Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

De vnicateintellectus

ꝓportionat̉ ſuo organo ⁊ trahit̉ quodāmodo adſuam naͣm. Un̄ etiā ẜm īmutationē organi īmutatur oꝑatio ſenſus. Sic gͦ intelligit̉ iſtud non miſceri corpori qꝛ nō hꝫ organum: ſicut ſenſus. Et ꝙintellectus aīe nō habeat organū: manifeſtat perdcm̄ quorūdam qui dixerūt ꝙ aīa eſt locus ſpērūaccipiētes large locū ꝓ oī receptiuo: more platonico: niſi ꝙ eſſe ſpērum locuꝫ nō ꝯuenit toti aīe: ſꝫſolum intellectiue. Senſitiua .n. pars nō recepitin ſe ſpēs: ſꝫ in organo. Pars autē intellectiua nōrecipit eas in organo: ſꝫ tm̄ in ſeip̄a. Item nō ſic ēlocus ſpērum: ꝙ habeat eas in actu: ſed in potentia tm̄. Quia igit̉ iam oſtēdit quid cōueniat intellectui ex ſimilitudine ſenſuſ redit ad primū quoddixerat: ꝙ oꝑꝫ partem intellectiuā eē paſſibilem⁊ ſic ad mirabili ſb̓tilitate ex ip̄a ſimilitudine ſenſus ꝯcludit diſſimilitudinē. Oſtēdit ergo ꝯſequēter ꝙ nō ſimiliter ſit paſſibilis ſenſus ⁊ intellectꝰꝑ hoc ꝙ ſenſus corrumpit̉ ab excellenti ſenſibili:nō autē intellectus ab excellēti ītelligibili. Et huius cām aſſignat ex ſupra ꝓbatis: qꝛ ſenſitiuuꝫ nōeſt ſine corpore: ſꝫ ītellectus ē ſeparatus. Hoc aūtvltimum verbū maxime aſſumūt ad ſui errorisfulcimētum: volētes ꝑ hoc dicere ꝙ intellectꝰ neqꝫ ſit aīa: neqꝫ pars aīe: ſꝫ quedam ſb̓a ſeparata: ſꝫcito obliuiſcunt̉ eius qd̓ paulo ſupra Ariſto. dixitSicut .n. hic dicit̉: ꝙ ſenſitiuum nō eſt ſine corꝑe⁊ intellectus ē ſeparatus: ſicut ſupra dixit: ꝙ ītellectus fieret qualis: aut calidus: aut frigidus: ſi aliquod organū erit ei: ſicut ſenſitiuo. Ea igit̉ rōnehic dicit ꝙ ſenſitiuuꝫ nō ē ſine corꝑe: intellectꝰ aūteſt ſeparatus: qꝛ ſenſus hꝫ organū: nō aūt intellectus. Manifeſtiſſime igit̉ apparet abſqꝫ oī dubitatione ex verbis Ariſto. hanc fuiſſe eius ſnīam:de intellectu poſſibili: ꝙ intellectus ſit aliꝗd aīe:quod ē actus corꝑis: ita tn̄ ꝙ intellectus aīe nō habeat aliquod organū corꝑale: ſicut hn̄t cetere potentie aīe. Quomodo aūt hoc eſſe poſſit: ꝙ aīa ſitforma corꝑis ⁊ aliqua virtus aīe nō ſit corꝑis v̓tus nō difficile ē intelligere ſi quis etiā in alijs rebus ꝯſideret. Uidemus .n. in ml̓tis: ꝙ aliqua forma eſt actus corporis ex elemētis ꝯmixti: ⁊ tn̄ haliquam virtutē: que nō ē virtus alicuius elemēti: ſed cōpetit tali forme ex alio pͥncipio: puta corpore celeſti: ſicut ꝙ magnes hꝫ virtutē attrahendi ferrum: ⁊ iaſpis reſtringēdi ſanguinē: ⁊ paulatꝭvidemuſ: ꝙ forme que ſunt nobiliores hn̄t aliqͣꝫvirtutes magis ac magis ſupergrediētes maͣmUn̄ vltima formaꝝ que eſt aīa humana hꝫ virtutem totaliter ſupergrediētem maͣm corporalē .ſ.intellectum. Sic ergo intellectus ſeꝑatus ē. qꝛ n̄eſt virtus in corꝑe: ſꝫ eſt virtus in aīa. Anima aūteſt actus corporis: nec dicimus ꝙ aīa in qua ē intellectus ſic excedat naͣm corporalē: ꝙ nō habe

at eē in corpore: ſꝫ ꝙ intellectus quem Ariſto. dicit potentiā aīe nō eſt actus corporis. Neqꝫ eniꝫaīa eſt actus corporis mediantibus ſuis potētijsſed aīa ꝑ ſeip̄am eſt actus corporis dans eē corpiſpecificum: alique aūt potentie eius ſunt actus ꝑtium quorūdam corporis ꝑficientes ip̄as ad aliquas oꝑationes: ſicut ergo potētia que ē intellectus nullius partium corporis actus eſt: ꝗa eiusoperatio nō ſit ꝑ organum corporale. Et ne alicuivideat̉ ꝙ hoc ex noſtro ſenſu dicamus p̄ter Ariſ.intētionem: inducenda ſunt verba Ariſto. exp̄ſſehoc dicentis. Querit .n. in. 2. ph̓icorum vſqꝫ adquantum oporteat cognoſcere ſpēm: ⁊ ꝙ quid eſtNon .n. oēm formam ꝯſiderare ꝑtinet ad phyſicum: ⁊ ſoluit ſubdens. Aut quēadmodum medicus neruum: ⁊ faber es vſquequo .i. vſqꝫ ad aliquem terminū: ⁊ vſqꝫ ad quem terminū oſtēditſubdens. Cuius .n. cauſa vnūquodqꝫ. Quaſi dicat in tātum medicus ꝯſiderat neruum inqͣꝫtumꝑtinet ad ſanitatē ꝓpter quam neruum medicusꝯſiderat: ⁊ ſimiliter faber es ꝓpter artificium: ⁊quia phyſicus ꝯſiderat formā inqͣꝫtum eſt in maͣſic enim ē fornia corporis mobilis. Sil̓r accipiēdum ē ꝙ naͣlis intm̄ ꝯſiderat formā inqͣꝫtum ē inmaͣ. Termini ergo ꝯſideratōis phyſici d̓ formiseſt in formis q̄ ſunt in maͣ quodāmodo ⁊ alio mōnō eſt in maͣ. Iſte .n. forme ſunt in ꝯfinio formarūſeꝑatarum ⁊ īmaͣlium: vn̄ ſubdit. Et circa hoc .ſ.eſt conſideratio naͣlis de formis que ſunt ſeparate quidē: ſpēs autē in maͣ. Que aūt ſint iſte formeoſtēdit ſubdens. Homo .n. hoīem generat ex maͣ⁊ ſol. Forma ergo hominis eſt in maͣ: ⁊ ē ſeparata.In maͣ quidem ẜm eē quod dat corpori: ſic .n. eſtcauſa generationis: ſeꝑata aūt ẜm virtutē que eſtꝓpria homini .ſ. ẜm intellectū. Nō ē ergo impoſſibile ꝙ aliqua forma ſit in maͣ: ⁊ virtus eiꝰ ſit ſeparata ſicut expoſitū eſt de intellectu. Adhuc aūtalio modo ꝓcedunt ad oſtēdendum ꝙ ſnīa fueritAriſto. ꝙ intellectus nō ſit in aīa vl̓ pars aīe quevnit̉ corpori: vt forma. Dicit. n. Ariſto. in pluribus locis: intellectum eē ꝑpetuum: ⁊ incorruptibilem: ſicut pꝫ in. 2. de aīa vbi dixit: hoc ſolū contingere ſeparari: ſicut ꝑpetuuꝫ a corruptibili: ⁊ inpͥmo vbi dixit: ꝙ intellectus videtur eſſe ſb̓a quedam ⁊ nō corrumpi: ⁊ in tertio vbi dixit. Separatus autē eſt ſolum hoc quod vere ē: ⁊ hoc ſoluꝫīmortale ⁊ ꝑpetuum eſt. Quāuis hoc vltimū quidam nō exponant de intellectu poſſibili: ſꝫ de intellectu agente. Ex quibus oībus apparet: ꝙ Ariſto. voluit intellectū eē aliquid īcorruptibile. Uidetur aūt ꝙ nihil incorruptibile poſſit eſſe formacorporis corruptibilis. Non .n. eſt accidētale fōrme: ſed ꝑ ſe ei ꝯuenit eſſe in maͣ. alioquin ex maforma fieret vnū ꝑ accidens. Nihil aūt pōt eē ſi