Opuſculum.xvi.
ne eo quod ineſt ei ꝑ ſe. Ergo forma corporis nōpōt eſſe ſine corpore. Si ergo corpus ſit corruptibile: neceſſe ſequeret̉ formam corporis corruptibilem eſſe. Preterea forme ſeparate a maͣ: ⁊ forme que ſunt in maͣ nō ſunt eēde ſpēm: vt ꝓbaturin. 7. meth̓. Multo ergo minus vna ⁊ eadeꝫ forma numero pōt nunc eē ſine corpore: ⁊ eē nunc incorpore. Deſtructo ergo corpore: vl̓ deſtruit̉ forma corporis: vl̓ tranſit ad aliud corpus. Si ergointellectus ē forma corporis videt̉ ex neceſſitateſequi ꝙ intellectus ſit corruptibilis. Eſt aūt ſciendum ꝙ rō hͨ plurimos mouit. Nam Greg. niſcenus imponit ariſtoteli ecōtrario ꝙ qꝛ ponit aīameē formam corporis ꝙ poſuerit eam eē corruptibilem. Quidam v̓o poſuerunt ꝓpter hoc anīamtranſire de corpore in corpus. Quidaꝫ etiā poſuerunt ꝙ aīa haberet corpus quoddam incorrubile a quo nunquā ſepararet̉. Et ideo oſtēdendumeſt ꝑ verba Ariſto. ꝙ ſic poſuit intellectiuā aīameſſe formā corporis ꝙ tn̄ poſuit eam incorruptilem. In vndecimo .n. methaphyſice poſtqͣꝫ oſtēderat ꝙ forme nō ſunt ante mas: qꝛ quādo ſanat̉homo: tunc eſt ſanitas: ⁊ figura Enee ſpere ſimuleſt cū figura Enea: ꝯſequēter inquirit vtrum aliqua forma remāeat poſt maͣm: ⁊ dicit ſic ẜm ītellectum Boetij. Si v̓o aliquid poſteriuſ remaneat .ſ. preter maͣm cōſiderandum eſt. In quibuſdāenim nihil ꝓhibet. Vt ſi aīa hmōi eſt: nō om̄is: ſꝫintellectus. Omniuꝫ .n. impoſſibile eſt fortaſſe.Patet ergo ꝙ aīam que eſt forma qͣꝫtuꝫ ad intellectiuaꝫ partē dicit nihil ꝓhibere remanere poſtcorpus: ⁊ tn̄ ante corpus nō fuiſſe. Cum .n. abſolute dixiſſet ꝙ cauſe mouētes ſunt ante: nō auteꝫcauſe formales: nō queſiuit vtrum aliqua formaeēt ante maͣm: ſꝫ vtrum aliqua forma remanerꝫpoſt maͣm. Et dicit hoc nihil ꝓhibere de formaque eſt aīa qͣꝫtum ad intellectiuā partem. Cū igitur ẜm p̄miſſa Ariſto. verba hec forma que ē aīapoſt corpus remaneat: nō tota ſꝫ intellectus: cōſiderandū reſtat quare magis aīa ẜm partē intellectiuam poſt corpus remaneat qͣꝫ ẜm alias parteſ⁊ qͣꝫ alie forme poſt ſuas maͣs. Cuius quidē rōnēex ip̄is Ari. verbis aſſumere oꝫ. Dicit .n. in. 3. d̓aīa. Separatū aūt eſt ſolum hͦ quod vere ē: ⁊ hocſolum īmortale ⁊ ꝑpetuum eſt. Hanc igit̉ rōnemaſſignare videt̉: qꝛ hoc ſolum īmortale ⁊ ꝑpetuuꝫeſſe videt̉: qꝛ hoc ſolum ē ſeꝑatum. Sed de quointellectu h̓ loquat̉ dubiū eſſe pōt: quibuſdā dicētibus ꝙ loquit̉ de intellectu poſſibili: quibuſdāꝙ de agēte: quoꝝ vtrūqꝫ apparet eē falſum ſi diligenter verba Ariſto. ꝯſiderent̉. Nam de vtroqꝫdixerat Ariſto. ip̄m ſeꝑatum. Reſtat igit̉ ꝙ intelligatur de tota intellectiua parte. Que quideꝫ ſebarata dicit̉: qꝛ nō ē ei aliquod organū: ſicut ex v̓bis Ariſto. pꝫ. Dixerat aūt Ariſto. in. i. de aīa:T
ſi eſt aliquid ale oꝑeꝝ: aut paſſionum ꝓpriuꝫ ip̄iꝯtingit vtiqꝫ ip̄am ſeꝑari: ſi v̓o nullum ē ꝓpriumip̄ius: nō vtiqꝫ erit ſeparabilis. Cuius quidē cōisrō talis eſt: qꝛ .n. vnūquodqꝫ operat̉ inqͣꝫtum eſtens: eo mō vnicuiqꝫ cōpetit operari quo ſibi conuenit eſſe. forme igit̉ que nullam operationē habent ſine cōiunctione ſue maͣe: ip̄e nō oꝑātur: ſꝫ cōpoſitum eſt quod operat̉ ꝑ formam. Vnde hmōiforme ip̄e quidē ꝓprie loquēdo nō ſunt: ſꝫ eis aliquid eſt. Sicut .n. calor nō calefacit: ſꝫ calidū: itaetiam calor nō eſt ꝑ calidum ꝓprie loquēdo: ſedcalidum ē ꝑ calorē: ꝓpter ꝙ Ariſto. dicit in. x. metha. ꝙ de accidētibus nō vere dicit̉ ꝙ ſunt entiaſed magis ꝙ ſunt entis: ⁊ ſimilis rō eſt de formisſb̓alibus que nullā oꝑationem hn̄t abſqꝫ cōicatione maͣe: hͦ excepto ꝙ huius forme ē pͥncipiuꝫ eēndi ſb̓aliter. forma igit̉ que habet operationemẜm aliquam ſui potentiam: vel virtutem abſqꝫcōmunicationem ſue materie ipſa eſt que habeteſſe: nec eſt per eſſe compoſiti tantum: ſicut alieforme: ſed magis compoſitum eſt per eſſe eiusEt ideo deſtructo compoſito deſtruitur illa forma que eſt per eē compoſiti. Non auteꝫ oportetꝙ deſtruat̉ ad compoſiti deſtructionem illa forma per cuius eſſe eſt compoſitum: ⁊ nō ip̄a per eſſe compoſiti. Si quis autē contra hoc obijciat ꝙAriſtoteles dicit in pͥmo de anima: ꝙ intelligere⁊ amare: ⁊ odire: nō ſunt illius paſſiōes id eſt anime: ſed huius habentis illud ẜm ꝙ illud habet:quare: ⁊ hoc corrupto: neqꝫ memoratur: neqꝫ amat. Non enim illius erant: ſed cōmunis: vt dictum eſt: patet reſponſio per dictū Temiſtij hocexponent qui dicit. Nunc dubitanti magiſ qͣꝫ docenti aſſimilatur Ariſtoteles. Nondum eniꝫ deſtruxerat opinionem dicentium nō differre intellectum ⁊ ſenſum. Unde in toto illo capitulo loquitur de intellectu: ſicut de ſenſu. Quod patet precipue vbi probat intellectum eſſe incorruptibileper exēpluꝫ ſenſus qui nō corrumpitur ex ſenectute. Unde ⁊ per totum ſub conditione ⁊ ſub dubioloquitur: ſicut inquirens: ſemper coniungens eaque ſunt intellectus hijs que ſunt ſenſus. Quodprecipue apparet: ex eo ꝙ in principio ſolutionisdicit. Si enim ⁊ qͣꝫ maxime gaudere: aut doloreaut intelligere motus ſunt: ⁊ vnumquodqꝫ moueri aliquid. ¶ Si quis autem pertinaciter dicere vellet ꝙ Ariſtoteles loquitur ibi determinando. Ad hoc reſtat reſponſio: quia intelligeredicitur eſſe actus coniuncti: non per ſe: ſed per accidens. inquātum ſcilicet eius obiectum quod ēfantaſma ē in organo corporali: nō ꝙ iſte actus ꝑorganum corporalem exerceatur. Si quis auteꝫquerat vlterius: ſi intellectus ſine fantaſmate nōintelligit quomodo ergo habebit operationeꝫ intellectualem poſtquam fuerit anima a corpore