Opuſculum vigeſimūDe regimine principū
¶ Z¶ Incipit opuſculū vigeſimum eiuſdeꝫ btīſſimiThome de regimine pͥncipū ad regē cipri.¶ Incipiunt ℟ice capituloꝝ pͥmi libri ad regeꝫCipri de regimine pͥncipum.¶ Primo auctor ſuam intentionem premittitſcribens ad regem Cipri.¶ Ꝙ neceſſe eſt homini vt ab aliquo gubernet̉cū oporteat ip̄m in multitudīe viuere: vbi diſtinCA. I.guit̉ multiplex dn̄ium ſiue regimē.¶ Ꝙ multitudo melius regit̉ ꝑ vnum qͣꝫ ꝑ plures multis rationibus probatur: ⁊ hic eſt rex velCA. IIimperator.¶ Ꝙ ſicut dn̄ium vnius optimum ē quando eſtiuſtum: ita oppoſitum eius ē peſſimuꝫ: ⁊ multisꝓbat̉ rōnibus ⁊ argumētis.CA. III.¶ Ꝙ variatum eſt iſtud dominiū apud romanos: ⁊ ꝙ interdū apud eos magis ē aucͣta reſpū.ex dominio plurium.GA. IIII.¶ Ꝙ in dn̄io plurium magis ſepe ꝯtingit dn̄iuꝫtyrānicum qͣꝫ ex dominio vnius: ⁊ ideo regimenvnius melius ē.CA. V.¶ Cōcluſo ꝙ regimen vnius ſimpl̓r ſit optimū:oſtendit qual̓r multitudo ſe debeat habere circaip̄m: qꝛ auferenda ē ei occaſio ne tyrānizet: ⁊ ꝙ ētin hoc ē tollerandus propter maius malum vitandum.CA. VI¶ Querit quid p̄cipue mouere dꝫ regem ad bene regendū: vtruꝫ honor vl̓ gloria: ⁊ ponit opiniones circa hͦ: ⁊ quid ſit tenendum. CA. VII.¶ Qualis ē verus filius regis qui mouere ipſuꝫCA. VIIIº.debet ad bene regendum.¶ Ꝙ p̄mium regum ⁊ pͥncipuꝫ tenet ſuppremūgradum in beatitudine celeſti: ⁊ multis rationiCXIXbus hoc on̄ditur ⁊ exemplis.¶ Ꝙ rex ſiue pͥnceps ſtudere dꝫ ad bonum regimen ꝓpter bonū ſuiipſius ⁊ vtile qd̓ inde ſequit̉Cuius ꝯrium ſequit̉ regimē tyrānicū. CA. X.¶ Ꝙ bona ēt mundialia vt ſūt diuitie: poteſtashonor ⁊ fama: magis ꝓueniunt regibus qͣꝫ tyrānis: ⁊ de malis que incurrunt tyranni etiam inhac vita.CA. XI.¶ Procedit ad on̄dendum regis offī: vbi ẜmviam nature on̄dit regem eē in regno ſicut aīa incorpore ⁊ ſicut deus in mūdo.CA. XII.¶ Aſſumit ex hac ſimilitudīe modū regiminis:vt ſicut deus vnāquāqꝫ rem diſtinguit quodamordine ⁊ ꝓpria oꝑatione ⁊ loco: ita rex ſubditosſuos in regno: ⁊ eodē modo de aīa. CA. XIII.¶ Quis modus gubernādi cōpetat regi: qꝛ ẜmmodum gubernationis diuine. Qui ꝗdem modus gubernādi a gubernatione nauis ſumpſit initium. Ubi ⁊ cōparatio ponit̉ ſacerdotalis dominij ⁊ regalis.CA. XIIII.
¶ Ꝙ ſicut ad vltimū finem ꝯſequēdum requiritur vt rex ſubditos ſuos ad viuēdum ẜm virtutēdiſponat: ita ad fines medios. Et ponunt̉ h̓ queſunt illa q̄ ordināt ad bn̄ viuēduꝫ: ⁊ q̄ impediūt:⁊ quod remediū rex apponere debet circa impeCA. XV.dimenta dicta.¶ Argumentum.Ogitanti mihi quid offerreꝫ regie celclſitudini dignū meeqꝫ ꝓfeſſioni ꝯgruuꝫ⁊ officio: id occurrit potiſſime offerendum: vt regi librū de regno cōſcriberēin quo ⁊ regni originē ⁊ ea que ad regis officiumpertinent ẜm ſcripture diuine auctoritatē ph̓orūdogma ⁊ exempla laudatoꝝ principū diligenterdepromerē iuxta ingenij ꝓprij facultatē: principium ꝓgreſſum ⁊ ꝯſumationē oꝑis ex illius expectans auxilio qui eſt rex regū ⁊ dn̄s dominātiumper queꝫ reges regnant deus magnus dn̄s ⁊ rexmagnus ſuꝑ oēs deos.¶ Quod neceſſe eſt hoīes ſimul viuētes ab aliquo diligenter regi.CA. I.Rincipiumautē intentionis noſtrehinc ſumere oportet vtꝗd noīe regis intelligendū ſit exponat̉. In oībꝰautē q̄ ad finē aliquē ordinant̉ in ꝗbus ꝯtingitſic ⁊ aliter ꝓcedere opꝰeſt aliquo dirigēte: perquod directe debitu ꝑueniatur ad finē. Nō .n.nauis quā ẜm diuerſoꝝventoꝝ impulſum in diuerſa moueri ꝯtingit addeſtinatū finē perueniret: niſi ꝑ gubernatoris induſtriam dirigeret̉ ad portū. Hominis aūt ē aliquis finis: ad quē tota vita eius ⁊ actio ordinat̉:cum ſit agens ꝑ intellectū: cuius ē manifeſte ꝓpt̓fineꝫ oꝑari. Cōtingit aūt diuerſimode hoīes adfinē intentū ꝓcedere: Quod ip̄a diuerſitas humanorum ſtudioꝝ ⁊ actionū declarat. Indiget igit̉homo aliquo dirigēte ad finē. Eſt aūt vnicuiqꝫhoīum naturaliter inſitū rōnis lumē: quo in ſuisactibus dirigat̉ ad finem. Et ſiquidē homini cōueniret ſingulariter viuere ſicut multis aīaliumnullo alio dirigente indigeret ad finē: ſed ip̄e ſibivnuſquiſqꝫ eēt rex ſub deo ſummo rege: inquantum ꝑ lumen rōnis diuinitus datuꝫ ſibi in ſuisactibus ſeip̄m dirigeret. Naturale aūt eſt homīni vt ſit aīal ſociale ⁊ polliticū in multitudine viuens: magis etiā qͣꝫ oīa alia aīalia. Quod ꝗdemnaturalis neceſſitas declarat. Alijs enim aīali-
A