De regimineprincipū

bijs natura p̄parauit cibum: tegumēta piloꝝ: defenſionē: vt dentes: cornua: vngues: vl̓ ſaltē velocitatem ad fuga. Homo aūt inſtitutus ē nullo horum ſibi a natura p̄parato: ſed loco oīuꝫ data eſt ei rō per quam ſibi hec oīa officio manuuꝫpoſſet preꝑare: ad que oīa preꝑanda vnꝰ homonō ſufficit. Nam vnus homo ꝑ ſe ſufficienter vitam tranſigere nō poſſet. Eſt igit̉ homini naturale qd̓ in ſocietate multoꝝ viuat. ¶ Ampliusalijs aīalibus inſita eſt naturalis īduſtria ad oīaca que ſunt eis vtilia vl̓ nociua: ſicut ouis naturaliter extimat lupū inimicū. Quedā etiā aīaliaex naturali induſtria cognoſcūt aliquas herbasmedicinales ⁊ alia eoꝝ vite neceſſaria. Homoaūt hoꝝ q̄ ſūt ſue vite neceſſaria naturalē cognitionem habet ſolū in cōi: quaſi eo ꝑ rōnem valēte ex vniuerſalibus pͥncipijs ad cognitioneꝫ ſingulorum que neceſſaria ſunt humane vite ꝑuenire. Non eſt aūt poſſibilę ꝙ vnus homo ad om̄iahuiuſmodi ꝑ ſuā rōnem pertingat. Eſt igit̉ neceſſarium homini ꝙ in multitudine viuat vt vnꝰab alio adinuet̉: ⁊ diuerſi diuerſis inueniendisꝑ rōnem occupent̉: puta vnus in medicina: aliin hoc: alius in alio. ¶ Hoc etiaꝫ euidentiſſimedeclarat̉ ꝑ hoc qd̓ eſt ꝓprium hoīs locutiōe vtiꝑ quā vnus homo alijs ſuū ꝯceptum totaliter poteſt expͥmere. Alia quideꝫ aīalia expͥmūt mutuopaſſiones ſuas in cōi: vt canis ī latratu ira: ⁊ aliaaīalia paſſiones ſuas diuerſis modis. Magisigitur hō eſt cōicatiuus alteri qͣꝫ quodcūqꝫ aliudaīal qd̓ gregale videt̉: vt grus: formica: ⁊ apis.Hoc ergo ꝯſiderans Salomō in eccleſiaſte ait.Melius eſt eſſe duos qͣꝫ vnū. Habet enī emolumentum mutue ſocietatis. Si ergo naturale eſthomini ꝙ in ſocietate multorū viuat neceſſe eſtin hoībus eē ꝑ quod ml̓titudo regat̉. Multis .n.exiſtētibus hoībus ⁊ vnoquoqꝫ id quod ē ſibi cōgruum ꝓuidente multitudo in diuerſa diſꝑgeretur niſi etiā eſſet aliquis de eo qd̓ ad bonū multitudinis ꝑtinet curā habēs: ſicut ⁊ corpus hoīs etcuiuſlibet aīalis defllueret: niſi eēt aliqua vis regitiua cōis in corpore que ad bonū cōe oīum mēbrorum intēderet. Quod ꝯſiderās Salomō dicit: vbi nō eſt gubernator diſcipabit̉ ppl̓s. Hocaūt rōnabiliter accidit. Non enī idē eſt qd̓ ꝓpriū⁊ quod cōe. Secundū ꝓpria quidē differūt ſcd̓maūt cōe vniunt̉. diuerſoꝝ aūt diuerſe ſunt cauſe.Oportet igit̉ p̄ter id qd̓ mouet ad ꝓprium bonūvniuſcuiuſqꝫ eē aliquid qd̓ mouet ad bonuꝫ cōemultoꝝ. Propter qd̓ ⁊ in oībus que in vnum ordinant̉ aliquid inuenit̉ alterius regitiuū. In vniuerſitate enī corpoꝝ ꝑ primū corpꝰ .ſ. celeſte aliacorpora ordine quodam diuine ꝓuidentie regūtur. oīaqꝫ corpora ꝑ creaturam rōnalem. In vnoetiam homīe aīa regit corpus: atqꝫ inter aīe par

tes iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibilis rōne regunt̉. Itēqꝫinter membra corporis: vnum eſt pͥncipale qd̓oīa mouet aūt cor aūt caput. Oportet igit̉ eſſe inoī multitudine aliquod regitiuum. ¶ Contingitaūt in quibuſdam que ordinant̉ ad finē ⁊ recte ⁊nō recte ꝓcedere. Quare ⁊ in regimine multitudinis ⁊ rectū ⁊ nō rectum inuenitur. Recte autēdirigitur vnūquodqꝫ qn̄ ad finem ꝯuenientē deducitur: nō recte aūt qn̄ ad finem nō cōuenientēAlius aūt eſt finis ꝯueniens multitudini liberorum ⁊ ſeruorum. Nam liber eſt qui ſui cā eſt: ſeruus aūt eſt qui id qd̓ eſt alterius eſt. Si igit̉ liberorum multitudo a regente ad bonum cōe multitudinis ordinet̉ erit regimen rectum ⁊ iuſtumquale ꝯuenit liberis. Si v̓o nō ad bonū cōe multitudinis ſed ad bonuꝫ priuatū regentis regimēordinet̉ erit regimē iniuſtum atqꝫ ꝑuerſum. Un̄⁊ dn̄s talibus rectoribus cominat̉ ꝑ Ezechieleꝫdicens. Ueh paſtoribus ꝗ paſcebant ſemetip̄osquaſi ſua ꝓpria cōmoda querentes. Nonne greges a paſtoribus paſcunt̉: Bonum fiquideꝫ gregis paſtores querere debent ⁊ rectores quilibꝰbonum multitudinis ſibi ſubiecte. Si igitur regimen iniuſtum per vnum tantū fiat qui ſua cōmoda ex regimine querat nō aūt bonum multitudinis ſibi ſubiecte talis rector tyrānus vocat̉noīe a fortitudine deriuato: qꝛ .ſ. per potentiamopprimit: nō ꝑ iuſtitiam regit. Unde ⁊ apud antiquos potentes quiqꝫ tyrāni vocabant̉. Si v̓oiniuſtum regimen nō ꝑ vnū fiat ſed ꝑ plures: ſi ꝗdem per paucos oligarchia vocat̉ .i. pͥncipatuspaucoꝝ qn̄ .ſ. pauci ꝓpter diuitias opprimūt plebem ſola pluralitate a tyrāno differentes. Si v̓oiniquuꝫ regimē exerceat̉ ꝑ multos democratianuncupat̉ .i. potentatus populi qn̄ .ſ. populꝰ plebeorum ꝑ potentiā multitudinis opprimit diuites: Sic enim ⁊ populꝰ totus erit quaſi vnus tyrānus. Similiter aūt ⁊ iuſtū regimen diſtinguioportet. Si enim adminiſtret̉ ꝑ aliquam multitudinem cōi noīe pollicia vocat̉: vtpote cū multitudo bellatorum in ciuitate vl̓ ꝓuincia dn̄aturSi v̓o adminiſtret̉ per paucos v̓tuoſos aūt huiuſmodi regimen ariſtocratia vocat̉ .i. potentatus optimus vl̓ optimoꝝ ꝗ ꝓpterea optimatesdicunt̉. Si v̓o iuſtum regimen ad vnum tantuꝫꝑtineat ille ꝓprie rex vocat̉. Vnde dn̄s ꝑ Ezec.dicit. Seruus meꝰ dauid rex ſuper oēs erit ⁊ paſtor vnus erit oīum eoꝝ. Exquo manifeſte oſteditur ꝙ de rōne regis ē ꝙ ſit vnus qui preſit ⁊ ꝙſit paſtor cōe multitudinis bonuꝫ ⁊ nō ſuū cōmodum querens. Cum aūt homini ꝯpetat in mulbitudine viuere qꝛ ſibi nō ſufficit ad neceſſaria vlte ſi ſolitarius maneat: oportet ꝙ tanto ſit perfectior multitudinis ſocietas quāto magis perſe ſufficiens erit ad neceſſaria vite. Habet̉ fiqui