex eis bona elliceret advtilitatem ⁊ pulchritudineꝫ vniuerſi. Pertinetautem ad regis officium vt bonuꝫ multitudinisſtudioſe procuret. Maius igitur premium debetur regi pro bono regimine qͣꝫ ſubdito pro bonaactione. ¶ Hoc autem manifeſtius fiet ſi ꝗs magis in ſpeciali conſideret. Laudatur enim ab hominibus queuis priuata perſona: ⁊ ei adeo computatur in primum ſi egenti ſubueniat: ſi diſcordes pacificet: ſi oppreſſum a potentiore erripiat.Deniqꝫ ſi alicui qualitercūqꝫ opem vel conſiliūconferat ad ſalutem. Quanto igitur magis laudandus eſt ab hominibus ⁊ premiandus a deo.qui totam ꝓuinciam facit pace gaudere. violentias cohibet iuſticiam ſeruat: ⁊ diſponit quid ſitagendum ab hominibus ſuis legibꝰ ⁊ preceptis.¶ Hinc etiam magnitudo regie virtutis apparet ꝙ precipue dei ſimilitudinem gerit. duꝫ agitin regno ꝙ deus in mundo. Unde ⁊ in exodo. 22.iudices multitudinis dij vocantur. Imperatores etiam apud ro. diui vocabantur. Tanto autem eſt aliquid deo acceptius quanto magis adeius īmitationeꝫ accedit. Unde ⁊ apoſtolus monet ad ephe. 5. Eſtote īmitatores dei ſicut filij cariſſimi. Sed ſi ẜm ſapientis ſententiam. omneanimal diligit ſimile ſibi. ẜm ꝙ cauſe aliqualiterſimilitudinem habent cauſati. Conſequens igit̉eſt bonos reges deo eſſe acceptiſſimos: ⁊ ab eomaxime premiandos. ¶ Simul etiam vt gregorij verbis vtar. Quid eſt tempeſtas maris. niſi tempeſtas mentis? Quieto autem mari rectenauem etiam imperitus dirigit. turbato autemmari tempeſtatis fluctibus etiam peritus nauta confunditur. Unde ⁊ plerūqꝫ in occupatiōe regiminis ipſe quoqꝫ boni operis vſus perdit̉ quiin tranquillitate tenebatur. Ualde enim difficile eſt ſi vt Aug. dicit inter linguas ſublimantiuꝫ⁊ honorantium: ⁊ obſequianimis humiliter ſalutantium non extolluntur. ſed ſe homines eſſe meminerint. Et in eccleſiaſtico. 31. beatus dicit̉ virqui poſt aurum non abijt. nec ſperauit in pecunietheſauris. Qui potuit impune tranſgredi ⁊ non ētranſgreſſus ⁊ facere mala ⁊ non fecit. Ex quo qͣſi in virtutis opere probatus inuenitur fidelis.Unde ẜm Riantis prouerbium. Principatꝰ vi
rum oſtenditur. Multi enim ad principatus culmen peruenientes. a virtute deficiunt: qui dumin ſtatu eſſent infimo virtuoſi videbantur. Ipſaigitur difficultas que principibus īminet ad bene agendum. eos facit maiori premio dignos.Et ſi aliquando per infirmitatem peccauerint:apud homines excuſabiliores redduntur: ⁊ facilius a deo veniam promerent̉. ſi tamen vt Aueait pro ſuis peccatis humilitatis: ⁊ miſeratiōis:⁊ orationis ſacrificium deo ſuo vero īmolare nōnegligunt. In cuius rei exemplum de Achab rege iſrael qui multuꝫ peccauerat: dominus ad helyam dixit. Quia humiliatus eſt mei cauſa; noninducam hoc malum in diebus ſuis. ¶ Non ſolum autem ratione oſtenditur: ꝙ regibus excellens premium debeatur: ſed etiam auctoritatediuina firmatur. Dicitur enim in zach. 12. ꝙ in illa beatitudinis die qua erit dominus protectorhabitantibus in Ieruſalē .i. in viſione pacis eterne: aliorum domus erunt ſicut domus dauid. qꝛſ. omnes reges erunt: ⁊ regnabunt cum chriſto ſicut membra cum capite: ſed domus dauid erit ſicut domus dei: quia ſicut regēdo fideliter dei officium geſſit in populo: ita in premio deo propinquius erit ⁊ inherebit. Hoc etiam fuit apud gentiles aliqualiter ſomniatum: dum ciuitatum rectores atqꝫ ſeruatores in deos tranſformari putabant.¶ Ꝙ rex ⁊ princeps ſtudere debet ad bonum regimen propter bonum ſui ipſius ⁊ vtile quod īdeſequitur cuius contrarium ſequitur regimen tyCA.X.rānicum.Um regibus tam grande in celeſti beatictudine premium proponatur ſi bene ī regendo ſe habuerint: diligenti cura ſeip̄osobſeruare debent ne in tyrānidem conuertātur.Nihil enim eis acceptabilius eſſe debet: qͣꝫ ꝙ exhonore regio quo ſublimant̉ in terris: in celeſtisregni gloriam tranſferantur. Errant v̓o tyranniqui propter quedam terrena cōmoda iuſticiamdeſerunt. qui tanto priuantur premio quod adipiſci poterant iuſte regendo. Quā autem ſtultuꝫſit pro huiuſmodi paruis ⁊ temporalibus bonismaxima ⁊ ſempiterna perdere bona nullus niſiſtultus aut infidelis ignorat. ¶ Addendum eſtetiam ꝙ hec temporalia cōmoda propter que tyrāni iuſticiam deſerunt magis ad lucrum proueniunt regibus: dum iuſticiam ſeruant. Primonāqꝫ inter mundana omnia nihil eſt: ꝙ amicitiedigne preferendum videatur. Ipſa nāqꝫ eſt quevirtuoſos in vnum: conciliat: virtutem conſeruat atqꝫ promouet. Ipſa eſt qua omnes indigentin quibuſcunqꝫ negocijs peragendis: que nec ꝓ